ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Θεσσαλονίκη, 4 Μαΐου 2006
ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΡΧΗΓΩΝ ΚΡΑΤΩΝ & ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ
ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΩΡΩΝ ΝΑ ΕΥΡΩΠΗΣ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στην ένατη Συνάντηση των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης (SEECP), στη Θεσσαλονίκη. Η Ελληνική Προεδρία της Διαβαλκανικής Συνεργασίας (SEECP) πλησιάζει στο τέλος της και σήμερα θα έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε μια επισκόπηση των θεμάτων της Ημερήσιας Διάταξης και μια αποτίμηση της επιτευχθείσας προόδου.
Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με λίγα λόγια επί της διαδικασίας. Προκειμένου να διευκολύνουμε τις διαβουλεύσεις μας, προτείνω ο κάθε ομιλητής να καλύψει, κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, όλα τα θέματα της Ατζέντας. Μετά την παρέμβασή μου ως Προεδρίας, θα δώσω το λόγο στα μέλη της Τρόικα και, ακολούθως, στους λοιπούς επικεφαλής των αποστολών.
Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας, η συνεργασία μας πραγματοποίησε απτά βήματα προόδου και σημειώσαμε σημαντικές επιτυχίες. Για πολλά χρόνια, η ατμόσφαιρα στη ΝΑ Ευρώπη δηλητηριαζόταν από καχυποψία, έλλειψη εμπιστοσύνης, ακόμη και από πολέμους. Ωστόσο, σήμερα, μέσω των κοινών μας προσπαθειών, βρισκόμαστε σε ένα τελείως νέο περιβάλλον που μας κάνει να αισιοδοξούμε για το μέλλον. Ένα μέλλον σταθερότητας και ευημερίας. Χωρίς αμφιβολία, η συνεργασία στο πλαίσιο της SEECP έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη αυτής της εξέλιξης.
Οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν προοδεύσει. Έχουμε δύο υπό ένταξη χώρες, τρεις υποψήφιες, μία που έχει συνάψει Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης και δύο που βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για τη σύναψη μιας τέτοιας Συμφωνίας. Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υποστηρίζει πλήρως την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών της περιοχής και εργαζόμαστε με συνέπεια προς αυτήν την κατεύθυνση. Βεβαίως, οι ευρωπαϊκές αρχές και αξίες πρέπει να γίνονται σεβαστές και όλα τα κριτήρια και τα προαπαιτούμενα που έχουν τεθεί από την ΕΕ πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως. Η περιφερειακή συνεργασία και οι σχέσεις καλής γειτονίας θεωρούνται από την ΕΕ ως προαπαιτούμενο για την ένταξη. Υπ’ αυτήν την έννοια, η Διαδικασία Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης αποτελεί ανεκτίμητο εργαλείο για παραγωγική συνεργασία και για την προαγωγή των σχέσεών μας.
Ένας τομέας ιδιαίτερης σπουδαιότητας είναι η συνεργασία μας στην ανάπτυξη των υποδομών της περιοχής. Κατ’ αρχάς, η εναρμόνιση των υφισταμένων διμερών Συμφωνιών Ελευθέρου Εμπορίου σε μια Ενιαία Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου, βασισμένη σε μια αναμορφωμένη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA), θα δώσει νέα ώθηση στο εμπόριο στην περιοχή και θα προσελκύσει νέες επενδύσεις. Η συνεργασία μας στον τομέα των Μεταφορών, ιδιαίτερα ως προς τους Πανευρωπαϊκούς Άξονες και τις σιδηροδρομικές συνδέσεις, είναι εξίσου σημαντική. Τρίτον, η συνεργασία στον τομέα της Ενέργειας, με την ίδρυση μιας Ενεργειακής Κοινότητας ΝΑ Ευρώπης ήταν ένα σημαντικό βήμα προόδου.
Καλωσορίζω, επίσης, την υπογραφή της Συμφωνίας για τη Δημιουργία ενός Σιδηροδρομικού Δικτύου Υψηλής Απόδοσης στη ΝΑ Ευρώπη από τους Υπουργούς Μεταφορών της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης. Θα εκσυγχρονίσει τους σιδηροδρόμους, μειώνοντας τη διάρκεια των ταξιδίων και αυξάνοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στην περιοχή, προάγοντας, έτσι, την περιφερειακή και διασυνοριακή επικοινωνία και το εμπόριο. Θα ήθελα να συγχαρώ τους Υπουργούς Μεταφορών για αυτήν την επιτυχία.
