ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Αθήνα 24 Σεπτεμβρίου 2006
ΟΜΙΛΙΑ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕ Η ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ειρήνης υπογραμμίζει το χρέος κάθε δημοκρατικής πολιτείας, το χρέος κάθε πολίτη, να συμμετέχει ενεργά στο διαρκή αγώνα για την ειρήνη.
Η πρόσφατη κρίση στο Λίβανο είναι μια ακόμη απόδειξη ότι το πάντα πιεστικό αίτημα για ειρήνη χρειάζεται υποστηρικτές με δέσμευση και αποφασιστικότητα. Η εμπέδωση μίας μεγάλης «συμμαχίας για την ειρήνη», με τη συμμετοχή όλων ανεξαιρέτως όσοι επιθυμούν και επιδιώκουν την ειρηνική συνύπαρξη των λαών και των πολιτισμών, φαίνεται σήμερα ο μόνος τρόπος να απαντήσουμε στις προκλήσεις τις νέας εποχής.
Η ελληνική σκέψη δίνει ευρύ περιεχόμενο στην έννοια της ειρήνης. Την ορίζει όχι ως απουσία συγκρούσεων, αλλά ως την κατάσταση εκείνη όπου η δικαιοσύνη επικρατεί και παράγει απτά αποτελέσματα για τα έθνη και τους ανθρώπους. Βάσει αυτού του ορισμού, η Ελλάδα ακολουθεί, τόσο στις σχέσεις της με τους γείτονες, όσο και ως ενεργό μέλος των διεθνών οργανισμών, μια σταθερή στρατηγική ειρήνης και συνεργασίας. Μια στρατηγική που έχει ως θεμέλιο και προϋπόθεση τον απαρέγκλιτο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών.
Αυτή η πάγια εθνική στρατηγική για την ειρήνη, που ενώνει τις Ελληνίδες και τους Έλληνες ανεξαρτήτως ιδεολογικής προέλευσης και κομματικών προτιμήσεων, είναι μονόδρομος για μια χώρα όπως η δική μας, για έναν λαό όπως τον ελληνικό, που έχει, στο πρόσφατο ιστορικό παρελθόν, πληρώσει δυσανάλογα βαρύ φόρο αίματος σε πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και κατά την διάρκεια της εμφύλιας διαμάχης.
Με τις παρακαταθήκες της ιστορίας και του Πολιτισμού μας, η σταθερή ελληνική θέση, που υποστηρίξαμε με συνέπεια και από τη θέση του μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, είναι ότι ο διάλογος και η διπλωματία είναι η μόνη ασφαλής οδός προς την κατεύθυνση της διευθέτησης των διενέξεων.
Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες που ανέλαβε η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας βασίζονται πάνω στην αναγνώριση ότι η προσπάθεια για την ειρήνη περνά μέσα από τη βήμα προς βήμα αλλαγή των στερεοτύπων και των στρεβλών πεποιθήσεων για τον άλλο. Περνά μέσα από τη εμπέδωση δομών συνεργασίας, δομών που εγγυούνται την παραγωγή κοινού οφέλους.
Από τις πρώτες ημέρες εκδήλωσης της κρίσης στο Λίβανο, η Ελλάδα τάχθηκε υπέρ της άμεσης κατάπαυσης του πυρός και υπέρ της διπλωματίας, προτείνοντας την ταχεία παρέμβαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παράλληλα, ενεργώντας γρήγορα και αποτελεσματικά, βοηθήσαμε στον απεγκλωβισμό και τη μεταφορά πληθυσμού από τις περιοχές της κρίσης και προσφέραμε ανθρωπιστική βοήθεια για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών που προκάλεσε ο κύκλος της βίας. Η στάση αυτή και η συμβολή της Ελλάδας έτυχε ευρύτατης αποδοχής και αναγνώρισης από τη Διεθνή Κοινότητα.
