Ομιλία του Πρωθυπουργού στη Βουλή για την Εξωτερική Πολιτική

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Αθήνα, 2 Νοεμβρίου 2006

ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΤΗΝ ΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Μια από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της μεταπολιτευτικής περιόδου είναι η επίτευξη πλατειάς συναίνεσης, ως προς τους στρατηγικούς στόχους της εξωτερικής πολιτικής μας.

• Από τις δογματικές συγκρούσεις της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου, πολίτες και πολιτικές δυνάμεις βρεθήκαμε σε κοινούς τόπους για την ειρήνη και τη διεθνή συνεργασία.
• Από τις κάθετες αντιπαραθέσεις του παρελθόντος, συγκλίναμε στην ίδια ευρωπαϊκή κατεύθυνση.
• Διαμορφώσαμε κοινές θέσεις για την προώθηση των εθνικών μας υποθέσεων.

Συνέβαλαν βέβαια στην εξέλιξη αυτή οι κοσμογονικές αλλαγές, που ξεθώριασαν τις διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος. Συνέβαλε η ωριμότητα της κοινωνίας, που απαιτούσε και απαιτεί να ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να πετυχαίνουμε το μέγιστο εφικτό αποτέλεσμα. Συνέβαλε η συμμετοχή μας στην Ε.Ε., γεγονός που διαμόρφωσε κοινούς στόχους για όλους τους Έλληνες.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα, η παρουσία μας στην Ε.Ε. αποτελεί το θεμελιώδες στήριγμα της διεθνούς θέσης της Χώρας μας, της εξωτερικής πολιτικής, της οικονομικής και αναπτυξιακής δυναμικής μας.

Εντάσσοντας την Ελλάδα στην ευρωπαϊκή οικογένεια, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής απέβλεπε:

Πρώτον, στην εδραίωση της Δημοκρατίας και της πολιτικής ομαλότητας και σταθερότητας.

Δεύτερον, στην ενδυνάμωση της Οικονομίας, της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Και

Τρίτον, στην ενίσχυση της ασφάλειας και  την προώθηση των εθνικών μας δικαίων.

Το πρώτο είναι γεγονός δεδομένο και αδιαμφισβήτητο. Το δεύτερο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Το τρίτο εκφράζεται στην ισότιμη παρουσία μας στα κέντρα αποφάσεων της Ευρώπης, γεγονός που δυναμώνει τη φωνή μας και τις δυνατότητες προώθησης των εθνικών μας υποθέσεων.

Αποτέλεσμα της εθνικής αυτής επιλογής είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα απέκτησε πλεονεκτική, πολιτική και οικονομική, θέση στην ευρύτερη περιοχή. Απορρόφησε τεράστιους κοινοτικούς πόρους, χάρη στους οποίους προώθησε μεγάλα έργα, στήριξε τον αγροτικό πληθυσμό, χρηματοδότησε πολιτικές για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Ενίσχυσε την παρουσία της στο σύγχρονο Κόσμο.

Υπογραμμίζω ακόμη το γεγονός ότι, ύστερα από συστηματική προσπάθεια, εξασφαλίσαμε, για την επόμενη προγραμματική περίοδο, κοινοτικούς πόρους που φτάνουν τα 24,5 περίπου δις ευρώ. Έχουμε, επιπλέον, τη δυνατότητα απορρόφησης 2,3 δις ευρώ από το 7^ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας και Καινοτομίας. Και επιπλέον: Οι αγρότες μας πρόκειται να έχουν, στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ, επιδοτήσεις που φτάνουν τα 18 δις ευρώ. Προσθέτω ένα μόνον: Ότι το 80% των πόρων του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου, για την περίοδο 2007-2013, κατευθύνεται στην Περιφέρεια.

Όλοι, πλέον, συμφωνούμε ότι η Ε.Ε. είναι η σταθερή βάση για την πορεία της Χώρας μας στον 21^ο αιώνα. Είναι η μεγάλη μεταρρυθμιστική δύναμη, που μεταβάλλει ελπιδοφόρα την προοπτική της Ηπείρου μας. Το πρόβλημα είναι ότι αργεί στη μετεξέλιξή της. Υπάρχει σοβαρή επιβράδυνση στην πορεία της πολιτικής της ολοκλήρωσης. Ο κύκλος της περισυλλογής, εξαιτίας της εκκρεμότητας της Συνταγματικής Συνθήκης, διατρέχει το δεύτερο χρόνο του. Και ο κύκλος αυτός είναι ανάγκη να κλείσει, το συντομότερο δυνατό. Να κλείσει, όμως, με τρόπο που να εγγυάται, τόσο το μέλλον της Ευρώπης, όσο και τα συμφέροντα των κρατών-μελών και των λαών της.

Η Ελλάδα υποδέχεται με μεγάλη ικανοποίηση την πρόθεση της Γερμανίας, που θα ασκεί στο επόμενο διάστημα την Προεδρία,  να αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις στην κατεύθυνση αυτή. Υποστηρίζουμε ενεργά κάθε προσπάθεια που στόχο έχει..

• Να θέσει τέλος στον κύκλο της ευρωπαϊκής εσωστρέφειας.
• Να προχωρήσει η Ε.Ε., πέρα από την οικονομική ένωση, στην πολιτική και την αμυντική ενοποίηση.
• Να εφαρμόζει κοινές πολιτικές ασφάλειας και να μιλά στον Κόσμο με ενιαία φωνή.
• Να επενδύει, παράλληλα και ταυτόχρονα, τόσο στην ανάπτυξη, όσο και στη διασφάλιση μεγαλύτερης κοινωνικής συνοχής.

Το ίδιο ξεκάθαρη είναι η θέση της Ελλάδας και στο θέμα των μελλοντικών διευρύνσεων, που συνιστά τη δεύτερη σοβαρή πρόκληση για την Ε.Ε.. Είναι γεγονός ότι η τελευταία μεγάλη διεύρυνση έχει πυροδοτήσει έντονους προβληματισμούς. Το θεμελιώδες ερώτημα είναι «κατά πόσο μπορεί η Ένωση να διευρύνεται,  χωρίς αυτό να συνεπάγεται αρνητικές επιπτώσεις στη συνοχή και την αποτελεσματικότητά της;»  Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ήταν -και δεν πρόκειται να γίνει ποτέ- μια αυστηρά «κλειστή ομάδα χωρών». Η Ε.Ε. ήταν και είναι, πρωτίστως, μια κοινότητα κρατών και λαών, βασισμένη σε κοινές αρχές και αξίες. Μια Κοινότητα με βασικούς στόχους τη σταθερότητα, την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία των λαών της. Η δική μας, επομένως, απάντηση – βασισμένη στα στοιχεία που συνθέτουν τη γοητεία, αλλά και τη δύναμη της Ένωσης – είναι σαφής: Θέλουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση ΚΑΙ διευρυμένη ΚΑΙ ισχυρή. Πώς επιτυγχάνεται αυτό; Χρειάζονται δύο πράγματα:

Πρώτον, να εντάσσονται χώρες πραγματικά έτοιμες. Χώρες που υιοθετούν τις αρχές και τους στόχους, εφαρμόζουν τους κανόνες και κάνουν πράξη το κεκτημένο της Ένωσης. Και,

Δεύτερον, να συνεχιστεί, χωρίς καθυστερήσεις, η θεσμική θωράκιση και η εξελικτική πορεία που την καθιστά πιο δημοκρατική, πιο πολιτική και πιο κοινωνική.

Αυτός, τελικά, είναι ο δρόμος του μέλλοντός της. Αυτοί είναι οι στόχοι μας. Στόχοι που  υιοθετούνται, σήμερα, από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων. Στόχοι που απαιτούν, ωστόσο, ισχυρές συμμαχίες, διαρκή διαπραγμάτευση, συνεχείς πολιτικούς-διπλωματικούς αγώνες. Αγώνες στους οποίους έχουμε δυνατότητα και ευθύνη συμβολής όλες οι πολιτικές δυνάμεις του Τόπου. Η πρόκληση είναι κοινή για όλους. Τονίζω, εδώ, και τον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι Ευρωβουλευτές μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ανταποκρινόμενοι στις προκλήσεις που εγείρει η εποχή της Παγκοσμιότητας, έχουμε δώσει νέα διάσταση στην εξωτερική πολιτική μας. Πέρα από τον πυλώνα της κλασσικής πολιτικής διπλωματίας, επενδύουμε:

1^ον: Στον πυλώνα της Οικονομικής Διπλωματίας: Η Ελλάδα αναπτύσσει διεθνείς οικονομικές, εμπορικές, τουριστικές, τραπεζικές και ενεργειακές συνεργασίες, που συμβάλλουν στην προσέλκυση επενδύσεων, την αύξηση των εξαγωγών, τη στήριξη της διεθνούς επιχειρηματικής δραστηριότητας των Ελλήνων.

2^ον: Στον πυλώνα της Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας και Βοήθειας: Η Ελλάδα, υπηρετώντας τις αξίες του Πολιτισμού μας, δίνει σήμερα το παρόν της, τόσο για ανθρωπιστικούς, όσο και για αναπτυξιακούς σκοπούς σε δεκάδες χώρες. Συμμετέχει στην πραγμάτωση των Στόχων της Χιλιετίας του ΟΗΕ και συμπρωταγωνιστεί στη διεθνή συμμαχία ενάντια στην παγκόσμια φτώχεια.

3^ον: Στον πυλώνα του Οικουμενικού Ελληνισμού: Ενισχύουμε τους δεσμούς, την επικοινωνία, τη συνεργασία μας, με τις κοινότητες των ομογενών μας, που ζουν, προοδεύουν και διακρίνονται στις πέντε Ηπείρους.

• Ψηφίσαμε τον εκτελεστικό νόμο του Συντάγματος για το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού.
• Χρηματοδοτούμε γύρω στις 250 δράσεις ομογενειακών οργανώσεων.
• Ενισχύουμε τα προγράμματα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας στις παροικίες μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Ελλάδα ασκεί πολιτική προοπτικής και διευρυμένων ερεισμάτων. Ασκεί πολιτική ανοικτών οριζόντων. Αξιοποιούμε, τη συμμετοχή μας στους μεγάλους διεθνείς πολιτικούς, οργανισμούς. Βελτιώνουμε τις σχέσεις μας, με όλους τους γείτονες, τους εταίρους και τους συμμάχους μας.

• Αναβαθμίζουμε τη συνεργασία και συσφίγγουμε τις ιστορικά φιλικές σχέσεις μας, τους παραδοσιακά φιλικούς δεσμούς μας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
• Παράλληλα, επεκτείνουμε και ενδυναμώνουμε την πολιτική και οικονομική συνεργασία μας με τους βόρειους γείτονές μας. Επισκεφθήκαμε -και ο ίδιος και στελέχη της Κυβέρνησης- τη Ρωσία. Μόλις πρόσφατα, είχαμε και τις διαδοχικές επισκέψεις του Προέδρου και του Πρωθυπουργού της. Οφείλω να σας βεβαιώσω -και μάλιστα με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο- ότι η θέληση για περαιτέρω ενδυνάμωση των σχέσεών μας, η θέληση για περαιτέρω ενδυνάμωση της συνεργασίας μας είναι και αμοιβαία και ισχυρή.
• Αναπτύξαμε, ταυτόχρονα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις χώρες του Καυκάσου και του Εύξεινου Πόντου, όπου η παρουσία του Ελληνισμού είναι έντονη, εδώ και αιώνες. Πετύχαμε, ήδη, σημαντικά οικονομικά και πολιτιστικά ανοίγματα και δρομολογήσαμε πρακτικές συνεργασίες στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Εύξεινου Πόντου. Δώσαμε άμεση προτεραιότητα σε καίριας σημασίας τομείς, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, το εμπόριο, ο τουρισμός.
• Άμεσο, διαρκές και έντονο, είναι προπάντων το ενδιαφέρον μας για τη Ν.Α. Ευρώπη. Ακολουθούμε στρατηγική πρωτοπορίας, για μια ευρωπαϊκή γειτονιά ειρήνης, ανάπτυξης και ευημερίας. Μια γειτονιά στην οποία να γίνονται απολύτως σεβαστά το απαραβίαστο των συνόρων, τα μειονοτικά και ανθρώπινα δικαιώματα, οι θρησκευτικές και πολιτικές ελευθερίες, η Δημοκρατία. Όλοι άλλωστε, συμφωνούμε ότι οι ελεύθερες και δημοκρατικές κοινωνίες είναι οι καλύτεροι γείτονες. Όλοι συμφωνούμε ότι τα αγαθά αυτά – τα αγαθά της ειρήνης, της σταθερότητας και της δημοκρατίας – είναι ουσιώδεις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και την ευημερία. Μ’ αυτούς τους στόχους, ενθαρρύνουμε την ευρωπαϊκή προοπτική των γειτόνων μας και υποστηρίζουμε τις προσπάθειες που αναπτύσσουν για την προσαρμογή τους στα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Θέλω, μάλιστα, με την ευκαιρία αυτή, να επαναλάβω, άλλη μια φορά, ότι υποδεχόμαστε, με ικανοποίηση, στις αρχές του χρόνου, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Έχει, άλλωστε, η εξέλιξη αυτή  ιδιαίτερη σημασία για τη Χώρα μας, αφού σημαίνει και τη γεωγραφική σύνδεσή μας με την Ε.Ε.. Ταυτόχρονα, όμως,  παρέχει και ένα υπόδειγμα πολιτικής, που επιβάλλεται να εκτιμηθεί ανάλογα και να υιοθετηθεί στην πράξη από όλους τους γείτονές μας. Ξέρουμε βέβαια, ότι ο δρόμος της ένταξης  -για ορισμένες, τουλάχιστον, περιπτώσεις- εξακολουθεί να είναι αρκετά μακρύς. Για να διευκολυνθεί η ευρωπαϊκή πορεία τους προωθούμε, σε συνεργασία με την Ε.Ε., την ιδέα ενός ενιαίου οικονομικού, ενεργειακού και εμπορικού χώρου στη Ν.Α. Ευρώπη.

• Ήδη, από τον περασμένο Ιούνιο, έχει αρχίσει η λειτουργία της Ενεργειακής Κοινότητας, στη δημιουργία της οποίας η Χώρα μας ανέπτυξε πρωταγωνιστικό ρόλο. Άνοιξε έτσι ο δρόμος για την εφαρμογή ενιαίας πολιτικής, που εγγυάται, όχι μόνον ενεργειακή επάρκεια, αλλά και νέα αναπτυξιακή δυναμική σ’ ολόκληρη την περιοχή.
  • Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε., στο Λάχτι της Φινλανδίας, υποστηρίξαμε την, επέκταση της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς στη Ν.Α. Ευρώπη, όπως επίσης και την ανάπτυξη Εξωτερικής Ενεργειακής Πολιτικής, εναρμονισμένης με τις εθνικές πολιτικές των κρατών-μελών.
  • Μόλις πρόσφατα, πραγματοποιήθηκε στη Χώρα μας το forum της Ενεργειακής Κοινότητας για τον ηλεκτρισμό.
• Παράλληλα, σε στενή συνεργασία με τους γείτονές μας, προωθούμε τη δημιουργία μεγάλων ενεργειακών αγωγών, που αναβαθμίζουν το γεωπολιτικό ρόλο, ενισχύουν τον αναπτυξιακό δυναμισμό της Χώρας και εγγυώνται σημαντικά οφέλη για ολόκληρη την περιοχή.
• Υπογραμμίζω, στο σημείο αυτό, την πρόσφατη Τριμερή Διακήρυξη των Αθηνών για την κατασκευή του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, που αποτέλεσε κοινό στόχο και υποστηρίχθηκε από όλες τις προηγούμενες κυβερνήσεις.
• Υπενθυμίζω την κατασκευή του ελληνοτουρκικού αγωγού φυσικού αερίου, που ολοκληρώνεται σύντομα και μπαίνει σε λειτουργία στις αρχές του χρόνου.
• Επισημαίνω ακόμη τις διακρατικές συνεννοήσεις με τη γειτονική Ιταλία, για την κατασκευή υποθαλάσσιου ελληνοϊταλικού αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου. Όλα αυτά ενισχύουν τη συνεργασία, τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή, ενώ ταυτόχρονα καθιστούν την Ελλάδα διεθνή ενεργειακό δίαυλο.
• Παράλληλα, στο πλαίσιο της ίδιας πολιτικής προωθούμε…
• την ανταλλαγή τεχνογνωσίας για τη βελτίωση της Δημόσιας Διοίκησης.
• Τη δημιουργία Διεθνούς Πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη, για την προσέλκυση φοιτητών από όλες τις γειτονικές Χώρες.
• Την εφαρμογή του Ελληνικού Σχεδίου για την Οικονομική Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων.
• Την κατασκευή μεγάλων οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων, που να συνδέουν τη Θεσσαλονίκη με τη Ν.Α. και την Κεντρική Ευρώπη.
• Υπογραμμίζω ακόμη το γεγονός ότι στη Ν.Α. Ευρώπη έχουν αναπτυχθεί περίπου 3,5 χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις και χίλια υποκαταστήματα ελληνικών τραπεζών. Είμαστε ανάμεσα στους πρώτους ξένους επενδυτές στην Αλβανία, στη FYROM, τη Σερβία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία. Οι εξαγωγές μας προς τις χώρες της περιοχής αυξάνονται διαρκώς και το τουριστικό ρεύμα προς τη Χώρα μας σημειώνει συνεχή άνοδο.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Ελλάδα ανοίγεται σήμερα, με αυτοπεποίθηση και διορατικότητα, στο σύγχρονο Κόσμο. Αναπτύσσουμε στοχευμένες προσπάθειες για να ενδυναμώσουμε, ακόμη περισσότερο, τη συνεργασία μας, με τις Χώρες της Μ. Ανατολής και της Μεσογείου. Υποστηρίζουμε ένθερμα την αναβάθμιση της συνεργασίας με τις χώρες του Μεσογειακού Νότου και τη δημιουργία, έως το 2010, μιας Ευρωμεσογειακής Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου.

Υπογραμμίζω ότι στην Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη για τη Βιομηχανία, που έγινε πρόσφατα στη Ρόδο με τη συμμετοχή 37 xωρών, καταλήξαμε σε ομόφωνα συμπεράσματα για νέους δρόμους συνεργασίας, με στόχο την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ανάπτυξη.

Σημειώνω ακόμη ότι, στην πρόσφατη άτυπη Σύνοδο Κορυφής, στο Λάχτι της Φινλανδίας, θέσαμε ζητήματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τις Μεσογειακές xώρες. Συζητώντας το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης, υπογράμμισα την ανάγκη συντονισμού των εθνικών ακτοφυλακών, για κοινές περιπολίες στη Μεσόγειο, ως πρώτου βήματος στην κατεύθυνση υλοποίησης της πρότασής μας για τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Ακτοφυλακής.

Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας μας για την ενδυνάμωση της συνεργασίας ανάμεσα στα μεσογειακά κράτη-μέλη της Ένωσης, αναπτύσσουμε νέες δράσεις, που ισχυροποιούν το ρόλο όλων μας στη διευρυμένη Ε.Ε..

Μόλις πρόσφατα, η Χώρα μας ανέλαβε, για ένα χρόνο, την Προεδρία του Μεσογειακού Forum, αποφασισμένη να φέρει στο κέντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος βασικά ζητήματα των χωρών της Μεσογείου. Η εκλογή μας αποδεικνύει το κύρος της Ελλάδας, αλλά και τις προσδοκίες που εναποθέτουν στις πολιτικές πρωτοβουλίες μας οι εταίροι και οι φίλοι μας στην περιοχή.

Παράλληλα, επιδιώκουμε και πετυχαίνουμε σημαντικά πολιτικά και οικονομικά ανοίγματα στη Μέση Ανατολή και τον Αραβικό Κόσμο. Κάναμε, για το σκοπό αυτό, σειρά επισκέψεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο ίδιος και στελέχη της Κυβέρνησης. Υπογράψαμε συμφωνίες για συνεργασία στους τομείς της Οικονομίας, της Ενέργειας, της επιχειρηματικότητας.