Το οργανωμένο έγκλημα και η διαφθορά παραμένουν πρόκληση για τη δημοκρατία και την ανάπτυξη. Είτε σχετίζεται με το ξέπλυμα χρήματος, με την παράνομη διακίνηση όλων των μορφών ή με άλλες παράνομες δραστηριότητες, μπορεί να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά μόνο εάν οι εθνικές προσπάθειες συμπληρώνονται από συλλογική περιφερειακή δράση. Επιτύχαμε σημαντική πρόοδο στη Συνάντηση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, τον περασμένο Φεβρουάριο. Η Διαβαλκανική Συνεργασία έχει και πρέπει να συνεχίσει να έχει σημαντικό ρόλο στην εκρίζωση πρακτικών διαφθοράς στην περιοχή μας.
Η ευρεία αποδοχή του κειμένου που προετοιμάσθηκε από την Ελληνική Προεδρία, σχετικά με «Μια αποτίμηση των προοπτικών της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης σε σχέση με την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση των Δ. Βαλκανίων» είναι, επίσης, μια σημαντική επιτυχία. Αυτό το κείμενο υπογραμμίζει την κοινή μας πεποίθηση ως προς το τι πρέπει να γίνει στο μέλλον, αναφορικά με την εφαρμογή της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης, προκειμένου να ανταποκριθούμε με επιτυχία στις ανάγκες των χωρών μας και των πολιτών μας. Η Προεδρία διαβίβασε αυτό το κείμενο στον εκπρόσωπο της ΕΕ εκ μέρους όλων μας. Υπογραμμίσαμε ότι αυτή είναι η συμβολή μας, η συμβολή των χωρών της περιοχής, ως προς την υλοποίηση της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης. Θα ζητήσω, επίσης, από την Προεδρία της ΕΕ να ενημερώσει σχετικά με το περιεχόμενο του κειμένου τους Ευρωπαίους εταίρους μας.
Όλες οι σημαντικές περιφερειακές πρωτοβουλίες έχουν κατάλληλες δομές και όργανα, προκειμένου να διατηρήσουν την αποτελεσματικότητά τους, την προβολή τους και τη συνέχειά τους. Δυστυχώς, από τη Διαδικασία Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης λείπει οποιαδήποτε μορφή θεσμικής βάσης, με αποτέλεσμα ακόμη και η συνέχεια των εργασιών μας να μην είναι, κατ’ ανάγκην, διασφαλισμένη. Βασιζόμαστε σε κάθε Προεδρία για τη συνέχεια. Είμαι βέβαιος ότι όλοι αντιλαμβάνεσθε ότι αυτός δεν είναι ο κατάλληλος τρόπος για τη λειτουργία της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης. Άκουσα την άποψη ότι η δημιουργία θεσμών θα μπορούσε να καταστρέψει τον αμιγώς πολιτικό χαρακτήρα της Συνεργασίας. Δεν συμφωνώ με αυτήν την άποψη. Αντιθέτως, η δημιουργία αποτελεσματικών δομών και καταλλήλων οργάνων θα καταστήσει τη συνεργασία μας περισσότερο αξιόπιστη στα μάτια της διεθνούς κοινότητας και της ΕΕ.
Την ίδια στιγμή, σημαντικές εξωτερικές εξελίξεις σε σχέση με το μέλλον του Συμφώνου Σταθερότητας λαμβάνουν χώρα. Μια πλήρης αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων του σχεδιάζεται, η οποία θα ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2007. Οι Βρυξέλλες βλέπουν τη Διαδικασία Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης ως τον προνομιακό δρώντα σε αυτήν τη μεταρρυθμιστική διαδικασία, σε αυτές τις εξελίξεις. Ταυτόχρονα, με λύπη παρατηρούν την απουσία ικανών δομών που θα επέτρεπαν στη Συνεργασία να ανταποκριθεί σε αυτές τις προσδοκίες. Ο χρόνος είναι πολύ λίγος: ένας χρόνος, ίσως και λιγότερο. Είναι σημαντικό να αποφασίσουμε σήμερα το γενικό πλαίσιο μιας θεσμικής ενίσχυσης της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης. Είναι στο χέρι μας να αποφασίσουμε και να δράσουμε.
