ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Αθήνα, 2 Δεκεμβρίου 2004
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΚΘΕΣΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ
ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων τιμής για τον Αντώνη Μπενάκη, πενήντα χρόνια από το θάνατό του, εγκαινιάζουμε σήμερα το νέο κτίριο σύγχρονου πολιτισμού του ομώνυμου Μουσείου. Τιμούμε τον τελευταίο από τους μεγάλους εθνικούς ευεργέτες. Το διανοούμενο με την ανεξάντλητη γενναιοδωρία στην ενίσχυση πνευματικών ιδρυμάτων και πολιτιστικών εκδηλώσεων. Τον ευπατρίδη που διακρίθηκε για τη συνδρομή του στην ίδρυση εκπαιδευτικών και πολιτιστικών οργανισμών. Για τη μετουσίωση του πάθους του για τον Ελληνισμό σε δωρεές προς τις τότε και τις κατοπινές γενιές. Για την προσφορά του στο κοινωνικό σύνολο, τον Ελληνισμό, τον Πολιτισμό.
Η οικογένεια Μπενάκη, συνδυάζοντας την ανθηρή επιχειρηματική δραστηριότητα με ιδιαίτερες πνευματικές και πολιτικές ανησυχίες, είχε καθοριστική παρουσία ανάμεσα στους Έλληνες της διασποράς. Παράλληλα, δημιούργησε και κληροδότησε στο μητροπολιτικό κέντρο σημαντικότατο έργο. Ο Αντώνης Μπενάκης είναι εκείνος που οραματίστηκε και έκανε πραγματικότητα την ίδρυση ενός μουσειακού οργανισμού που έμελλε να αποτελέσει κέντρο ανάδειξης, αλλά και παραγωγής πολιτισμού. Δώρισε (μαζί με τους συγκληρονόμους του) το πατρογονικό νεοκλασικό μέγαρο στη Βασ. Σοφίας και τους θησαυρούς της συλλογής του. Έργα αρχαίας, βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης. Έργα του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού, αλλά και των πολιτισμών της Αν. Μεσογείου και της Άπω Ανατολής, για τους οποίους έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Υπηρέτησε με πάθος τις τέχνες και τον Πολιτισμό. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Γιατί ο ελληνισμός της Αιγύπτου είχε πάντα ιδιαίτερη σχέση με τον Πολιτισμό, με τις τέχνες και τα γράμματα.
Το Μουσείο Μπενάκη είναι σήμερα πολύτιμη μονάδα του μουσειακού δυναμικού της Πατρίδας μας και ανεκτίμητο κομμάτι του πολιτισμικού πλούτου μας. Ο νέος αυτός εκθεσιακός χώρος(που ολοκληρώθηκε με συγχρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού και της Ε.Ε.) είναι ένα σημαντικό απόκτημα ανάδειξης και καλλιέργειας του Πολιτισμού. Λειτουργεί ως σύγχρονο Κέντρο Πολιτισμού και φιλοξενεί πνευματικές δημιουργίες (εκθέσεις, παραστάσεις και μουσικές εκδηλώσεις).
Ένα κέντρο, μέσα από το οποίο αναδεικνύονται και διαχέονται στο κοινωνικό σύνολο τα πολιτιστικά αγαθά. Στις τρεις ειδικές θεματικές ενότητες που παρουσιάζονται σήμερα κεντρικό στοιχείο είναι ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος είναι το κεντρικό στοιχείο και για το νέο ελληνικό όραμα. Όχι μια ανώνυμη μάζα, χωρίς ατομική βούληση και έκφραση. Αλλά ο κάθε πολίτης ξεχωριστά. Γιατί ο κάθε πολίτης έχει όνομα, έχει όνειρα και διεκδικεί ένα καλύτερο μέλλον για τον ίδιο και την οικογένειά του. Επιθυμούμε και δίνουμε μάχες καθημερινά, με κεντρικό στόχο την άνοδο του βιοτικού επιπέδου, την καλυτέρευση της καθημερινότητας, την πραγμάτωση των ονείρων και των επιθυμιών της ελληνικής οικογένειας. Βασικό μέσο στην προσπάθεια αυτή είναι ο Πολιτισμός. Γιατί ο Πολιτισμός δεν είναι μια μονοδιάστατη και αφηρημένη έννοια. Είναι εθνικό κεφάλαιο. Είναι το χθες, το σήμερα και το αύριο του Τόπου μας. Είναι η πολιτιστική κληρονομιά, ο πλούτος των μνημείων, η λαϊκή παράδοση, η λογοτεχνία, η ποίηση, η μουσική, η γλώσσα. Είναι οι αρχές και οι αξίες που διέπουν την καθημερινή ζωή μας. Είναι όλα όσα μεταφέρονται στην κοινωνία μας από γενιά σε γενιά. Αλλά και όλα όσα δημιουργεί σήμερα η κοινωνία μας. Ο Πολιτισμός είναι εφαλτήριο για άλματα ποιότητας και δημιουργίας. Είναι γέφυρα διεθνούς συνεργασίας, συναδέλφωσης και ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Είναι έμπνευση, οδηγός και εφόδιο σε βασικές επιλογές για την ποιότητα της ζωής, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη θέση μας στον Κόσμο, το μέλλον των παιδιών μας. Ο Πολιτισμός είναι δύναμη και αυτοπεποίθηση. Ενώνει την κοινωνία και εγγυάται τη συνοχή της. Αφορά κάθε πολίτη.
