Ομιλία του Πρωθυπουργού στη Βουλή για την Αναθεώρηση του Συντάγματος

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

 Αθήνα, 14 Φεβρουαρίου 2007

ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΓΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

 Βλέποντας τα άδεια έδρανα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σκέφτομαι ότι αυτό που συμβαίνει είναι πραγματικά «κρίμα»! Κρίμα, παν’ απ’ όλα, για τον Τόπο, το δημόσιο βίο, την ποιότητα της Δημοκρατίας μας. Κρίμα για τους πολίτες, εκείνους που εκπροσωπούνται εδώ στην καρδιά του Κοινοβουλευτικού Πολιτεύματος, με την απουσία, το κενό και τη φυγή των αντιπροσώπων τους. Κρίμα και για τον ίδιο τον αρχηγό του κόμματος που κατέληξε να αντιφάσκει, να αυτοακυρώνεται και να απουσιάζει.

Προσωπικές φιλοδοξίες, ανασφάλειες και σκοπιμότητες, ανέτρεψαν τη δέσμευσή τους, ανέτρεψαν μια στάση ευθύνης και οδήγησαν το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σε ένα παρατεταμένο αδιέξοδο. Τα άδεια έδρανα στέλνουν, σήμερα, στους πολίτες ολόκληρης της Χώρας μήνυμα άρνησης της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σε μια πρόσκληση, μια ευκαιρία προσφοράς στα κοινά. Εκφράζουν την πολιτική αδυναμία της να διαμορφώσει και να υποστηρίξει με συνέπεια συγκεκριμένες προτάσεις για το μέλλον του Τόπου μας. Τα άδεια έδρανα – και μάλιστα στο θέμα του Συντάγματος – εκπροσωπούν τη λογική της περιχαράκωσης, της πόλωσης, του φανατισμού. Τη λογική που βάζει το μικροκομματικό συμφέρον πάνω από το συμφέρον των πολιτών.

Οι απόντες αποδεικνύουν, σήμερα, ότι η θεωρία της «συμμετοχικής δημοκρατίας», στην πράξη, γίνεται γι’ αυτούς αποχή από τις δημοκρατικές διαδικασίες. Γίνεται φυγή από την ευθύνη. Διότι η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι υπόθεση, ούτε ενός κόμματος, ούτε μιας Κυβέρνησης, ούτε καν μιας συγκεκριμένης πλειοψηφίας. Είναι κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, που μας αφορά όλες και όλους. Είναι ευθύνη ολόκληρου του πολιτικού κόσμου. Ευθύνη που επιμερίζεται στον κάθε πολιτικό οργανισμό, στον καθένα από εμάς, ανάλογα με τη δυνατότητα συμμετοχής, τη συνεισφορά και τη συνέπειά του.

Τα άδεια έδρανα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης εκφράζουν σήμερα την πιο κυνική απόπειρα υπονόμευσης μιας κοινά συμφωνημένης πορείας. Όλοι γνωρίζουμε ότι οι σημερινοί απόντες είχαν συμφωνήσει στην ανάγκη άμεσης συνταγματικής αναθεώρησης και είχαν καταθέσει τις δικές τους προτάσεις. Ορισμένες από τις προτάσεις αντιμετωπίζονται θετικά. Ο ίδιος ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης εξηγούσε αναλυτικά τους λόγους που καθιστούν αναγκαία την αναθεώρηση σειράς άρθρων. Κορυφαία στελέχη της αναγνώριζαν διαρκώς -ακόμη και λίγο πριν τη φυγή τους- ότι ο διάλογος στην αρμόδια Επιτροπή διεξαγόταν σε υψηλό επίπεδο. Και, όμως! Την ώρα που φτάναμε στην Ολομέλεια, την ώρα του ουσιαστικού διαλόγου, την ώρα των κρίσιμων ψηφοφοριών, δεν άντεξαν τα εσωκομματικά προβλήματά τους. Δεν τα άντεξαν και επέλεξαν να τα φορτώσουν στη Χώρα. Αποφάσισαν μάλιστα, για να δικαιολογήσουν την αντιθεσμική τους συμπεριφορά, να επιστρατεύσουν παράδοξους, άστοχους και αντιφατικούς ισχυρισμούς, που τελικά το μόνο που πετυχαίνουν είναι να χάνουν και τα τελευταία υπολείμματα σοβαρότητας και αξιοπιστίας.

