Ομιλία του Πρωθυπουργού στη Βουλή για την Εξωτερική Πολιτική

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2005

ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΤΗΝ ΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Για μια ακόμη φορά, η Κυβέρνηση αναλαμβάνει πρωτοβουλία ενημέρωσης της Εθνικής Αντιπροσωπείας, για τα μείζονα ζητήματα της Χώρας. Τα θέματα που αφορούν το παρόν και το μέλλον μας, τις σχέσεις με τους γείτονές μας, τη θέση της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή, το σύγχρονο Κόσμο, την Ε.Ε.

Η Ευρωπαϊκή προοπτική

Όλοι οι Έλληνες αναγνωρίζουμε σήμερα ότι η Ε.Ε. είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζεται η ασφάλεια, η οικονομική ανάπτυξη, η πρόοδος της Χώρας μας. Αυτοί, άλλωστε, μαζί με την εδραίωση της Δημοκρατίας, ήταν οι στόχοι που θέταμε όταν η δική μας Παράταξη οδηγούσε την Ελλάδα στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια.

Σήμερα, όπως και άλλες φορές στο παρελθόν,  η Ε.Ε. περνά μια δύσκολη περίοδο. Οι ηγεσίες της καλούμαστε, όχι μόνον να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες, αλλά και να τις μεταβάλουμε σε πρόκληση και ευκαιρία για το αύριο. Για να γίνει όμως αυτό χρειάζεται, πρώτ’ απ’ όλα, ειλικρινής συζήτηση με τους πολίτες της Ένωσης. Στηρίζουμε το λεγόμενο «Σχέδιο Δ΄» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής -το Σχέδιο για περισσότερη «Δημοκρατία και διάλογο»- έτσι ώστε, όλοι μαζί -ηγεσίες και πολίτες- να διαμορφώσουμε το νέο  όραμα για την Ευρώπη. Το όραμα μιας ισχυρής Ευρώπης στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον των ραγδαίων εξελίξεων, του εντεινόμενου ανταγωνισμού, της τεχνολογικής επανάστασης, της παγκοσμιότητας.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το πρώτο, κεφαλαιώδες -αλλά και πιεστικό- ζήτημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ένωση είναι η εκκρεμότητα για τις “δημοσιονομικές προοπτικές 2007-2013”. Για μια σειρά από λόγους, η διαπραγμάτευση για το θέμα αυτό έγινε εξαιρετικά δύσκολη. Από την πρώτη στιγμή, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία αναλάβαμε συντονισμένες πρωτοβουλίες και πετύχαμε τη δημιουργία της  Ομάδας «Φίλων της Συνοχής», στην οποία εντάχθηκαν -σταδιακά και με συνεχή προσπάθεια- αρχικά 17 και, τελικά,  20 χώρες. Πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες συναντήσεις και επαφές, ώστε να υπάρχει καλύτερος συντονισμός και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις προσπάθειές μας. Πετύχαμε να είναι ικανοποιητική για τα συμφέροντά μας η πρόταση της προηγούμενης Προεδρίας του Λουξεμβούργου. Δυστυχώς, όμως, η απόλυτη διαφωνία ορισμένων Χωρών οδήγησε στο αδιέξοδο του Ιουνίου. Οι χώρες-μέλη της Ομάδας «Φίλων της Συνοχής» εντείναμε, ακόμη περισσότερο, τις προσπάθειές μας, στέλνοντας συστηματικά και υπεύθυνα, τόσο προς τη Βρετανική Προεδρία, όσο και προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κατάλληλα μηνύματα:

Πρώτον: Να είναι ο προϋπολογισμός της διευρυμένης Ένωσης ανάλογα «διευρυμένος». Να προβλέπονται, δηλαδή, αυξημένοι πόροι για τη Συνοχή, που είναι κεντρικός πυλώνας της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης.

Δεύτερον: Το κόστος της διεύρυνσης να επιμεριστεί δίκαια και αναλογικά.

Τρίτον: Η συμφωνία να είναι στη βάση που διαμορφώθηκε από την Προεδρία του Λουξεμβούργου.