Για όλους αυτούς τους λόγους, στην Ελλάδα του σήμερα, ο Πολιτισμός είναι πρώτη προτεραιότητα. Ακολουθούμε πολιτικές οι οποίες στηρίζονται στη διευρυμένη έννοια του Πολιτισμού.
– Αξιοποιούμε τις νέες τεχνολογίες για την καταγραφή, την προστασία, τη συντήρηση και την ανάδειξη της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.
– Σχεδιάζουμε τον προσανατολισμό των μουσείων στην εκπαιδευτική λειτουργία και την ανάδειξή τους σε χώρους ζωντανής επαφής με την Ιστορία και την Παράδοσή μας.
– Διαμορφώνουμε μια νέα σχέση της Πολιτείας με τον πνευματικό κόσμο και όλους όσοι εργάζονται για τον Πολιτισμό. Σχέση ανοικτής συνεργασίας με όλους. Χωρίς διακρίσεις, εξαιρέσεις και αποκλεισμούς. Μακριά από δογματικές αντιλήψεις. Με γνώμονα τη διαρκή αναζήτηση νέων ιδεών, βγαλμένων μέσα από την κοινωνία και τον κόσμο του πνεύματος, των τεχνών, της δημιουργίας. Με σεβασμό στην ελευθερία της έκφρασης. Με εμπιστοσύνη στις Ελληνίδες και τους Έλληνες που εργάζονται και παράγουν στο χώρο των τεχνών, των γραμμάτων, της πνευματικής δημιουργίας. Το κράτος υποχρεούται να υποστηρίζει την πολιτιστική δημιουργία. Δεν δικαιούται όμως, ούτε να τη χειραγωγεί, ούτε να την κατευθύνει.
Φίλες και φίλοι,
Το μέλλον του Τόπου μας, το μέλλον της κοινωνίας μας δεν μπορεί παρά να περνά
μέσα από τη δική μας παραγωγή υπηρεσιών προς τον άνθρωπο, τη δική μας παραγωγή γνώσης και Παιδείας, τη δική μας παραγωγή Πολιτισμού. Γι’ αυτό ακριβώς δεν αρκεί να επικαλούμαστε τον πλούτο της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Είναι ανάγκη να μετουσιώνουμε την κληρονομιά αυτή σε έργα, νοοτροπίες και πρακτικές, που συνιστούν ουσιαστική συμβολή στην ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής.
– Μπορούμε, να κεφαλαιοποιήσουμε πιο αποτελεσματικά τα πολιτιστικά αγαθά που μας κληροδότησε το παρελθόν, να τα προστατεύσουμε και να τα αναδείξουμε.
– Μπορούμε να αξιοποιήσουμε τον πλούτο του λαϊκού πολιτισμού μας, που προσδιορίζει, άλλωστε, και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα μας.
– Μπορούμε, να γίνουμε εμείς οι παραγωγοί σύγχρονων πολιτιστικών προϊόντων, δημιουργικών και καινοτόμων ιδεών, νέων δρόμων στη σκέψη και την έκφραση.
Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: Να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με όραμα την Ελλάδα του μέλλοντός μας. Την Ελλάδα …
– Που αναδεικνύει οικουμενικές διαχρονικές αξίες που γεννήθηκαν σ’ αυτόν τον Τόπο.
– Που αξιοποιεί την πολιτισμική κληρονομιά της και σέβεται όλους τους πολιτισμούς.
– Που συνδιαλέγεται με όλα τα σύγχρονα ρεύματα της σκέψης και της δημιουργίας.
– Που δίνει ευκαιρίες και παρέχει στους νέους δημιουργούς τα μέσα που χρειάζονται.
– Που ενθαρρύνει και στηρίζει τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία.
– Που διασφαλίζει για όλους τους πολίτες την εύκολη πρόσβαση σε μια πληρέστερη πολιτιστική ζωή.
– Που αναγνωρίζει την προσφορά και επιβραβεύει την αξιοσύνη.
Στόχος μας είναι να κάνουμε τη Χώρα μας κέντρο Πολιτισμού και Παιδείας για ολόκληρη την περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης και της Αν. Μεσογείου. Να προχωρήσουμε με τη σιγουριά ότι ο Πολιτισμός και η Παιδεία είναι το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της Πατρίδας μας. Είναι το κλειδί που μπορούμε και πρέπει να αξιοποιήσουμε για την ελληνική ανάπτυξη. Είναι το πεδίο της νέας μεγάλης προσφοράς μας στην Ευρώπη και τον Κόσμο του αύριο. Το αποδείξαμε στους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Μπορούμε να το αποδεικνύουμε διαρκώς.
Μ’ αυτές τις σκέψεις χαιρετίζω τη σημερινή εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη. Συγχαίρω όλους όσοι συμπράττουν στην ίδια προσπάθεια. Συγχαίρω όλους όσοι μετέχουν στην προσπάθεια να είναι ο Πολιτισμός η αιχμή του δόρατος για την εξέλιξη και την ανάπτυξη της Ελλάδας του 21ου αιώνα.
Σας ευχαριστώ.