Στην αρχή ήταν παρόντες με τις προτάσεις τους. Στη συνέχεια -με τη σκέψη στο άρθρο 16- πρόβαλαν την ιδέα να μη ψηφίσουν τώρα την αναθεώρηση για να χρειάζεται η επόμενη Βουλή 180 και όχι 151 ψήφους. Λίγο αργότερα, καταλαβαίνοντας πως έτσι προεξοφλούσαν την ήττα τους, πρότειναν ένα νεφελώδες δημοψήφισμα. Επειδή κι αυτό δεν έδινε λύση στα εσωκομματικά προβλήματά τους, άλλαξαν θέση και κατέφυγαν στα άκρα. Είπαν ότι αποχωρούν και ζητούν πρόωρες εκλογές, για να δρομολογήσουν οι ίδιοι, από την αρχή, τη διαδικασία της Αναθεώρησης!

Εκείνο που δεν σκέφτηκαν είναι το αυτονόητο: Ότι, δηλαδή, η επόμενη Βουλή θα είναι, ούτως ή άλλως, Αναθεωρητική. Ότι με τις διαδικασίες που μαζί ξεκινήσαμε και με τις αποφάσεις της Ολομέλειας, δημιουργείται ένα ξεκάθαρο συνταγματικό δεδομένο, που δεν ανατρέπεται από κανέναν. Είναι, λοιπόν, προσχηματικός και ο τελευταίος λόγος τους. Και, βέβαια, συνιστά βαρύτατο πολιτικό ατόπημα να προαναγγέλλουν παραβίαση του Συντάγματος. Το μόνο που τους απομένει, η μόνη δικαιολογία που έχουν για να καλύψουν το ατόπημα αυτό, είναι η παραδοχή πανικού και πολιτικής υποκρισίας. Να δηλώσουν, δηλαδή, πως δεν πέρασε ποτέ από το νου τους ενδεχόμενο συνταγματικής παραβίασης, για τον απλούστατο λόγο ότι θεωρούν προκαταβολικά χαμένες τις εκλογές.

Και κάτι ακόμη: Δεν μπορεί να μεταθέτουν μια αναγκαία αναθεώρηση δύο θητείες μετά. Δεν μπορεί να διακηρύσσουν πως αποχωρούν για να ξεκινήσουν από την αρχή εάν και εφόσον αποκτήσουν οι ίδιοι την πλειοψηφία στη Βουλή. Και δεν ρωτώ «πότε θα γίνει αυτό;».Ούτε «πώς γίνεται από τη μια να θεωρούν την αναθεώρηση επιτακτικά αναγκαία, και από την άλλη να τη μεταθέτουν στην επόμενη δεκαετία». Επισημαίνω, όμως, ότι η τακτική αυτή αναδεικνύει στείρα και καθολική άρνηση. Σηματοδοτεί την απόφαση να μη δέχονται τίποτα, εκτός κι εάν έχουν οι ίδιοι την εξουσία. Και αυτό σημαίνει επιστροφή σε καθεστωτικές αντιλήψεις. Είναι πρωτόγνωρη έκφραση πολιτικής ανευθυνότητας και αλαζονείας, θεσμικά και πολιτικά αδιανόητη συμπεριφορά, ακραία αντιδημοκρατική νοοτροπία.

Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: Την ώρα που ο Κόσμος αλλάζει, η Αξιωματική Αντιπολίτευση επιχειρεί βουτιά στο παρελθόν. Την ώρα που οι πολίτες απαιτούν συνεννόηση, σύνθεση και συναίνεση, η Αξιωματική Αντιπολίτευση κατασκευάζει προσχηματικές διαφωνίες, και διχαστικές αντιπαραθέσεις. Την ώρα που οι πολίτες απαιτούν πρακτικές λύσεις στα προβλήματά τους, η Αξιωματική Αντιπολίτευση επιλέγει την αντίδραση και τη φυγή. Και όλα αυτά σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την ταχύτητα των εξελίξεων. Μια εποχή που η Κοινωνία απαιτεί από τις πολιτικές δυνάμεις να οδηγούμε τον Τόπο μπροστά, χωρίς αναβολές και ολιγωρίες. Να διαμορφώνουμε συνθήκες που εγγυώνται όφελος για όλους τους πολίτες. Να προωθούμε τολμηρές μεταρρυθμίσεις. Η κοινωνία απαιτεί ανταγωνισμό προσφοράς, και όχι μεθοδεύσεις πόλωσης και πολιτικής έντασης. Ο δρόμος της συνεννόησης είναι πάντα ανοικτός και μας προκαλεί όλους. Αυτό είπαμε! Και αυτό που είπαμε, ισχύει στο ακέραιο.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Δρομολογώντας, τον περασμένο Ιούνιο, τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση, υπογράμμιζα, πρώτ’ απ’ όλα, ότι « το Κοινοβουλευτικό Πολίτευμά μας είναι ισχυρότερο από ποτέ». Ότι «το στοίχημα της δημοκρατικής σταθερότητας το κερδίσαμε όλοι μαζί ». Ότι «συμβάλαμε όλες οι πολιτικές παρατάξεις».

Είχα την πεποίθηση ότι και το νέο βήμα θα γινόταν με τη δημιουργική συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων, όλων των συναδέλφων. Αυτό κάναμε ως Αξιωματική Αντιπολίτευση και αυτό επιδιώκουμε, τώρα. Θυμίζω ότι, κατά την πρώτη φάση της προηγούμενης αναθεωρητικής διαδικασίας, δεν διστάσαμε να υπερψηφίσουμε  την αναθεώρηση πλειάδας διατάξεων που προτείνονταν από την τότε πλειοψηφία. Θυμίζω ότι ξεκινήσαμε τις διαδικασίες για τη νέα αναθεώρηση υπογραμμίζοντας με έμφαση τη θέλησή μας για συνεννόηση και συμπόρευση, μακριά από ιδεοληψίες και εφήμερες σκοπιμότητες. Θυμίζω ότι το Σύνταγμα, απαιτώντας αυξημένες πλειοψηφίες, αναθέτει την ευθύνη της αναθεώρησης σε όλους και υπαγορεύει δημιουργική συμμετοχή.

Είναι, λοιπόν, επιτακτική ανάγκη, αλλά και ευκαιρία να υπηρετήσουμε, όλοι μαζί, τις διαχρονικές αξίες και τα αιτήματα της κοινωνίας μας. Να αποδείξουμε στην πράξη, ο καθένας από την πλευρά του, τί εννοούμε και τί κάνουμε, όταν μιλούμε για διάλογο, ενότητα, ομοψυχία. Η πρόοδος σ’ ένα Τόπο, δεν προκύπτει μέσα από διχασμούς και πισωγυρίσματα.  Εξαρτάται από την ικανότητα όλων μας να διδασκόμαστε από το παρελθόν και να λειτουργούμε με το βλέμμα στραμμένο στο αύριο. Εξαρτάται από την τόλμη μας να αντιμετωπίζουμε χρόνιες παθογένειες, κατεστημένες νοοτροπίες και συντηρητικές αντιλήψεις.

Εμείς – και το είπα πολλές φορές – δεν διεκδικούμε αποκλειστικότητα ούτε στις ιδέες, ούτε στην προσφορά. Δεν μονοπωλούμε τίποτε. Δεν βάζουμε το κομματικό, πάνω από το συλλογικό συμφέρον. Επιδιώκουμε τη συμπόρευση των Ελλήνων σε κοινούς στόχους. Στόχους απαλλαγμένους από ιδεολογικά χρώματα και προκαταλήψεις, που αφορούν όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες.  Στόχους απόλυτα αναγκαίους για το αύριο που διεκδικούμε.

Μ’ αυτό το γνώμονα και αυτούς τους στόχους δρομολογήσαμε τις διαδικασίες, που προβλέπονται από το Σύνταγμά μας, ώστε η επόμενη Βουλή να είναι Αναθεωρητική. Οι προτάσεις που καταθέσαμε αφορούν κυρίως:

• Τον επανακαθορισμό ορισμένων ρυθμίσεων για τη Βουλή και τους Βουλευτές.
• Την ενίσχυση της Ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
• Τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του Κράτους.
• Την αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος.
• Και, βέβαια, την απελευθέρωση των δυνατοτήτων της Παιδείας, με βασική προτεραιότητα την αναβάθμιση της Δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης.

Κοινό αίτημα των πολιτών και απώτερος στόχος μας είναι η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, ώστε το Κράτος να ανταποκρίνεται πληρέστερα και αποτελεσματικότερα στις ανάγκες της Νέας Εποχής και τα αιτήματα των πολιτών. Να εμπεδωθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης, ανάμεσα στον πολίτη και το Κράτος, τον πολίτη και την πολιτική. Σχέση αξιοπιστίας και συνέπειας της πολιτικής. Σχέση ευθύνης των πολιτικών, απέναντι στους πολίτες.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Σ’ ό,τι αφορά τη Βουλή και τους βουλευτές προτείνουμε αλλαγές που αφορούν την ποιότητα του δημόσιου βίου, υπηρετούν τη θεμελιώδη αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και οδηγούν στην πιο πλατειά συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Ο περιορισμός στα «κωλύματα εκλογιμότητας» και τα «επαγγελματικά ασυμβίβαστα» των βουλευτών εξυπηρετεί άμεσα το σκοπό αυτό. Το ίδιο και ο περιορισμός της βουλευτικής ασυλίας αποκλειστικά και μόνον σε υποθέσεις που, είτε αφορούν την άσκηση των βουλευτικών καθηκόντων, είτε εγείρονται για καθαρά πολιτικούς λόγους. Βουλευτική ασυλία για την κάλυψη αδικημάτων του κοινού Ποινικού Δικαίου δεν μπορεί να υπάρχει. Η βουλευτική ασυλία δεν μπορεί να αποβαίνει, ούτε σε βάρος της ισονομίας των Ελλήνων, ούτε σε βάρος του κύρους του πολιτικού κόσμου.

Στην ίδια κατεύθυνση οδηγεί και η ενότητα των προτάσεών μας που αφορούν στη Δικαιοσύνη και τη διαφάνεια. Για το σκοπό αυτό, για την περαιτέρω ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, αλλά και την εμπέδωση της διαφάνειας στο Δημόσιο Τομέα και το Δημόσιο Βίο, ανάμεσα στ’ άλλα, προτείνονται:

Πρώτον, ο περιορισμός της διακριτικής ευχέρειας των Κυβερνήσεων, στην επιλογή του Προέδρου και των Αντιπροέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων. Ο Πρόεδρος θα επιλέγεται από τους Αντιπροέδρους και αυτοί από τους αρχαιότερους συμβούλους.

Δεύτερον, η ίδρυση ειδικών τμημάτων στο Συμβούλιο της Επικρατείας και το Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να διασφαλιστεί αποτελεσματικότερος έλεγχος στις συμβάσεις που συνάπτει το Δημόσιο.

Τρίτον, η μετατροπή του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου σε Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο θα αναλάβει τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων, χωρίς να θίγεται ο πυρήνας του ισχύοντος διάχυτου ελέγχου.

Τέταρτον, η καθιέρωση -με την ανάθεσή τους στο Συνταγματικό Δικαστήριο- αυστηρών και αποτελεσματικών ελέγχων σ’ ό,τι αφορά το λεγόμενο «πολιτικό χρήμα». Τις λειτουργικές δαπάνες των κομμάτων. Τα προεκλογικά έξοδα υποψήφιων Βουλευτών. Το «πόθεν έσχες» των Βουλευτών και των μελών της Κυβέρνησης.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Έχω τονίσει – και μάλιστα κατ’ επανάληψη – ότι οι Έλληνες δικαιούνται και απαιτούν ένα καλύτερο Κράτος. Κράτος Δικαίου, νοικοκυρεμένο και αποτελεσματικό, κοινωνικό και δίκαιο. Είναι, μάλιστα, η απαίτηση αυτή, τόσο παλιά, όσο και επίκαιρη. Κι αυτό γιατί αυξάνονται διαρκώς οι ανάγκες και τα αιτήματα της Κοινωνίας. Αλλά και διότι κατεστημένες νοοτροπίες και χρόνιες αγκυλώσεις έχουν φορτώσει στο Κράτος τεράστια βάρη, που δυσχεραίνουν τη λειτουργία του. Έχουν εκθρέψει γραφειοκρατικές διαδικασίες και φαινόμενα διαφθοράς. Έχουν, ταυτόχρονα, στερήσει από τη Διοίκηση τη δυνατότητα ορθολογικής αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού της.

Απέναντι σ’ όλα αυτά, δρομολογήσαμε στοχευμένες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Κάναμε, έως σήμερα, πολλά και σημαντικά βήματα. Ένα Κράτος, όμως, με τόσα πολλά και τόσο βαθειά ριζωμένα προβλήματα δεν αλλάζει από τη μία στιγμή στην άλλη. Απαιτούνται συνεχείς αλλαγές, τόσο για την εξυγίανση του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, όσο και για την αναβάθμιση των δυνατοτήτων της Δημόσιας Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Χρειάζεται διαρκής προσαρμογή στις ανάγκες της Νέας Εποχής, των ραγδαίων εξελίξεων και της ψηφιακής επανάστασης. Χρειάζονται, όμως, και συνταγματικές διευκρινίσεις, που να δίνουν στο Δημόσιο και τον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα, τη δυνατότητα να αξιοποιεί πλήρως και πέρα από την ισχύουσα δημοσιοϋπαλληλική επετηρίδα, όλο το ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει ή αποκτά, είτε με σχέση Δημοσίου, είτε με σχέση Ιδιωτικού Δικαίου.

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι είναι βασικό στοιχείο η σταθερότητα στη Δημόσια Διοίκηση, η μονιμότητα του υπαλλήλου, υπό την κλασική έννοια του όρου. Είναι όμως εξίσου ανάγκη να μπει επιτέλους ένα τέλος στην αυθαίρετη, ως προς την αξιοποίησή του, διάκριση του προσωπικού σε «μόνιμο» και «μη μόνιμο». Να μην αποκλείονται από την ιεραρχία νέοι άνθρωποι που διαθέτουν υψηλή εξειδίκευση και φέρνουν στη Δημόσια Διοίκηση νέα γνώση και νέα δυναμική. Να κρίνεται και να εξελίσσεται ο καθένας, όποια κι αν είναι η σχέση εργασίας που έχει, με βάση την αξία του, τη δουλειά του και τις υπηρεσίες που παρέχει στους φορολογούμενους πολίτες. Τους πολίτες που απαιτούν και δικαιούνται να εξυπηρετούνται. Τους πολίτες που αξιώνουν Κράτος αρωγό και όχι χειραγωγό στους αγώνες τους, για πρόοδο και ευημερία.

Οφείλουμε γι’ αυτό να παραμερίσουμε τη νοοτροπία της ήσσονος προσπάθειας και της ανευθυνότητας: Να λογοδοτούν όσοι εκούσια βλάπτουν το δημόσιο συμφέρον. Αλλά και να επιβραβεύονται όσοι αποδεικνύουν ικανότητα, αξιοσύνη, προσφορά. Είμαστε σε μια εποχή που τα πάντα γύρω μας αλλάζουν και μάλιστα με ιλιγγιώδεις ταχύτητες. Και όταν τα πάντα αλλάζουν δεν μπορεί να μένουν καθηλωμένα τα πράγματα στη Δημόσια Διοίκηση και τον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα. Είναι ανάγκη να προωθούνται αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για να γίνεται ο Δημόσιος Τομέας, σε όλα τα επίπεδα και όλη την έκτασή του, πιο δημιουργικός. Να γίνεται πιο αποτελεσματικός στην υπηρεσία κάθε πολίτη.

Είναι υποχρέωση των πολιτικών δυνάμεων να τολμήσουμε τις τομές που είναι αναγκαίες προκειμένου να αξιοποιείται η νέα γνώση, να επιβραβεύεται η αξιοσύνη, να εξυπηρετούνται καλύτερα οι πολίτες, να επιτυγχάνεται το μέγιστο αποτέλεσμα. Είναι ώρα να ανταποκριθούμε, όλοι μαζί, σε ευθύνες που αγνοούνταν και παραμερίζονταν, εδώ και πολλά χρόνια, εξαιτίας ενός ανεύθυνου λαϊκισμού. Να ξεπεράσουμε το φόβο του «κομματικού κόστους» και το συντηρητισμό του παρελθόντος. Να τολμήσουμε τις αλλαγές που απαιτούνται για να καταστήσουμε το Δημόσιο Τομέα πιο υπεύθυνο και πιο αποτελεσματικό. Να τολμήσουμε τις αποφάσεις που απαιτούνται από τη νέα εποχή διασφαλίζοντας, σε κάθε περίπτωση, απαρέγκλιτους κανόνες αξιοκρατίας, αντικειμενικότητας και διαφάνειας. Να τολμήσουμε τις πραγματικά μεγάλες μεταρρυθμίσεις, που εγγυώνται λύσεις στις παθογένειες του χτες και οδηγούν, πράγματι, σ’ ένα καλύτερο Κράτος.

Όλες οι πολιτικές δυνάμεις έχουμε χρέος να υπηρετούμε έμπρακτα τα πραγματικά συμφέροντα όλων των πολιτών, ολόκληρης της κοινωνίας. Έχουμε υποχρέωση να προωθούμε μαζί, αναγκαίες, μεγάλες και τολμηρές αλλαγές. Άλλωστε – και το έχω ξαναπεί – από τέτοιες μεγάλες μεταρρυθμίσεις κρινόμαστε όλοι. Από τέτοιες μεγάλες αποφάσεις κρίνεται, προπάντων, η πορεία της Πατρίδας μας, η δυναμική και το μέλλον της κοινωνίας μας. Είναι η ώρα της τόλμης απέναντι στα κακώς κείμενα. Είναι η ώρα της ευθύνης απέναντι στους πολίτες και το μέλλον της Πατρίδας μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Στην ίδια κατεύθυνση, της ευθύνης και της αποτελεσματικότητας, κινείται και η πρότασή μας για την προστασία του Περιβάλλοντος και τη διασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης σ’ ολόκληρη τη Χώρα. Για μία ακόμη φορά, θέλω να υπογραμμίσω ότι ο σεβασμός στο Περιβάλλον και η προστασία των φυσικών πόρων είναι υπέρτατη υποχρέωση όλων και, πρώτ’ απ’ όλα, της ίδιας της Πολιτείας. Είναι βασικός και διαρκής στόχος της πολιτικής μας. Είναι, άλλωστε, ζήτημα που αφορά, όχι μόνο την ποιότητα της ζωής, αλλά την ίδια τη ζωή. Ζήτημα που αναδεικνύεται προειδοποιητικά, μέσα από τις μεγάλες κλιματολογικές αλλαγές που συντελούνται σ’ ολόκληρο τον Πλανήτη.

Οφείλουμε, για τους λόγους αυτούς, να αντιμετωπίσουμε, όλοι μαζί, πιο άμεσα και πιο αποτελεσματικά, τόσο την επιβάρυνση του Περιβάλλοντος, όσο και την κατασπατάληση των φυσικών πόρων. Οφείλουμε και σ’ αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε, να δώσουμε στην προστασία του Περιβάλλοντος ουσιαστικό περιεχόμενο, θεσπίζοντας κανόνες που γίνονται σεβαστοί από όλους. Με αυτόν τον γνώμονα και με αφετηρία την αρχή της «βιώσιμης ανάπτυξης», που εισήχθη για πρώτη φορά στο Σύνταγμά μας κατά την αναθεώρηση του 2001, προτείνουμε την τροποποίηση ορισμένων διατάξεων του άρθρου 24, με διττό στόχο: Αφενός την απόλυτη προστασία των δασών και αφετέρου τη διασφάλιση βιώσιμης Περιφερειακής Ανάπτυξης. Η εμπειρία του παρελθόντος και η έγνοια για ένα καλύτερο αύριο συνδιαμορφώνουν το περιεχόμενο της πρότασής μας. Είμαστε, όμως, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση, έτοιμοι για βελτιωτικές τροποποιήσεις. Ο στόχος είναι κοινός. Αφορά την Ελλάδα του παρόντος και του μέλλοντος. Τις σημερινές, αλλά και τις αυριανές γενιές.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Κρίσιμο σημείο της προτεινόμενης αναθεώρησης απεδείχθη το άρθρο 16 για την Ανώτατη Εκπαίδευση. Είναι γνωστό ότι τα παριστάμενα κόμματα, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και ο Συνασπισμός, εξέφρασαν απ’ την αρχή την αντίθεσή τους. Εξίσου γνωστό είναι και το γεγονός ότι στη δική μας κατεύθυνση βρίσκεται και η πρόταση που κατατέθηκε από την πλευρά της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και φέρει τις υπογραφές των βουλευτών της. Ο ίδιος ο Αρχηγός της και από αυτό εδώ το βήμα και έξω απ’ τη Βουλή, ανέφερε σειρά λόγων που επιβάλλουν την αναθεώρηση του άρθρου 16, το ταχύτερο δυνατό. Διακηρύσσει, άλλωστε, ότι «το άρθρο 16 είναι αναχρονιστικό και αυταρχικό» και ότι το άρθρο αυτό «πνίγει το Δημόσιο Πανεπιστήμιο». Δεν μπορεί, λοιπόν, μ’ αυτές τις επισημάνσεις να λειτουργούν με τρόπο που αποβλέπει στην παράταση της ίδιας κατάστασης. Ελπίζω πως, μετά τη νέα αυτή τοποθέτηση, ξεπερνώντας την εσωκομματική πολιτική αδυναμία και τη σύγχυση, θα βρουν τελικά το δρόμο της ευθύνης.

Εμείς παραμένουμε σταθεροί στη δέσμευση που αναλάβαμε απέναντι στους πολίτες: Προτείνουμε να τεθεί ως προμετωπίδα του άρθρου 16 η σύνδεση της Παιδείας με τον ελληνικό και, κατ΄ επέκταση, τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Προτείνουμε να υπογραμμίζεται ρητά και ξεκάθαρα, ως προτεραιότητα της Πολιτείας, η διαρκής αναβάθμιση της Δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης. Προτείνουμε να οριοθετηθεί, παράλληλα, και η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, μη κρατικού και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, κάτω από αυστηρό δημόσιο έλεγχο.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας και του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, σεβόμαστε την ιδεολογική συνέπειά σας, αλλά διαφωνούμε ως προς την εκτίμησή σας για τα πράγματα. Γνωρίζετε τις τάσεις που αναπτύσσονται, ενόψει της δημιουργίας του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Εκπαιδευτικού Χώρου. Είναι υποχρέωσή μας να μην αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν στην τύχη χωρίς αρχές, χωρίς κανόνες. Να μην αφήσουμε, άτολμοι και αδρανείς, να επικρατήσουν de facto καταστάσεις, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο, σ’ έναν τομέα, τόσο κρίσιμο για την Πατρίδα, την Κοινωνία, τις νέες και τους νέους μας. Είναι ανάγκη να ορίσουμε σήμερα τη δυνατότητα της επόμενης Βουλής να θεσπίσει ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο, που να αποτρέπει κάθε απόπειρα άναρχης δραστηριότητας στο χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Να διαμορφώσουμε έγκαιρα και υπεύθυνα το θεσμικό πλαίσιο, για την οργανωμένη εναρμόνιση της Χώρας μας στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις.

Η μεταρρύθμιση που προτείνουμε…

• καθιστά απόλυτα σαφές ότι η Παιδεία, ως δημόσιο αγαθό, μπορεί να παρέχεται από μη δημόσιους φορείς, μόνο κάτω από την αυστηρή εποπτεία του Κράτους.
• Αποβλέπει στην οριοθέτηση αυστηρών κανόνων για την ίδρυση και λειτουργία μη κρατικών και μη κερδοσκοπικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων.
• Απαιτεί από τον εκτελεστικό νόμο αυστηρές προδιαγραφές, τόσο για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, όσο και για τα προσόντα των διδασκόντων, που δεν μπορεί να υπολείπονται σε σχέση με εκείνα του εκπαιδευτικού προσωπικού των δημόσιων ιδρυμάτων.