Η ομόφωνη απόφαση 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα. Η αξιοποίηση των νέων δεδομένων μπορεί να διαμορφώσει μια νέα, καλύτερη προοπτική για τη σταθερότητα και την ειρήνη στο Λίβανο, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει, πριν απ΄όλα, να επιτευχθεί σύντομα η πλήρης εφαρμογή της απόφασης, με εκατέρωθεν συμβιβασμούς απ΄όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Πρέπει επίσης να διασφαλιστεί η σταθερότητα και να ενισχυθεί η Κυβέρνηση του Λιβάνου, ώστε να ασκήσει πλήρως την κυριαρχία της στο σύνολο του εδάφους της χώρας. Προς την κατεύθυνση αυτή κομβικός είναι ο ρόλος της διεθνούς δύναμης διατήρησης της ειρήνης. Η Ελλάδα, ανταποκρινόμενη στην απόφαση 1701, στα αιτήματα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και σε συνεννόηση με την Λιβανική Κυβέρνηση, είναι παρούσα στην προσπάθεια αυτή της διεθνούς κοινότητας με τη ναυτική συνεισφορά της. Η φρεγάτα ‘’Κανάρης’’ βρίσκεται ήδη στην περιοχή, ασκώντας καθήκοντα επιτήρησης, εκτός των χωρικών υδάτων του Λιβάνου.
Μια πολύ σημαντική παράμετρος για τη διασφάλιση μιας καλύτερης προοπτικής στην περιοχή, είναι να βοηθηθεί ο Λίβανος γρήγορα και αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων ανθρωπιστικής φύσεως και στην ανοικοδόμηση των υποδομών του. Η Ελλάδα σ΄αυτήν την προσπάθεια έχει ιδιαίτερη και διακριτή συμβολή. Η ανθρωπιστική βοήθεια που έχουμε ήδη δώσει, καθώς και αυτή που έχουμε δεσμευθεί, για το αμέσως προσεχές διάστημα, ξεπερνά το ύψος των 5 εκ. ευρώ, ενώ σχεδιάζεται η συμμετοχή μας στην προσπάθεια ανοικοδόμησης της χώρας.
Κομβικής σημασίας για το μέλλον της ευρύτερης περιοχής είναι η αναβίωση της ειρηνευτικής διαδικασίας για το Παλαιστινιακό. Η επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας είναι αναγκαία και επείγουσα. Βεβαίως, κάθε σχετική πρωτοβουλία για να είναι παραγωγική θα πρέπει να έχει την αποδοχή των εμπλεκόμενων μερών. Σταθερή επιδίωξη παραμένει η ειρηνική συνύπαρξη του Ισραήλ και της Παλαιστίνης, ως δύο ανεξάρτητων, ασφαλών και δημοκρατικών κρατών.
Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες της Ελληνικής Προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας απέσπασαν την εκτίμηση των μελών του Συμβουλίου, των Ευρωπαίων εταίρων μας και των εμπλεκόμενων στο μεσανατολικό ζήτημα χωρών. Η έκτακτη Σύνοδος της 21ης Σεπτεμβρίου ήταν ένα δύσκολο στοίχημα για την ελληνική προεδρία που τελικά κερδήθηκε. Ήταν αποτέλεσμα μεθοδικής και εντατικής δουλειάς. Επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι δύναμη ειρήνης, ένας σοβαρός και αξιόπιστος εταίρος και συνομιλητής ευρύτερης αποδοχής. Αυτό είναι ένα πολύτιμο διπλωματικό κεφάλαιο, που καθημερινά το ενισχύουμε και το αξιοποιούμε περισσότερο.