Προχωρούμε, ταυτόχρονα, στην ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με χώρες της Ασίας, που βγαίνουν δυναμικά στην παγκόσμια σκηνή. Με τις επισκέψεις μας στην Κίνα και την Ιαπωνία, αλλά και τις συνεχείς διαβουλεύσεις που έχουμε, δρομολογούνται νέες και δυναμικές μορφές συνεργασίας. Επιτυγχάνεται, ήδη, θεαματική πρόοδος στις ελληνοκινεζικές σχέσεις και διαμορφώνεται ένα πολύτιμο κεφάλαιο για τη Χώρα μας. Αποδεικνύεται, έτσι, ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργεί ως πύλη εισόδου της Μ. Ανατολής και της Ασίας προς την Ευρώπη, αλλά και ως βάση για την εγκατάσταση των στρατηγείων μεγάλων δυτικών εταιρειών, που θέλουν να επεκταθούν στην ευρύτερη περιοχή μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η σύγχρονη Ελλάδα ακολουθεί πορεία που βασίζεται σε ισχυρές και κρυστάλλινες θέσεις, για όλα τα θέματα που αφορούν τη Διεθνή Κοινότητα, την ευρύτερη γειτονιά μας και, πάνω απ’ όλα, τα εθνικά μας συμφέροντα. Η στρατηγική μας εδραιώνεται στις πανίσχυρες έννοιες  της ειρήνης, της συνεργασίας, της ανάπτυξης.

Υποστηρίζουμε ενεργά τις προσπάθειες επίλυσης του Μεσανατολικού και τη διαμόρφωση συνθηκών που να εγγυώνται ασφάλεια, για όλους τους λαούς της περιοχής. Η Ελλάδα ήταν παρούσα στις προσπάθειες αντιμετώπισης της πρόσφατης κρίσης στη Μ. Ανατολή ως αξιόπιστος συνομιλητής με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Ήταν από τις πρώτες χώρες που υποστήριξε την ανάγκη άμεσης κατάπαυσης του πυρός και την ενεργοποίηση του ΟΗΕ. Ήμασταν μεταξύ των πρώτων που έσπευσαν στον απεγκλωβισμό Ελλήνων και ξένων υπηκόων και στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Συμβάλαμε στη διαμόρφωση της Απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας και υποστηρίζουμε την πλήρη εφαρμογή της. Συμμετέχουμε, με ναυτική μονάδα, στη διεθνή δύναμη, που συγκροτήθηκε με Απόφαση του ΟΗΕ για τη διατήρηση της ειρήνης.

Ασκώντας, τον περασμένο Σεπτέμβριο, την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, αποδείξαμε έμπρακτα το ενδιαφέρον μας για την επίλυση του προβλήματος. Οι προσπάθειές μας κορυφώθηκαν με την πραγματοποίηση ειδικής έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, σε υπουργικό επίπεδο -της πρώτης σ’ αυτό το επίπεδο εδώ και πάνω από 20 χρόνια- με θέμα την αποκατάσταση και την εδραίωση της ειρήνης στην πολύπαθη περιοχή. Υπογραμμίσαμε ότι τα προβλήματα της Μέσης Ανατολής δεν μπορεί να αφήνουν αδιάφορο κανέναν. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να παραμερίσει την αδράνεια για να ασκήσει ουσιαστική παρέμβαση. Να υπάρξει λύση του Μεσανατολικού, που να είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Να υπάρξει ασφάλεια για όλους. Να διασφαλιστεί η ειρηνική συνύπαρξη, σε αμοιβαία αναγνωρισμένα κράτη του Ισραήλ και της Παλαιστίνης.

Το ίδιο ένθερμα υποστηρίζουμε την ανάγκη να συνεχιστεί η ειρηνική αναζήτηση λύσης στο πρόβλημα του Κοσσόβου. Ενθαρρύνουμε τις συνομιλίες για το μελλοντικό καθεστώς του, ώστε να καταλήξουν σε βιώσιμη λύση, αποδεκτή από τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Λύση που να ενισχύει την ασφάλεια και τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής. Απαιτείται, κατά συνέπεια, υπομονετική και προσεκτική διπλωματία. Η επιδίωξη γρήγορης λύσης δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο το στόχο της βιώσιμης λύσης.

Σε ό,τι αφορά τη γειτονική ΠΓΔΜ, θέλω να επαναλάβω ότι επιθυμούμε, στα σύνορά μας ένα ισχυρό κράτος, με ευρωπαϊκή συμπεριφορά. Επιδιώξαμε και επιδιώκουμε την άρση της εκκρεμότητας της ονομασίας, ώστε…

• να υπάρξει πλήρης εξομάλυνση των, κατά τα άλλα, καλών διμερών σχέσεων.
• Να διευκολυνθεί η πορεία του γειτονικού κράτους στους ευρωατλαντικούς θεσμούς.
• Να ενδυναμωθεί η σταθερότητα στην περιοχή.