Έχουμε διανείμει ένα Σχέδιο Δράσης σχετικά με τη θεσμική ενίσχυση της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης. Νομίζω ότι αποτελεί μια ουσιαστική βάση συζητήσεως. Διασφαλίζει μια εκτεταμένη εκπροσώπηση των χωρών της περιοχής στα κατάλληλα όργανα και, ταυτόχρονα, δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς με την ΕΕ.
Σημειώνω με ικανοποίηση την πρόοδο που επετεύχθη τον περασμένο Ιανουάριο, κατά τη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών της Διαδικασίας Συνεργασίας, αναφορικά με τον ορισμό ενός αξιωματούχου της Συνεργασίας ως Συνδέσμου με την ΕΕ. Προωθούμε ακόμη περισσότερο σήμερα αυτήν την ιδέα, στη Διακήρυξή μας. Ο ορισμός μιας τέτοιας προσωπικότητας από την περιοχή μας, με κοινή απόφαση, θα ήταν εξαιρετικής σπουδαιότητας. Ειλικρινά ελπίζω ότι θα μπορέσουμε σήμερα να προαγάγουμε ακόμη περισσότερο αυτήν την ιδέα.
Θα ήθελα, σ’ αυτό το σημείο, να θίξω ένα ζήτημα που είναι εξαιρετικά σημαντικό για την περιοχή μας. Η διαπραγματευτική διαδικασία για το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου πρέπει να συμβάλει στη σταθερότητα και την ασφάλεια στη ΝΑ Ευρώπη. Οι χώρες μας, ως γειτονικές, θα είναι εκείνες που κυρίως θα επηρεασθούν από την οποιαδήποτε λύση. Η Τρόικα της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης επισκέφθηκε την Πρίστινα και το Βελιγράδι τον περασμένο Δεκέμβριο, ενώ η Συνεργασία συναντήθηκε με την Ομάδα Επαφής τον περασμένο μήνα. Η ανάμιξη των χωρών της περιοχής στις προσπάθειες για μια λύση στο Κόσοβο συμβάλλει τόσο στην επιτυχία της διαπραγματευτικής διαδικασίας όσο και στη σταθερότητα στην περιοχή.
Κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου και δεν φεισθήκαμε προσπαθειών, προκειμένου να εμπλέξουμε πιο εποικοδομητικά την περιοχή μας. Έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι, σήμερα, οι απόψεις μας και οι ανησυχίες μας είναι ευρέως γνωστές και καλύτερα κατανοητές. Είμαστε, επίσης, ικανοποιημένοι διότι οι εταίροι της Διαδικασίας Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης κατανοούν ότι, προκειμένου να εξασφαλίσουμε σταθερότητα και ασφάλεια στην περιοχή, είναι σημαντικό να επιτύχουμε μια αμοιβαίως αποδεκτή λύση, από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, για το μέλλον ενός πολυεθνικού και πολύ-πολιτισμικού Κοσόβου. Οποιαδήποτε λύση πρέπει να είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων, στην οποία θα καταλήξουμε με ειρηνικά μέσα, αποκλείοντας κάθε μορφή βίας, με σεβασμό στο απαραβίαστο των συνόρων και η οποία θα συμβάλλει στη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή. Είναι, επίσης, πεποίθησή μας ότι οποιαδήποτε ρύθμιση πρέπει να συμβαδίζει πλήρως με τα ευρωπαϊκά κριτήρια και τις αξίες που όλοι μοιραζόμαστε. Σ’ αυτό το πλαίσιο, θα ήθελα να εκφράσω την ολόθερμη υποστήριξή μας στις προσπάθειες της Διεθνούς Κοινότητας και, πιο συγκεκριμένα, σε αυτές του κ. Ahtisaari και της ομάδας του, να επιτύχουν μια δίκαιη, λειτουργική και βιώσιμη λύση στο ζήτημα του Κοσόβου. Επιτρέψτε μου, επίσης, να υπογραμμίσω τον πολύτιμο ρόλο της Ομάδας Επαφής, η οποία έχει δώσει ισχυρή ώθηση στη διαδικασία για το μελλοντικό καθεστώς και έχει διαμορφώσει ένα πλέγμα κατευθυντηρίων γραμμών, που θα μπορούσαν να αποδειχθούν βασικό εργαλείο στην πορεία των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων.