Ομιλία του Πρωθυπουργού κατά τη συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης για τη Δημόσια Εκπαίδευση

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Αθήνα, 29 Φεβρουαρίου 2008

 ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ κ. Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

 Μιλώντας για ζητήματα που αφορούν την Παιδεία, δεν μπορώ παρά να εκφράσω τη βαθειά μου λύπη για την περιπέτεια της υγείας της πρώην υπουργού κας Μαριέττας Γιαννάκου. Όλοι έχουμε συγκλονιστεί. Εύχομαι από την καρδιά μου να υπάρξει η γρηγορότερη και πληρέστερη αποκατάσταση της υγείας της. Να είναι σύντομα κοντά μας, δυνατή, αποφασιστική και αισιόδοξη όπως πάντα. Έδωσε πολλά στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και είναι η ώρα που οι κόποι της άρχισαν να αποδίδουν καρπούς για τις νέες και τους νέους μας.

Η Παιδεία είναι χώρος συνάντησης, εθνικής συνεννόησης και συνεργασίας των πολιτικών δυνάμεων. Κάνουν λάθος όσοι επιχειρούν να τη μετατρέψουν, και πάλι, σε χώρο μικροκομματικής αντιπαράθεσης. Κάνουν λάθος όσοι κινούνται αποκλειστικά και μόνο στον χώρο των εντυπώσεων. Κάνουν λάθος όσοι βλέπουν «συνεχείς και θυελλώδεις αντιδράσεις» στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Κανένας, βέβαια, δεν ισχυρίζεται ότι λύθηκαν όλα τα προβλήματα στο χώρο της Παιδείας. Κανένας, όμως, δεν μπορεί να αρνηθεί ότι δρομολογήσαμε σειρά μεταρρυθμίσεων, που οδηγούν με σιγουριά στην αναβάθμιση της Δημόσιας Εκπαίδευσης. Τολμούμε τη σύγκριση ανάμεσα σ΄ αυτά που γίνονται σήμερα και σ’ αυτά που γίνονταν ή δεν γίνονταν στα είκοσι χρόνια των προηγούμενων κυβερνήσεων.

• Σε ό,τι αφορά τις δημόσιες δαπάνες: Η αλήθεια είναι ότι την περίοδο 1999-2003, αυξήθηκαν μόνο κατά 1,3 δισ ευρώ, ενώ στη συνέχεια και έως σήμερα αυξήθηκαν κατά 2,2 δις ευρώ. Παρά τα μεγάλα δημοσιονομικά προβλήματα, που ξεπερνούσαν κάθε δυνατότητα πρόβλεψης, υπάρχει σημαντική αύξηση δημόσιων δαπανών για την Παιδεία. Και η αύξηση αυτή θα συνεχίζεται, με εντεινόμενους ρυθμούς, ώσπου να πραγματώσουμε τον προγραμματικό μας στόχο.

Προσθέτω στο σημείο αυτό ότι εξοφλούνται σύντομα οι υποχρεώσεις της Πολιτείας έναντι των αναπληρωτών εκπαιδευτικών. Σημειώνω, ακόμη, ότι ενώ οι κυβερνήσεις του χτες διαχειρίστηκαν το Α΄, το Β΄ και ένα μέρος από το Γ΄ ΚΠΣ, άφησαν πίσω τους τεράστια κενά στις υλικοτεχνικές υποδομές και περίπου 5.000 πεπαλαιωμένα σχολικά κτίρια. Σήμερα, έχει προγραμματιστεί και έχει ξεκινήσει η κατασκευή 1.200 νέων σχολείων σε όλη την χώρα, ενώ ανακαινίζονται πολλά από τα παλαιότερα. Με συστηματική δουλειά, η απορροφητικότητα κοινοτικών κονδυλίων αυξήθηκε σε ποσοστό πάνω από το 80%. Στο μεταξύ, καταρτίσαμε και θέτουμε σε εφαρμογή, πλήρες επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και προβλέπει τη διάθεση στην Εκπαίδευση του 14% των πόρων του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς της νέας προγραμματικής περιόδου.

• Σε ό,τι αφορά τις ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς και την καθυστέρηση αποστολής των βιβλίων, (προβλήματα που για χρόνια ταλαιπωρούσαν την Εκπαίδευση): Αναπτύσσουμε συγκροτημένες δράσεις, που σταδιακά εξορθολογίζουν το σύστημα. Σήμερα, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των μεταθέσεων, των αποσπάσεων, των διορισμών βρίσκεται τουλάχιστον ενάμιση μήνα πιο μπροστά από άλλες χρονιές. Στόχος είναι, με την έναρξη της ερχόμενης σχολικής χρονιάς, να μην υπάρξει κανένα σχολείο και καμιά τάξη, που να μην έχει εκπαιδευτικούς και βιβλία, από την πρώτη ημέρα.
• Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του Ολοήμερου Σχολείου, υπογραμμίζω ότι, ήδη, 4.500 από τα 5.600 δημοτικά σχολεία έγιναν ολοήμερα, ενώ ο θεσμός επεκτάθηκε, τόσο στα σχολεία ειδικής αγωγής, όσο και στα νηπιαγωγεία. Καθιερώσαμε, παράλληλα, και την υποχρεωτική νηπιακή εκπαίδευση.

Η νέα πορεία, παρά τις δυσκολίες, δεν μπορεί να αμφισβητείται από κανέναν. Με σχέδιο και σίγουρα βήματα, χτίζουμε, σήμερα, το Σχολείο του Μέλλοντος. Χτίζουμε, το Έξυπνο Σχολείο, στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Και το τονίζω:

Έξυπνο σχολείο σημαίνει, καινοτόμα αναλυτικά προγράμματα, ποιοτικά βιβλία, σύγχρονα εποπτικά μέσα, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Ήδη, οι υπουργοί Παιδείας και Οικονομίας ανακοίνωσαν την εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος, που στόχο έχει την παροχή ενός φορητού Η/Υ σε κάθε μαθητή. Είναι η συνέχεια και η διεύρυνση του προγράμματος, που, ήδη, υλοποιείται για την παροχή χιλιάδων Η/Υ στους πρωτεύσαντες μαθητές των γυμνασίων της χώρας.

Έξυπνο σχολείο σημαίνει, ακόμη, ένα σύγχρονο κτήριο, που εμπεριέχει βιοκλιματικά συστήματα, εναλλακτικές μορφές ενέργειας, οικολογικά υλικά, προγράμματα ανακύκλωσης, κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους. Οι εφαρμογές αυτές άρχισαν, ήδη, να υλοποιούνται σε νέα κτήρια, αλλά και να ενσωματώνονται, σταδιακά, στα παλαιότερα.

Έξυπνο σχολείο σημαίνει, κυρίως, επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα: Στο δάσκαλο, τον καθηγητή αλλά και στα διοικητικά στελέχη της εκπαίδευσης. Δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα στη δια βίου επιμόρφωση του εκπαιδευτικού δυναμικού. Έχουμε, ήδη, διασφαλίσει τους απαιτούμενους πόρους και προχωρούμε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Βελτιώσαμε, παράλληλα, τη νομοθεσία για την επιλογή των στελεχών της Εκπαίδευσης, ενισχύοντας την αξιοκρατία. Βεβαιώνω ότι την προσπάθεια αυτή θα τη συνεχίσουμε, ώστε να απαλλαγεί πλήρως ο χώρος της Εκπαίδευσης από τις πρακτικές του παρελθόντος, που βασίζονταν στον κομματισμό και οδηγούσαν στην αναξιοκρατία!

• Σε ό,τι αφορά την Παραπαιδεία: Είναι προφανές ότι οι Κυβερνήσεις του χτες στα λόγια κήρυσσαν τον πόλεμο και στην πράξη ενίσχυαν την Παραπαιδεία. Το σχέδιο σήμερα επικεντρώνεται στη συνεχή βελτίωση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος. Στόχος είναι να διασφαλίζονται, για κάθε παιδί, όλα τα απαραίτητα εφόδια σ’ ένα σύγχρονο και ποιοτικό εκπαιδευτικό περιβάλλον, χωρίς να επιβαρύνεται η οικογένειά του με τις τεράστιες δαπάνες που απαιτεί η κληρονομιά του χτες.

Στο πλαίσιο αυτό, ετοιμάζουμε και την έναρξη εκτενούς δημόσιου διαλόγου, ώστε όλοι μαζί, να διαμορφώσουμε, σε βάθος χρόνου, ένα νέο σύστημα εισαγωγής στην Ανώτατη Εκπαίδευση, το οποίο να συμβάλλει στην ενίσχυση της Αυτοδυναμίας του Λυκείου και την ακύρωση των αναγκών που τροφοδοτούν την ανάπτυξη της Παραπαιδείας. Ξέρουμε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι η ποιοτική αναβάθμιση της Παιδείας αφορά αδυναμίες, αλλά και νοοτροπίες βαθειά ριζωμένες. Ξέρουμε ότι τα συσσωρευμένα προβλήματα είναι πολλά και μεγάλα. Ξέρουμε ότι ο δρόμος μπροστά μας είναι δύσκολος. Έχουμε, όμως, ισχυρή πολιτική βούληση. Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε τις ευκαιρίες που δικαιούται η νέα γενιά. Η Εκπαίδευση ήταν -και είναι- κυρίαρχη προτεραιότητά μας.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Είπατε για μείωση δαπανών για την Παιδεία. Σας είπα και στην αρχική μου εισήγηση ότι στα τέσσερα χρόνια, 1999 – 2003,δαπανήθηκαν για την Παιδεία 1,3 δις. ευρώ. Στην τετραετία 2004  – 2008 δαπανήθηκαν 2,2 δισ. ευρώ που σημαίνει σχεδόν διπλασιασμός. Το ερώτημα τώρα εδώ είναι: Τέτοια μαθηματικά ξέρετε στο κόμμα σας; Δεύτερον: μας είπατε και μας προτείνετε, λέτε, έναν υπολογιστή για κάθε μαθητή. Ασχέτως ότι αυτό το είχαμε προτείνει όταν ήμασταν ακόμα Αντιπολίτευση, το σημαντικό είναι ότι για πρώτη φορά αυτό γίνεται σήμερα πράξη.  Ηλεκτρονικοί υπολογιστές συνεχίζουν να διανέμονται στους μαθητές και έχουμε πρόγραμμα να πάρει κάθε μαθητής έναν υπολογιστή. Αλλά αυτή κ. Παπανδρέου είναι η μεγάλη μας διαφορά: Εσείς λόγια, εμείς έργα.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ αμφισβητεί τα πάντα, εναντιώνεται στα πάντα και παρουσιάζει κοινές, κοινότυπες ευχές σαν προτάσεις. Θέλω να υπογραμμίσω ότι συζητούμε κάθε ιδέα και κάθε άποψη, με πρόθεση συνεννόησης και σύνθεσης. Δεν μπορεί, όμως, να γίνεται ουσιαστικός διάλογος όταν οι ίδιοι υπονομεύουν εκείνα που προτείνουν! Ούτε, βέβαια, όταν περιορίζονται σε γενικότητες, αοριστολογίες και λαϊκισμούς. Είναι μήπως δέσμευση η αοριστολογία περί αξιολόγησης, όταν είναι γνωστή η αντίθεσή τους στην ήδη ισχύουσα νομοθεσία; Και όταν η αξιολόγηση είχε ξεκινήσει ήδη εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο; Είναι μήπως δέσμευση η γενικόλογη αναφορά για ειδική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών ,όταν ήδη υλοποιούνται σχετικά προγράμματα του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου και σχεδιάζονται τα καινούρια στο Ε.Σ.Π.Α.; Είναι δυνατό να προβάλλεται σαν πρόοδος η υπόσχεση για διδασκαλία ξένης γλώσσας, όταν ήδη διδάσκονται υποχρεωτικά δύο ξένες γλώσσες; Είναι δυνατό να γίνεται λόγος για θέσπιση υποχρεωτικής προσχολικής αγωγής, όταν αυτό ισχύει ήδη με απόφαση της δικής μας Κυβέρνησης;

Η τακτική που ακολουθεί η Αξιωματική Αντιπολίτευση συνοψίζεται στη φράση «αμφισβήτηση των πάντων και υποσχέσεις για όλα»! Αυτό ακριβώς έκανε ο σημερινός Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης από το Δεκέμβριο του 2003, με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ!

• Ομολογούσε τότε ότι ήταν «μεγάλο βάρος για τη νεολαία η Παιδεία»!
• Διερωτάτο «αν έχουμε δωρεάν Παιδεία»! Και
• Τόνιζε ότι «απαιτούνται μεταρρυθμίσεις».

Είχαν οδηγήσει την Παιδεία σε τέτοια κατάσταση που ο ίδιος αναγκαζόταν να αποδοκιμάσει την πολιτική που εφαρμοζόταν ως τότε. Και αυτό παρόλο που ως αρμόδιος υπουργός, για μεγάλο χρονικό διάστημα, είχε την πολιτική ευθύνη των συσσωρευμένων προβλημάτων. Αναγνώριζε ότι είχε μετατραπεί η δήθεν «δωρεάν Παιδεία» σε τεράστιο οικονομικό βάρος για κάθε οικογένεια και συμφωνούσε ότι, χωρίς μεταρρυθμίσεις, δεν θα γινόταν τίποτε. Και όμως! Από τότε μέχρι σήμερα, αντιδρούν σε κάθε μεταρρύθμιση. Από τότε μέχρι σήμερα, η Αξιωματική Αντιπολίτευση δεν τόλμησε να πάρει συγκεκριμένη θέση σε κανένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Παιδεία. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος.

Όταν, όμως, ήρθε η ώρα των αποφάσεων, όταν ήρθε η ώρα της ψηφοφορίας στη Βουλή, η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν υποστήριξε την πρότασή της, αλλά αποφάσισε να υπονομεύσει ολόκληρη τη διαδικασία Αναθεώρησης του Συντάγματος. Αγνόησε την ανάγκη για θεσμικές αλλαγές που διασφαλίζουν τη διαφάνεια στο δημόσιο βίο. Αγνόησε την ανάγκη αλλαγής του αποτυχημένου επαγγελματικού ασυμβίβαστου. Υπέταξε το συμφέρον του τόπου, το συμφέρον της Κοινωνίας, το συμφέρον της Παιδείας στην πολιτική αδυναμία της. Όχι μόνο δεν τόλμησε να συμπράξει στις μεταρρυθμίσεις που η ίδια θεωρούσε απόλυτα αναγκαίες, αλλά θυσίασε και πολύ ευρύτερα συμφέροντα. Παρόλα αυτά, ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης επανέρχεται τις τελευταίες ημέρες για να επαναλάβει ότι το άρθρο 16 «πρέπει ν’ αλλάξει»! Προσθέτει, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται να συμπράξει στην αλλαγή του και επιμένει στην υπονόμευση αυτού που ο ίδιος θεωρεί απόλυτα αναγκαίο!

Επιτέλους, όμως! Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι πολίτες, ο εκπαιδευτικός κόσμος, η νέα γενιά, χρειάζονται δράσεις και όχι ευχολόγια. Απαιτούν συνέπεια λόγων και έργων! Απαιτούν ξεκάθαρες κουβέντες. Ξεκάθαρη στάση.