Τέταρτον: Να υπάρξει απόφαση για το νέο κοινοτικό προϋπολογισμό πριν από το τέλος του χρόνου, το αργότερο δηλαδή τον ερχόμενο Δεκέμβριο, στη Συνάντηση Κορυφής. Σημειώνω ότι τις προτάσεις αυτές, παρόλο ότι το θέμα δεν ήταν στην “ατζέντα”, υποστηρίχτηκαν και τις επαναλάβαμε στην προχθεσινή Άτυπη Συνάντηση Κορυφής. Και τις επαναλάβαμε οι πιο πολλοί από τους επικεφαλής των κρατών-μελών και των κυβερνήσεων των “25”.

Πέμπτον: Να συνεχιστεί η υποστήριξη του αγροτικού κόσμου, με σεβασμό στην Κοινή Αγροτική Πολιτική. Είναι ζήτημα που αφορά την ανάπτυξη των Περιφερειών, την απασχόληση, την κοινωνική δικαιοσύνη, το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο. Θέλω να είμαι σαφής: Η υπάρχουσα συμφωνία για την Κοινή Αγροτική Πολιτική θα εφαρμοστεί μέχρι το 2013. Δεν συζητούμε νέες περικοπές. Μένουμε σ’ αυτά που έχουν συμφωνηθεί.

Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση

Το δεύτερο από τα ζητήματα που απασχολούν σήμερα την Ε.Ε. αφορά την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Όπως όλοι ξέρουμε, τα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή σταμάτησαν στη διαδικασία επικύρωσης της πρώτης Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης. Τα βήματα, που εμείς θέλαμε να είναι ακόμη πιο τολμηρά, έμειναν μετέωρα στα αρνητικά δημοψηφίσματα της Γαλλίας και της Ολλανδίας. Μπροστά στις εξελίξεις αυτές, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου αποφάσισε να παραταθεί η διαδικασία της επικύρωσης, ώστε να δοθεί χρόνος περισυλλογής. Συμφωνήσαμε σ’ αυτό. Περισυλλογή, όμως, δεν μπορεί να σημαίνει αδράνεια. Η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει. Είπαμε -και αναπτύσσουμε σχετικές πρωτοβουλίες- ότι είναι ανάγκη να αρχίσει, το συντομότερο δυνατό, μια παραγωγική συζήτηση για τα επόμενα βήματα. Η θέση μας και σε αυτό είναι σαφής: Το καλύτερο για την Ένωση είναι να προχωρήσει μπροστά, με όλα τα κράτη μέλη της. Όμως! Εάν κάποιοι δεν μπορούν, εάν κάποιοι δεν θέλουν να ακολουθήσουν την πορεία προς τα εμπρός, υπάρχει ο δρόμος των «ενισχυμένων συνεργασιών».

Μπορούμε να προχωρήσουμε στο μέλλον με «ενισχυμένες συνεργασίες»…

• στην Οικονομία,
• στην Εξωτερική Πολιτική. Αλλά και
• στην Ασφάλεια και την Άμυνα.

Είπαμε -και αυτή είναι μια πρόταση που συζητάμε ειδικά τους τελευταίους μήνες σε  συναντήσεις με ευρωπαίους ηγέτες, όπως πρόσφατα με τον κ. Σιράκ, τον κ. Φερχόφστατ, τον κ. Γιούνκερ και άλλους- ότι πρότυπο στο δρόμο αυτό μπορεί να είναι η ΟΝΕ. Πυρήνας και κινητήρια δύναμη δηλαδή για τα επόμενα βήματα μπορεί να είναι η ομάδα του ευρώ, που είναι άλλωστε και απτή, χειροπιαστή απόδειξη μιας σειράς ευρωπαϊκών κρατών- ούτε καν των μισών μετά τη Διεύρυνση- που όμως έχει προχωρήσει πολύ περισσότερα, πολύ πιο τολμηρά βήματα στην κατεύθυνση της διαδικασίας ενοποίησης. Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνουμε τη ζωτική ανάγκη να ξεφύγει η Ευρώπη από την ακινησία και να τραβήξει μπροστά.