Έστω και τώρα, η ηγεσία του γειτονικού κράτους οφείλει να αξιολογήσει την κατάσταση και να ανταποκριθεί στη θετική στάση της Ελλάδας. Στο δρόμο για την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ χρειάζεται μια κοινά αποδεκτή ονομασία. Είναι προϋπόθεση για να επικυρωθεί η ένταξή τους από τη Βουλή των Ελλήνων.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ευρωπαϊκό ζήτημα, ιδιαίτερα επίκαιρο στην περίοδο που διανύουμε, αποτελεί και η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Οι Έλληνες υποστηρίξαμε και υποστηρίζουμε την ευρωπαϊκή προσαρμογή της γείτονος, με την πεποίθηση ότι ο δρόμος αυτός οδηγεί σε μια νέα προοπτική ειρήνης και συνεργασίας. Μια Τουρκία που προσαρμόζεται σταδιακά στο κεκτημένο, στις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε., μπορεί να λειτουργεί καλύτερα και για το λαό της, αλλά και για τους γείτονές της.

Είναι προφανές, βέβαια, ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία. Μια διαδικασία που, όπως σε κάθε περίπτωση, στηρίζεται σε συγκεκριμένα, δεσμευτικά κείμενα. Αυτός είναι ο δρόμος. Και ο δρόμος αυτός δεν αλλάζει. Ένα χρόνο μετά, η Ε.Ε. βρίσκεται μπροστά στο ερώτημα «αν, η Τουρκία, στο πρώτο αυτό στάδιο της ενταξιακής διαδικασίας, ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις που ανέλαβε απέναντι στους ‘’25’’». Αναγνωρίζεται, γενικά, ότι πράγματι έγιναν ορισμένες μεταρρυθμίσεις. Εκτιμάται, ωστόσο, ότι η, έως τώρα, συμπεριφορά της Τουρκίας υπολείπεται των δεσμεύσεών της. Ότι υπάρχει δυσκινησία στο δρόμο των αλλαγών και των προσαρμογών που απαιτούνται.

Από ορισμένους εταίρους μας ακούγονται μάλιστα και δεύτερες σκέψεις, που επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο μιας ειδικής σχέσης Ε.Ε. – Τουρκίας. Η αλήθεια είναι ότι δεν έγιναν, έως τώρα, από την πλευρά της Τουρκίας βασικά και απαραίτητα βήματα στο δρόμο των υποχρεώσεών της προς την Ε.Ε.

• Οι απόπειρες βελτίωσης της κατάστασης όσον αφορά το σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας και των μειονοτικών δικαιωμάτων έμειναν δυστυχώς απόπειρες.
• Στα θέματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Σχολής της Χάλκης, των ιδρυματικών και μειονοτικών περιουσιών, οι υποχρεώσεις της παραμένουν υποχρεώσεις.

Χρειάζονται πολλά και ουσιαστικά βήματα για την επίτευξη σταθερών σχέσεων καλής γειτονίας. Και βέβαια δεν βοηθά η διατήρηση του απαράδεκτου αναχρονισμού του casus belli. Δεν γίνεται να αγνοούνται οι υποχρεώσεις της προς τα κράτη-μέλη της Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Όλα αυτά, η Ελλάδα τα επισημαίνει σταθερά:

• Προς την ίδια την Τουρκία.
• Στις διεθνείς συναντήσεις μας.
• Στις διαβουλεύσεις με τους εταίρους μας.
• Στις συνομιλίες μας με την Επιτροπή.

Υπογραμμίζαμε -και υπογραμμίζουμε- ότι τα θέματα αυτά είναι ανάγκη να αποτυπώνονται με καθαρότητα στην Έκθεση Προόδου, που θα παρουσιάσει σε λίγες ημέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Μια διευκρίνιση: Κανείς δεν περίμενε μια άμεση και θεαματική αλλαγή στις πολιτικές και τις πρακτικές της Τουρκίας. Οι Ευρωπαίοι κατανοούμε ότι υπάρχουν εσωτερικές δυσκολίες στη γείτονα. Οφείλουν, όμως, οι γείτονές μας να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους προς την Ε.Ε.. Η δική μας θέση είναι σταθερή και ξεκάθαρη:

Επιθυμούμε τη συνέχιση των διαδικασιών προσαρμογής της γείτονος στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και τα προαπαιτούμενα. Υποστηρίζουμε σταθερά, ότι η πλήρης προσαρμογή της, σημαίνει και την πλήρη ένταξή της. Αυτό είναι το ισχυρό κίνητρο, που οδηγεί τις υποψήφιες χώρες, με συγκεκριμένα και μετρήσιμα βήματα, στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και προσαρμογές. Και το κίνητρο αυτό  δεν πρέπει να το στερήσουμε από την Τουρκία. Όμως! Εάν η Τουρκία θέλει, πράγματι, να προχωρήσει προς την Ευρώπη, οφείλει να συνειδητοποιήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε απέναντι στους ‘’25’’.Υποχρεούται να ανταποκριθεί στα προαπαιτούμενα που έχουν τεθεί και να κινηθεί στις γραμμές που ορίζει η Ε.Ε.. Αυταπάτες δεν πρέπει να υπάρχουν.