Η χώρα μας ανέλαβε την ευθύνη της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας σε μια περίοδο που πολλά σοβαρά ζητήματα απασχολούν τη διεθνή πολιτική, τη διεθνή κοινότητα και τη διεθνή κοινή γνώμη. Η κατάσταση στην Αφρική και το πρόβλημα του Ιράν είναι δύο κρίσιμα για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια ζητήματα. Οι συγκρούσεις που υποβόσκουν ή εκδηλώνονται στην Αφρική πρέπει να τεθούν σε προτεραιότητα, αν θέλουμε να αποφύγουμε κρίσεις όπως αυτή που εκτυλίσσεται τώρα στο Σουδάν. Υποστηρίζουμε την Αφρικανική Ένωση στην προσπάθειά της να βρει βιώσιμες λύσεις στα προβλήματα της περιοχής. Το πρόβλημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και η ρητορική αδιαλλαξίας που πολλές φορές υιοθετεί η Τεχεράνη, προκαλούν εύλογες ανησυχίες στη Διεθνή Κοινότητα. Η Ελλάδα, ως χώρα που έχει επικυρώσει, από το 1970, και είναι μέρος της Συνθήκης για τη Μη Διασπορά Πυρηνικών Όπλων, στηρίζει την πλήρη εφαρμογή της. Και για τη διευθέτηση του συγκεκριμένου ζητήματος πιστεύουμε ότι η διπλωματία είναι αυτή που δίνει λύση στα προβλήματα.
Το παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της πρώτης εθελούσιας και ειρηνικής ένωσης λαών
που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα, απαντά με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο σε όσους υποστηρίζουν ότι ο στείρος ανταγωνισμός και η σύγκρουση είναι αναπόσπαστα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης. Η ουσιαστική και καρποφόρα συνεργασία ανάμεσα σε λαούς, που μόλις μισό αιώνα πριν αλληλοσφαγιάζονταν στα πεδία της μάχης, στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις.
Πολύ περισσότερο, προσδιορίζει το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού κεκτημένου, ενός συστήματος αρχών και αξιών αλληλοσεβασμού και συνεργασίας, τις οποίες οι λαοί της Ευρώπης οφείλουμε όχι μόνο να διατηρήσουμε χωρίς εκπτώσεις και παρεκκλίσεις, αλλά και να συνεχίσουμε να εμβαθύνουμε και να διευρύνουμε το νόημα και τα αποτελέσματά τους.
Ο διάλογος και η συνεργασία είναι εξ’ άλλου η μόνη απάντηση που διαθέτουμε απέναντι σε μια από τις μεγαλύτερες απειλές που, δυστυχώς, στον 21ο αιώνα, αντιμετωπίζει ακόμη η ανθρωπότητα. Η επανεμφάνιση της μισαλλοδοξίας καθιστά αναγκαία την άμεση ενεργοποίηση υγιών αντανακλαστικών. Και σ’ αυτή την προσπάθεια, η Ελλάδα, ο συνεχιστής του πολιτισμού που γέννησε την αρχή του ανθρωπισμού, του απόλυτου σεβασμού στην αξία του ανθρώπινου προσώπου – μπορεί και οφείλει να συμβάλλει με όλες τις δυνάμεις της. Πολύ περισσότερο μάλιστα, εφόσον οι πληγές του πολέμου είναι ακόμη ανοιχτές στη γειτονιά μας.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα πρωταγωνιστεί ανάμεσα στις χώρες που ανταποκρίνονται άμεσα και ουσιαστικά στις εκκλήσεις συνανθρώπων μας που έχουν πληγεί από τον πόλεμο, ή από ανθρωπιστικές κρίσεις.
Η σημερινή πρωτοβουλία της Προεδρίας της Δημοκρατίας και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας συμβάλλει ακριβώς σ’ αυτό το στόχο: στην αφύπνιση των συνειδήσεων.
Όλοι όσοι πιστεύουμε ότι η διαρκής και δίκαιη ειρήνη είναι στόχος εφικτός, στόχος που εξαρτάται μόνο από τη δέσμευση όσων τον υπηρετούν, οφείλουμε να συνεχίσουμε τον αγώνα μέχρι την τελική νίκη.