Οι θέσεις μας είναι ξεκάθαρες:

• Διαρκής εμβάθυνση της Ένωσης, ώστε να προχωρήσουμε πέρα από την Οικονομική Ένωση και προς την πολιτική και την αμυντική ενοποίηση.
• Συνέχιση της πολιτικής της συνοχής για τη γεφύρωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων.
• Συγκροτημένη Στρατηγική για μια Ευρώπη πιο ανταγωνιστική, αλλά και πιο κοινωνική. Στόχος μας είναι η Ευρώπη που αναπτύσσεται με έμφαση στην απασχόληση, μέριμνα για τους πολίτες της, σεβασμό στο περιβάλλον.

Στόχος μας, όπως υπογράμμισα και στην προ ολίγων ημερών Άτυπη Συνάντηση Κορυφής, είναι η Ευρώπη…

• Που προσαρμόζεται έγκαιρα στις ραγδαίες εξελίξεις, αλλά με έμφαση στον κοινωνικό της ρόλο.
• Που ενισχύει την ασφάλεια των πολιτών της, χωρίς να θίγονται οι προσωπικές ελευθερίες.
• Που αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της παγκοσμιότητας, επενδύοντας, ταυτόχρονα, τόσο στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, όσο και στη διασφάλιση της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Στόχος μας είναι…

• Η Ευρώπη που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις μεγάλες προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος, με επένδυση στην εκπαίδευση, τις νέες τεχνολογίες, την καινοτομία.
• Η Ευρώπη που μιλά στον Κόσμο με μια φωνή και γίνεται διαρκώς πιο δημοκρατική και πιο ισχυρή. Η Ευρώπη της αισιοδοξίας και της αυτοπεποίθησης, που πηγάζει από τις κοινές αρχές και αξίες των λαών μας. Αυτοί είναι οι στόχοι μας. Στόχοι που υιοθετούνται, σήμερα, από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων. Στόχοι που απαιτούν διαρκή διαπραγμάτευση, συμμαχίες, αγώνα. Και στον αγώνα αυτό έχουν δυνατότητα και ευθύνη συμβολής όλες οι πολιτικές δυνάμεις του Τόπου. Η πρόκληση είναι κοινή για όλους.

Επισημαίνω στο σημείο αυτό ότι, ύστερα από σχετικές διαβουλεύσεις, βρέθηκε, όπως είχαμε επιδιώξει, κοινός τόπος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο θέμα του «βασικού μετόχου».

Ανοίγει τώρα ο δρόμος για τις επόμενες ρυθμίσεις και μεταρρυθμίσεις στα μεγάλα ζητήματα της συγκέντρωσης και της αδειοδοτήσης των ηλεκτρονικών ΜΜΕ. Είναι η ώρα η Πολιτεία να πάρει τις ευθύνες της και να βάλει τάξη σε αυτό το τοπίο της αναρχίας, που ενίοτε φτάνει στα όρια της ασυδοσίας.

Ελλάδα ανοικτή στο σύγχρονο κόσμο

Η Ελλάδα θέλει και μπορεί να ισχυροποιεί διαρκώς τη θέση της στο σύγχρονο Κόσμο. Αξιοποιούμε για το σκοπό αυτό…

• τη συμμετοχή μας στην Ε.Ε. και τους μεγάλους διεθνείς οργανισμούς,
• τη γεωπολιτική θέση μας,
• τα συγκριτικά πλεονεκτήματά μας,
• τις μεγάλες δυνατότητες του ανθρώπινου δυναμικού μας.

Είμαστε ανοικτοί στο σύγχρονο κόσμο:

• Στην αναβάθμιση της συνεργασίας μας με τις Η.Π.Α., σε βάσεις αμοιβαίου σεβασμού και ισοτιμίας, που να εξυπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα.
• Στη διεύρυνση και τη σύσφιξη της πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας μας με τη Ρωσία.
• Στην ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας με τις χώρες που έχουν εισέλθει δυναμικά στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, όπως η Κίνα και η Ιαπωνία.
• Στη στενότερη συνεργασία με τις Χώρες της Μεσογείου και την ενδυνάμωση της Ευρωμεσογειακής Εταιρικής Σχέσης.
• Στην οικονομική και πολιτιστική συνεργασία με τις χώρες του Καυκάσου και του Εύξεινου Πόντου, όπου υπάρχει έντονο το ελληνικό στοιχείο.
• Στη διεύρυνση και την εμβάθυνση της διμερούς και πολυμερούς συνεργασίας μας με τις Χώρες των Βαλκανίων.

Διαβαλκανική συνεργασία

Η περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης είναι στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος και των πρωτοβουλιών μας. Αξιοποιούμε την Προεδρία της Διαβαλκανικής Συνεργασίας, με στόχο να ενισχυθεί το σχήμα αυτό του διαλόγου και της συνεργασίας. Να αποκτήσει ισχυρότερα θεσμικά χαρακτηριστικά. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητά του. Να συνδεθεί στενότερα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναπτύσσουμε, ως Προεδρία, νέες  ιδέες  για την αναβάθμιση των διαβαλκανικών διαβουλεύσεων. Για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, πραγματοποιήθηκε, πριν από λίγες ημέρες, στη Ρόδο, άτυπη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών, που έδωσε τη δυνατότητα ουσιαστικών συζητήσεων, για το παρόν και το μέλλον της περιοχής.

Οι προσπάθειες μας αποβλέπουν στην ανάπτυξη της περιφερειακής συνεργασίας, σε όλους τους τομείς. Ιδίως, μάλιστα, στους τομείς των Μεταφορών, της Ενέργειας, του Εμπορίου, του Τουρισμού.

Αναπτύξαμε πρωταγωνιστικό ρόλο, στο πλαίσιο της “Διαδικασίας των Αθηνών”, για τη δημιουργία της Ενεργειακής Κοινότητας και είχαμε την ιστορική ευκαιρία να διοργανώσουμε, στην Αθήνα, πριν από λίγες ημέρες, την υπογραφή της Ιδρυτικής Συνθήκης. Παράλληλα, έχουν μπει σε τελική φάση οι εργασίες για τη δημιουργία διεθνών αγωγών μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, με κομβικό σημείο τη Χώρα μας.

Αναφέρομαι…

• Στην υπογραφή πολιτικής συμφωνίας μεταξύ της Χώρας μας, της Ρωσίας και της Βουλγαρίας για την κατασκευή του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη.
• Στα εγκαίνια των εργασιών για την κατασκευή του ελληνοτουρκικού αγωγού φυσικού αερίου που έγιναν στον Έβρο.
• Στην προώθηση διακρατικής συμφωνίας με την Ιταλία, για τη στήριξη της κατασκευής του υποθαλάσσιου ελληνοϊταλικού αγωγού φυσικού αερίου.
• Στη διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας-Τουρκίας και στην ενίσχυση της διασύνδεσης με τη Βουλγαρία και την FYROM.

Εφαρμόζουμε πολιτικές που αναβαθμίζουν το γεωπολιτικό ρόλο ολόκληρης της περιοχής. Που καθιστούν την Ελλάδα διεθνή ενεργειακό κόμβο. Που φέρνουν νέες επενδύσεις, νέες αναπτυξιακές προοπτικές, νέες θέσεις εργασίας και, ταυτόχρονα, βοηθούν και ενισχύουν τη συνεργασία, τη σταθερότητα και την ειρήνη στη γειτονιά μας.

 Το μελλοντικό καθεστώς στο Κόσσοβο.

 Τα Βαλκάνια δεν βρίσκονται πλέον στην κατάσταση σύγκρουσης και ανασφάλειας των προηγούμενων χρόνων. Υπάρχουν όμως και σήμερα σοβαρά προβλήματα, που είναι ανάγκη να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αναφέρομαι στην εμπέδωση της σταθερότητας στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη, αλλά -και κυρίως- στο ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου, που είναι και το πιο άμεσο. Ήδη, ξεκινά στον ΟΗΕ η πολιτική διαδικασία για τον καθορισμό του μελλοντικού καθεστώτος του, όπως προβλέπεται από την απόφαση 1244 του ’99 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Ελλάδα, ως μέλος του Συμβουλίου και της Ε.Ε., αλλά και ως προεδρεύουσα της Διαβαλκανικής Συνεργασίας, είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τις άριστες σχέσεις που διατηρεί με όλους του διεθνείς οργανισμούς, με όλα τα κράτη της περιοχής, τις Η.Π.Α και τη Ρωσία, για να συνεισφέρει ενεργά στην προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος.