Οι ευρωπαϊκές γραμμές είναι οι μόνες που εξασφαλίζουν στη γείτονα σταθερή ευρωπαϊκή πορεία. Είναι οι μόνες γραμμές που εγγυώνται πως δεν θα υπάρξει εκτροχιασμός του τρένου στη διαδρομή του προς την Ευρώπη. Το ενδεχόμενο αυτό δεν το θέλουμε. Εναπόκειται, όμως, στην Άγκυρα να το αποκλείσει. Η Ευρώπη έχει τοποθετήσει ξεκάθαρα, όπως και για κάθε άλλη περίπτωση, και τις ράγες και τη σηματοδότηση, που οδηγούν στην ένταξη. Μηχανοδηγός, όμως, στη δική της πορεία

είναι η ίδια η Άγκυρα. Από αυτήν εξαρτώνται, τόσο ο ρυθμός, όσο και η τελική κατάληξη της ευρωπαϊκής πορείας της. Η άρνηση στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις,  είναι έξω από το πνεύμα που διέπει τη λειτουργία της Ε.Ε.. Γι’ αυτό, η άρνηση δεν είναι δυνατό να διαρκεί στο διηνεκές.

Θυμίζω ότι η αποτελεσματικότητα των προσπαθειών της γείτονος δεν κρίνεται άπαξ. Είναι -και θα είναι- συνεχώς κρινόμενη. Η Ελλάδα θέλει να προχωρήσει, χωρίς καμία εκτροπή, η διαδικασία που ξεκίνησε. Δεν μπορεί, όμως, να βλέπει «επιτυχίες» και «πρόοδο» εκεί που δεν υπάρχουν. Κι ούτε βέβαια μπορεί να ζητούνται ανταλλάγματα από ένα μέλος της Ένωσης για να ανταποκριθεί η Τουρκία στις δικές της ευρωπαϊκές υποχρεώσεις.

Η πολιτική παραδοξότητα της μη αναγνώρισης ενός κράτους-μέλους από ένα υποψήφιο προς ένταξη κράτος, δεν μπορεί να παρατείνεται έπ’ αόριστον. Η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Τελωνειακής Ένωσης, για το άνοιγμα των λιμανιών και των αεροδρομίων της γείτονος στα κυπριακά πλοία και αεροπλάνα, αποτελεί ρητή συμβατική υποχρέωση της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και προς το σύνολο των μελών της. Και η υποχρέωση αυτή, είναι αυτοτελής. Δεν μπορεί να συνδέεται με ζητήματα, που αφορούν την εσωτερική λειτουργία της Ένωσης. Ο Κανονισμός Εμπορίου μεταξύ της Ε.Ε. και της τουρκοκυπριακής κοινότητας είναι εσωτερικό ζήτημα της Ένωσης. Υπάρχει σε εξέλιξη, για το θέμα αυτό, η προσπάθεια που ξεκίνησε από την Προεδρία του Λουξεμβούργου και συνεχίζεται από τη φινλανδική Προεδρία. Την υποστηρίζουμε, συμμεριζόμενοι την προσέγγιση της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την επίτευξη του καλύτερου αποτελέσματος.

Συνοπτικά, ρητά και κατηγορηματικά, υπογραμμίζω: Επιμένουμε σταθερά και ανυπόκριτα στη στρατηγική της ευθύνης και της καλής γειτονίας. Εφαρμόζουμε, με συνέπεια, αλλά και χωρίς εκπτώσεις, πολιτικές που αποβλέπουν στη σταδιακή βελτίωση και την πλήρη εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων:

• Πρώτον: Υποστηρίζουμε την πλήρη ευρωπαϊκή προσαρμογή της γείτονος, για την πλήρη ένταξή της στην Ε.Ε..
• Δεύτερον: Συνεχίζουμε τις προσπάθειες για την περαιτέρω ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας σε επιμέρους τομείς. Στην Ενέργεια, τον Τραπεζικό Τομέα, τον Τουρισμό, το Εμπόριο, την Επιχειρηματική Δραστηριότητα.
• Τρίτον: Επιδιώκουμε, σταθερά, την ενίσχυση, αλλά και την πιστή εφαρμογή Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία να συμβάλλουν, όχι μόνον στην αποφυγή εντάσεων, αλλά και στη βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις. Και
• Τέταρτον: Επιμένουμε στη συνέχιση των διερευνητικών επαφών, που είχαν ξεκινήσει από την προηγούμενη Κυβέρνηση, προτάσσοντας την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Συνθηκών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η δυνατότητα αξιοποίησης του ρόλου του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Η Ελλάδα ακολουθεί στρατηγική προσανατολισμένη στο μέλλον και όχι αιχμάλωτη στο παρελθόν. Επιδιώκουμε τη σταδιακή αποκατάσταση της εκατέρωθεν εμπιστοσύνης. Εργαζόμαστε για την πλήρη εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, που προϋποθέτει βέβαια και συμπεριλαμβάνει την επίλυση του Κυπριακού.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει  τις πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη λειτουργικής και βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό Πρόβλημα. Η Ελλάδα θέλει να πέσουν τα τείχη της κατοχής, τα μόνα διαχωριστικά τείχη, που παρέμειναν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η Ελλάδα θέλει να αποκατασταθεί η νομιμότητα, να επανενωθεί η Κύπρος και να απολαύσουν όλοι οι κάτοικοί της, ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι, τα πλεονεκτήματα της ένταξής της στην Ε.Ε. Κινήσεις που παγιώνουν τα τετελεσμένα της εισβολής, δραστηριότητες που ευνοούν τη διχοτόμηση του νησιού, ενέργειες που οδηγούν στην πολιτική αναβάθμιση του παράνομου καθεστώτος στην κατεχόμενη Κύπρο, δεν συνάδουν ούτε με τις προσπάθειες επανένωσης, ούτε με τις αποφάσεις του Σ.Α., ούτε με τις αρχές της Ε.Ε..