Η μεταρρύθμιση που προτείνουμε…

• εγγυάται περισσότερες εκπαιδευτικές επιλογές για τις νέες και τους νέους μας, αλλά και περισσότερες θέσεις προσφοράς, για το επιστημονικό δυναμικό της Χώρας μας.
• Αποβλέπει στον περιορισμό της φοιτητικής μετανάστευσης, που συνεπάγεται τεράστιο κόστος για την εθνική οικονομία και τις ελληνικές οικογένειες.
• Δίνει ορθολογική απάντηση στην αντιφατική, την ανώφελη και επιζήμια, πρακτική να αναγνωρίζουμε μη κρατικά πανεπιστήμια, που λειτουργούν πέρα από τα σύνορά μας, αλλά να αποκλείουμε τη λειτουργία τους μέσα στη Χώρα.
• Απαντά, δηλαδή, με υψηλό αίσθημα ευθύνης, στο αντικοινωνικό σημερινό καθεστώς, που επιτρέπει να δημιουργούμε, με το υστέρημα ελληνικών οικογενειών, θέσεις εργασίας στο εξωτερικό, άλλ’ όχι και στον Τόπο μας.
• Συμβάλλει, τελικά, στην επίτευξη του πολυσήμαντου στόχου μας να καταστήσουμε την Ελλάδα κέντρο Παιδείας και Πολιτισμού, για την ευρύτερη περιοχή. Αυτοί είναι οι στόχοι μας. Και οι στόχοι αυτοί υπηρετούν κάθε ελληνική οικογένεια. Είναι για το συμφέρον κάθε νέας και νέου. Είναι για την Ελλάδα του μέλλοντος.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Οι πολίτες γνωρίζουν πολύ καλά τα αίτια, τις σκοπιμότητες και τις φοβίες που κράταγαν τον Τόπο μας καθηλωμένο στο φαύλο κύκλο της συντήρησης και της απραγίας. Αντιλαμβάνονται την ανάγκη για στοχευμένες τομές, τολμηρές αλλαγές, προοδευτικές μεταρρυθμίσεις. Αντιλαμβάνονται και τα πραγματικά αίτια που υποκίνησαν την Αξιωματική Αντιπολίτευση στην απόπειρα υπονόμευσης της κορυφαίας κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Η συνταγματική μεταρρύθμιση δεν γίνεται, ούτε για ανέξοδο εντυπωσιασμό, ούτε για κομματική αντιπαράθεση. Κι ούτε, βέβαια, μπορεί να αναβάλλεται, εξαιτίας εσωκομματικών αδυναμιών,  αμφισβητήσεων και φιλοδοξιών. Η συνταγματική αναθεώρηση γίνεται για να ενισχύσουμε δημοκρατικούς θεσμούς και λειτουργίες. Να ανοίξουμε καινούριους δρόμους, ανάπτυξης και προόδου. Να ανταποκριθούμε στις ανάγκες της Νέας Εποχής, τα αιτήματα και τα δικαιώματα των πολιτών.

Η επόμενη Βουλή, με την απόφαση της πλειοψηφίας, θα είναι Αναθεωρητική. Αυτά ορίζει το Σύνταγμα. Και αυτά που ορίζει το Σύνταγμα δεν μπορεί να παραβιάζονται από κανέναν. Είναι, εάν το θέλει, δικαίωμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης να προτιμά, σε κρίσιμες στιγμές, τη φυγή και την απουσία. Δεν είναι, όμως, δικαίωμά της να προαναγγέλλει παραβίαση του Συντάγματος. Οι πολίτες εγγυώνται τη σταθερή και σίγουρη πορεία της Χώρας. Στηρίζουν τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις, που χρειάζεται ο Τόπος. Επιλέγουν το δρόμο της ανάπτυξης και της προόδου.

Έχουμε πίστη στις δυνατότητες της Πατρίδας μας. Εμπιστοσύνη στις Ελληνίδες και τους Έλληνες. Ευθύνη για τις μελλοντικές γενιές. Προχωρούμε με σύμμαχο και συμμέτοχο τον ενεργό πολίτη, που νοιάζεται και πονάει αυτόν τον Τόπο. Που νοιάζεται και συμμετέχει στις αλλαγές για την Ελλάδα του σήμερα και του αύριο. Για την ανάπτυξη και την πρόοδο. Για μια δυναμική κοινωνία με ισχυρούς πολίτες. Μια πιο δίκαιη κοινωνία. Ένα πιο δίκαιο και ελπιδοφόρο μέλλον.

Σας ευχαριστώ.