Έχουμε και επεξεργαζόμαστε πολύ συγκεκριμένες ιδέες και προτάσεις, οι βασικές παράμετροι των οποίων είναι οι ακόλουθες:

1^ον. Όλα τα μέρη, και ειδικότερα η σερβική πλευρά,  να έχουν πλήρη συμμετοχή στις διαβουλεύσεις και τις διαδικασίες για τον καθορισμό του μελλοντικού καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου.

2^ον: Το μελλοντικό καθεστώς να καθορισθεί σε συνάρτηση με την εφαρμογή των κριτηρίων του ΟΗΕ. Να εντάσσεται στην προοπτική της ταχύτερης δυνατής προσέγγισης της περιοχής με τους ευρω-ατλαντικούς θεσμούς και να ενισχύει τη σταθερότητά της.

3^ον. Να υπάρξει αποτελεσματική αποκέντρωση και ένα ευρωπαϊκό επίπεδο διασφάλισης των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και της ασφάλειας των Σέρβων Κοσοβάρων.

4^ον. Να προστατευθεί η πολιτιστική κληρονομιά όλων και  να ξεκινήσει η αποκατάσταση των ορθόδοξων πολιτιστικών μνημείων.

5^ον. Να έχει η Ε.Ε. ισχυρό, πρωταγωνιστικό ρόλο. Και το λέω αυτό γιατί φαντάζομαι θα συμφωνήσουμε όλοι πως ουσιαστική και μακροπρόθεσμη λύση στο σύνθετο αυτό πρόβλημα δεν μπορεί να διασφαλιστεί με όρους βιωσιμότητας, εάν δεν είναι αυτό που θα ονομάζαμε ευρωπαϊκή λύση, δηλαδή ενταγμένη σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο, βασισμένο στις αξίες, τις αρχές και τους κανόνες της Ευρώπης.

Η εκκρεμότητα στην ονομασία της π.Γ.Δ.Μ.

Σταθερή στρατηγική επιδίωξη της Ελλάδας είναι η δημιουργία στη γύρω περιοχή μας

μιας ευρωπαϊκής γειτονιάς, με χαρακτηριστικά στενής συνεργασίας, ανάπτυξης και ευημερίας. Και αυτό μπορεί να γίνει με πρόταγμα τη σταθερότητα, την ειρήνη, τη Δημοκρατία. Μπορεί, δηλαδή, να γίνει πραγματικότητα μόνο μέσα από τον ευρωπαϊκό δρόμο. Αυτή είναι η αλήθεια. Το πιστεύουμε και το υποστηρίζουμε έμπρακτα.

• Είμαστε ο πιο ένθερμος συνήγορος της ευρωπαϊκής προοπτικής των γειτόνων μας στην Ευρωπαϊκή οικογένεια.
• Αναπτύσσουμε διαρκώς προσπάθειες και παρεμβάσεις, για να είναι τα Βαλκάνια στις προτεραιότητες της Ένωσης. Να είναι ισχυρό το ευρωπαϊκό όραμα για όλες τις χώρες, ανεξάρτητα από τον ευρωπαϊκό ρυθμό, που ακολουθεί η κάθε μια.
• Υποδεχόμαστε με ιδιαίτερη χαρά (μεθαύριο, εδώ στη Βουλή των Ελλήνων) τους Προέδρους της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στη συνεδρίαση για την κύρωση της Συνθήκης Προσχώρησης των Χωρών τους στην Ε.Ε.
• Στηρίζουμε την πρόταση για είσοδο της Σερβίας-Μαυροβουνίου στο δρόμο για το ευρωπαϊκό όραμα.
• Στηρίξαμε την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Κροατίας.
• Θέλουμε να υπάρξει, σε βάθος χρόνου, πλήρης ενσωμάτωση της Ν.Α. Ευρώπης στην Ε.Ε..