Ενθαρρύνουμε την επανέναρξη του διακοινοτικού διαλόγου, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, για να βρεθεί λειτουργική και βιώσιμη λύση, στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και των αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δυστυχώς, ωστόσο, οι συνομιλίες για θέματα πολιτικής ουσίας και καθημερινότητας, που συμφωνήθηκαν στις 8 Ιουλίου, εξακολουθούν να προσκρούουν στην παρελκυστική στάση της τουρκοκυπριακής πλευράς. Επιμένουμε στην επανεκκίνηση μιας καλά προετοιμασμένης προσπάθειας για την επίλυση του προβλήματος. Επιμένουμε ότι η λύση του Κυπριακού  πρέπει να είναι λειτουργική και δημοκρατική. Διότι αν δεν είναι λειτουργική, δεν θα είναι βιώσιμη. Κι αν δεν είναι βιώσιμη, δεν θα είναι λύση. Για όλα αυτά, είμαστε σε συνεχή επικοινωνία, είμαστε σε διαρκή συνεννόηση, είμαστε σε στενή συνεργασία με τον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση, την πολιτική ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Σε δύο μήνες ολοκληρώνεται η διετής συμμετοχή της Ελλάδας, ως μη μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Συμπληρώνεται έτσι ένας κύκλος επιτυχούς, από κάθε άποψη, παρουσίας της Ελλάδας σε μια διεθνή θέση ευθύνης. Υπενθυμίζω, πρώτ’ απ’ όλα, ότι η σχεδόν παμψηφεί εκλογή μας, από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ήταν αποτέλεσμα που ξεκίνησε από την προηγούμενη και ολοκληρώθηκε από τη σημερινή Κυβέρνηση. Θέλω, όμως, να υπογραμμίσω και το γεγονός ότι η συμμετοχή μας στο Σ.Α. και οι θέσεις μας στα ζητήματα που το απασχόλησαν, επιβεβαίωσαν το κύρος και την εμπιστοσύνη που απολαμβάνει η Ελλάδα στη διεθνή κοινότητα. Σ’ όλη τη διάρκεια της θητείας μας κινηθήκαμε με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή νομιμότητα, προς όφελος της ειρήνης και της σταθερότητας. Σε όλα τα διεθνή ζητήματα που απασχόλησαν, τα δύο αυτά χρόνια, τη διεθνή κοινότητα, από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, έως το Μεσανατολικό και το ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου, η Ελλάδα είχε τη δική της θετική συμβολή. Το σημαντικότερο σημείο ήταν η επιτυχής ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου. Με την ενεργό και σώφρονα στάση μας αποδείξαμε ότι:

• Η Ελλάδα ασκεί εξωτερική πολιτική ανοιχτών οριζόντων.
• Η Ελλάδα είναι αξιόπιστος συνομιλητής ευρείας αποδοχής. Υπεύθυνη και αποτελεσματική όταν αναλαμβάνει διεθνείς ρόλους.
• Η Ελλάδα εφαρμόζει πολιτικές που ενισχύουν την εικόνα και τις δυνατότητές της, στη Ν.Α. Ευρώπη, τη Μεσόγειο και τη Μ. Ανατολή. Εφαρμόζει πολιτικές που αναβαθμίζουν και διευρύνουν τα ερείσματά της στο σύγχρονο Κόσμο.

Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: Η εμπειρία του παρελθόντος, τα προβλήματα του παρόντος, αλλά και οι προκλήσεις του μέλλοντος υποδεικνύουν, σε όλους μας, την ανάγκη συνένωσης των δυνάμεών μας σε κοινούς στόχους.  Απαιτούν συνεννόηση, συνέργια, πολιτική ευθύνη. Απαιτούν ενότητα και ομοψυχία στις μεγάλες εθνικές υποθέσεις και όχι στείρα αντιπαράθεση. Απαιτούν γενναιότητα και σωφροσύνη και όχι απόπειρες τεχνητής όξυνσης. Απαιτούν να αποδεικνύουμε έμπρακτα ότι, πάνω από όλα, θέτουμε και υπηρετούμε το συλλογικό, το κοινωνικό, το εθνικό συμφέρον. Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες, όταν ενώνουμε τις δυνάμεις μας και ακολουθούμε κοινή εθνική στρατηγική, πετυχαίνουμε μεγάλους στόχους. Αυτή είναι η μόνιμη επιδίωξή μας. Αυτός είναι ο σίγουρος και ασφαλής δρόμος για μια δυναμική και περήφανη Ελλάδα.

Σας ευχαριστώ.