Όλες οι χώρες της γειτονιάς μας  να βρουν τον ευρωπαϊκό δρόμο τους. Και αυτό γίνεται ήδη. Σταδιακά αλλά και σταθερά. Ανοίγονται έτσι  νέες ευκαιρίες και διαγράφονται νέες ελπιδοφόρες προοπτικές για ολόκληρη την περιοχή. Με αυτή την οπτική, επιδιώξαμε και επιδιώκουμε την άρση της δεκαπενταετούς εκκρεμότητας στην ονομασία της π.Γ.Δ.Μ. Υποστηρίξαμε και υποστηρίζουμε την ανάγκη αμοιβαίας αποδεκτής λύσης. Επιβεβαιώσαμε την εποικοδομητική στάση μας, αντιμετωπίζοντας ως βάση διαπραγματεύσης τις προτάσεις που είχε υποβάλει, τον περασμένο Απρίλιο, ο ειδικός εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.

Κάναμε έτσι ένα μεγάλο και θαρραλέο βήμα για την άρση του αδιεξόδου. Καταστήσαμε, ωστόσο, σαφές και μάλιστα από την πρώτη στιγμή, ότι ορισμένα σημεία των προτάσεων εκείνων χρειάζονταν διευκρινίσεις και βελτιώσεις και ότι ήταν, επιτέλους, καιρός να κινηθεί εποικοδομητικά και η Κυβέρνηση των Σκοπίων.

Έξι μήνες αργότερα, οι προτάσεις που υποβλήθηκαν από τον μεσολαβητή των Η.Ε. δεν ταίριαζαν στην έννοια της μεσολάβησης. Το είπαμε ευθέως. Τις θεωρήσαμε ως μη ληφθείσες. Τις επιστρέψαμε ως απαράδεκτες. Επαναλάβαμε, ταυτόχρονα, ότι θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, στο πλαίσιο της διαδικασίας του ΟΗΕ, με εποικοδομητικό πνεύμα, για αναζήτηση συμφωνημένης, αμοιβαία αποδεκτής λύσης. Με μια σοβαρή υπενθύμιση: Ότι η γειτονική χώρα αποδέχτηκε, στη διμερή Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995, ότι η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να μη συμφωνήσει στην ένταξή της σε διεθνείς οργανισμούς, εάν αυτό επιχειρηθεί με οποιαδήποτε άλλη, μη συμφωνημένη, ονομασία πέρα από αυτή της FYROM. Κατά συνέπεια -και θέλω να είμαι σαφής σε αυτό- ενταξιακή πορεία προς την Ε.Ε. μπορεί να υπάρξει μόνον σε δύο περιπτώσεις: Είτε ύστερα από αμοιβαία αποδεκτή λύση, είτε με την ονομασία FYROM. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει. Η Ελλάδα απέδειξε και αποδεικνύει έμπρακτα την καλή της πίστη. Απέδειξε και αποδεικνύει ότι τηρεί στο ακέραιο τις υποχρεώσεις της. Απαιτεί, όμως, και ανάλογο σεβασμό στα δικαιώματά της. Απαιτεί να τηρούνται οι συμφωνίες απ΄ όλους. Και αυτό δεν μπορεί να λησμονείται από κανέναν. Νομίζω ότι το μήνυμα είναι σαφέστατο.

Στόχος η πλήρης εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων

Προχωρούμε στο μέλλον με αυτοπεποίθηση και πίστη στις δυνατότητές μας. Εργαζόμαστε σταθερά για μια νέα εποχή στη γειτονιά μας. Και βέβαια για μια νέα εποχή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Εποχή σταδιακής βελτίωσης και βαθμιαίας αποκατάστασης της εκατέρωθεν εμπιστοσύνης, με στόχο την πλήρη εξομάλυνση των σχέσεών μας. Εποχή ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας, προς όφελος ολόκληρης της περιοχής.

Στηρίξαμε την απόφαση της Ε.Ε. για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της γείτονος, με την πεποίθηση ότι μια Τουρκία που προσαρμόζεται βαθμιαία στο ευρωπαϊκό κεκτημένο λειτουργεί καλύτερα, τόσο για το λαό της, όσο και τους γείτονές της. Κινηθήκαμε διορατικά και βάσει σχεδίου και εξασφαλίσαμε έγκαιρα τους όρους και τα προαπαιτούμενα, που διασφαλίζουν τα εθνικά μας συμφέροντα. Η συμφωνία που επετεύχθη στις 3 Οκτωβρίου υπήρξε αποτέλεσμα συνεχούς κινητοποίησης και μακράς διαπραγμάτευσης, που είχε ως αποτέλεσμα να οριστικοποιηθούν και να «κλειδωθούν» τα κείμενα, που αφορούσαν τα εθνικά συμφέροντα μας, πολύ πριν την 3^η Οκτωβρίου. Εργαστήκαμε για το σκοπό αυτό αθόρυβα, υπεύθυνα και αποτελεσματικά, σε διαρκή και στενή συνεργασία με την πολιτική ηγεσία της Κύπρου. Πετύχαμε να ανταποκρίνονται πλήρως στα συμφέροντά μας, τόσο η αντιδήλωση της Ε.Ε., όσο και το κείμενο που καθορίζει το ευρωπαϊκό διαπραγματευτικό πλαίσιο. Και τα κείμενα αυτά ορίζουν σταθερά και αμετάκλητα όρια, στα οποία η Τουρκία υποχρεούται να προσαρμόζεται συνεχώς. Για πρώτη φορά, ύστερα από μακρές προσπάθειες, αποφασίστηκε ομόφωνα ότι μια υπό ένταξη Χώρα, η Τουρκία, θα κρίνεται όχι μόνον με κριτήρια που αφορούν εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, αλλά και με κριτήρια -τα λεγόμενα «προαπαιτούμενα»- που οριοθετούν την εξωτερική συμπεριφορά της. Η γειτονική χώρα έχει τώρα μπροστά της μια μακρά πορεία 35 «σταδίων-κεφαλαίων», για τα οποία οι αποφάσεις θα λαμβάνονται ομόφωνα από τους «25». Θα ελέγχεται, κατά συνέπεια, τόσο από την Αθήνα, όσο και από τη Λευκωσία. Θα βρίσκει μπροστά της και την Κύπρο! Για κάθε επόμενο βήμα της η Τουρκία θα αξιολογείται απ΄ όλους. Ιδίως μάλιστα σε ό,τι αφορά…

1^ον: Τα πολιτικά και οικονομικά κριτήρια της Κοπεγχάγης.

2^ον: Την ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας και την υιοθέτηση ειρηνικών διαδικασιών

στην εξωτερική πολιτική της, σύμφωνα με το Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

3^ον: Την αποδοχή, εάν αυτό χρειαστεί, των διαδικασιών του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

4^ον: Τη ριζική αλλαγή στάσης στα ζητήματα

• του Οικουμενικού Πατριαρχείου
• της Σχολής της Χάλκης,
• των δικαιωμάτων των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου.

5^ον: Την ομαλοποίηση των σχέσεών της με όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

6^ον: Την αναγνώριση της Κύπρου κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

7^ον: Την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της, που απορρέουν από τη Συμφωνία της Άγκυρας και το Πρωτόκολλο που την εκτείνει σε όλα τα νέα μέλη της Ένωσης.

8^ον: Την υποστήριξη των προσπαθειών συνολικής λύσης του Κυπριακού, στο πλαίσιο των Η.Ε. και σύμφωνα με τις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε..

Συμπερασματικά λοιπόν, η Τουρκία μπορεί να γίνει πλήρες μέλος της Ε.Ε., όταν – και εάν βεβαίως- ανταποκριθεί πλήρως στα ευρωπαϊκά κριτήρια και προαπαιτούμενα, τις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε. Αρχές και προαπαιτούμενα που δεν συμβιβάζονται ούτε με casus belli, ούτε με την κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους. Μόνον η πλήρης ανταπόκρισή της και η πλήρης συμμόρφωσή της θα ανοίξει την πόρτα για την ένταξή της. Αυτό είναι σαφές.

 Διαπραγματεύσεις για βιώσιμη λύση του Κυπριακού

Η στρατηγική μας είναι προσανατολισμένη στο αύριο και όχι αιχμάλωτη σε αγκυλώσεις του χτες. Είναι στρατηγική ευθύνης και προοπτικής. Στρατηγική ειρήνης, ανάπτυξης και προόδου για όλους. Με αυτούς τους στόχους, οι Έλληνες θέλουμε, περισσότερο από κάθε άλλο…

• Να βρεθεί λύση στο Κυπριακό πρόβλημα, το ταχύτερο δυνατό.
• Να πέσουν και τα τελευταία τείχη, τείχη παράνομα, που παρέμειναν σε ευρωπαϊκό έδαφος.
• Να επανενωθεί η Κύπρος, ώστε να ζήσουν όλοι οι κάτοικοί της -Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι- τα πλεονεκτήματα της ένταξής της στην Ε.Ε.

Χρειάζεται για το σκοπό αυτό να ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις
μεταξύ των δύο κοινοτήτων, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Χρειάζεται γι’ αυτό πολύ προσεκτική προετοιμασία, ώστε να εξασφαλιστούν οι καλύτερες προϋποθέσεις για την επίτευξη βιώσιμης λύσης. Και για να είναι η λύση βιώσιμη, πρέπει…

• Να είναι πραγματικά λειτουργική.
• Να είναι αποδεκτή από τους κατοίκους του νησιού, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους.
• Να είναι στο πλαίσιο των ΗΕ και σύμφωνη με τις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε.

Και αυτό δεν τίθεται μόνον από εμάς. Είναι κριτήριο που τίθεται, πλέον, από την Ε.Ε. στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της γείτονος.

 

Ενότητα και ομοψυχία

Έχουμε ξεκάθαρη εθνική στρατηγική για τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ν.Α. Ευρώπη. Εργαζόμαστε για μια Ελλάδα, σε ένα ασφαλές, σταθερό και ειρηνικό περιβάλλον. Μια Ελλάδα ανταγωνιστική, δυναμική και ευημερούσα. Μια Ελλάδα με ισχυρούς πολίτες, με ισχυρούς Έλληνες που ζουν με ασφάλεια, βελτιώνουν τη ζωή τους και χτίζουν τα όνειρα τους.

Αυτοί είναι οι στόχοι που μας ενώνουν. Και για τους στόχους αυτούς προωθούμε τολμηρές διαρθρωτικές αλλαγές, αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, ρήξεις και τομές, που απαιτούνται, από την ίδια την κοινωνία.

Προχωρούμε ακούγοντας διαρκώς τους πολίτες. Επιδιώκοντας τη μέγιστη δυνατή συνεννόηση, τη συναίνεση στις μεγάλες στρατηγικές επιλογές  της Πατρίδας μας, τη σφυρηλάτηση της εθνικής ομοψυχίας, τουλάχιστον σε κοινούς σκοπούς. Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες, όταν ενώνουμε τις δυνάμεις μας και ακολουθούμε κοινή εθνική στρατηγική, πετυχαίνουμε μεγάλους στόχους. Το αποδείξαμε έμπρακτα,  πολλές φορές έως σήμερα, στην ιστορική διαδρομή μας. Και οι αποδείξεις αυτές, οι εμπειρίες αυτές, υποδεικνύουν σε όλους μας, υποδεικνύουν σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις του Τόπου, την ανάγκη διαρκούς σύνθεσης των απόψεών μας, διαρκούς συνένωσης των δυνάμεών μας. Η κατασκευή αιτιάσεων και προσχημάτων για άγονες αντιπαραθέσεις δεν ωφελεί κανέναν. Σίγουρα βλάπτει τον Τόπο. Οι Έλληνες απαιτούν να ενώνουμε τις δυνάμεις μας και να συντονίζουμε τις προσπάθειές μας. Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες απαιτούν ενότητα και ομοψυχία στις μεγάλες εθνικές υποθέσεις. Απαιτούν γενναιότητα και αποφασιστικότητα στις επιλογές μας, τις πολιτικές μας, τις πρακτικές μας. Απαιτούν να αποδεικνύουμε έμπρακτα ότι, πάνω από όλα,  θέτουμε και υπηρετούμε το συλλογικό, το κοινωνικό, το εθνικό συμφέρον.