Τονίζω στο σημείο αυτό ότι προχωρούμε απαρέγκλιτα στην εφαρμογή του νόμου πλαισίου, όπως ακριβώς έχει ψηφιστεί! Η μεταρρύθμιση αυτή δεν εγκαταλείπεται, δεν σταματά, δεν αλλάζει. Οι πολίτες απαιτούν γενναιότητα, απαιτούν υπευθυνότητα, απαιτούν συνέπεια από τις πολιτικές δυνάμεις. Απαιτούν εκπαιδευτική στρατηγική που στοχεύει στο μέλλον.

Το πρώτο κεφάλαιο της στρατηγικής μας αφορά, όπως έχω τονίσει, στο έξυπνο σχολείο! Το δεύτερο κεφάλαιο -με τον τίτλο «Έλληνας πολίτης της Ευρώπης – Έλληνας πολίτης του Κόσμου» -βασίζεται σε πέντε πυλώνες καινοτόμων δράσεων:

• Πρώτος πυλώνας είναι η ανθρωποκεντρική εκπαίδευση. Συγκροτημένη δέσμη μέτρων, που αφορά τη στήριξη ή την επανένταξη ατόμων με αναπηρία, καθώς και ατόμων από κοινωνικά ευαίσθητες ομάδες.
• Δεύτερος πυλώνας είναι η περιβαλλοντική εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη.
• Τρίτος πυλώνας η ψηφιακή σύγκλιση, που περιλαμβάνει την ισότητα στην πρόσβαση, την καταπολέμηση του ψηφιακού αναλφαβητισμού, την εφαρμογή της τηλεκπαίδευσης.
• Τέταρτος πυλώνας είναι η γλωσσομάθεια και η ελληνοφωνία!

Αφορά…

• την εισαγωγή και την πιστοποίηση ξένων γλωσσών στα σχολεία,
• την ενίσχυση ελληνικών εδρών σε ξένα πανεπιστήμια και
• τη δημιουργία δικτύου ελληνικών σχολείων στα Βαλκάνια, που θα λειτουργήσουν ως πύλη εισόδου προς το Διεθνές Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και γενικότερα προς ελληνικά Πανεπιστήμια.

• Πέμπτος πυλώνας είναι η σύνδεση της Παιδείας με τον πολιτισμό και τον αθλητισμό.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Τα πρώτα θετικά αποτελέσματα για την Κοινωνία, την Οικονομία, την Πατρίδα μας, άρχισαν, ήδη, να εμφανίζονται. Φιλοδοξούμε και αισιοδοξούμε για τη νέα γενιά της Πατρίδας μας. Φιλοδοξούμε και αισιοδοξούμε για την Ελλάδα, που μετεξελίσσεται σε σημαντικό εκπαιδευτικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Έχουμε τη δύναμη και την τόλμη να συνεχίσουμε. Ο στόχος είναι κοινός. Όσοι πιστεύουν στα νιάτα της Ελλάδας μπορούν να συμπράξουν. Αυτή είναι η πρόσκλησή μας. Και είναι πρόσκληση συνεννόησης, σύνθεσης, συνεννόησης δυνάμεων!

Και ένα τελευταίο σχόλιο. Αναφερθήκατε στους blοggers, κατηγορώντας και σ’ αυτό το θέμα την Κυβέρνηση. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες “σερφάρουν” στο διαδύκτιο. Δεν είναι ψηφοφόροι ενός και μόνο κόμματος για να τους εκμεταλλεύεται ο οποιοσδήποτε. Είναι όλοι εκείνοι που διεκδικούν το αναφαίρετο στη Δημοκρατία δικαίωμα της έκφρασης. Κανείς δεν μπορεί να το στερήσει και πάντως μακριά από μας τέτοιες προθέσεις. Αυτό όμως που υποχρεούται και η χώρα μας να κάνει, όπως και τόσες άλλες χώρες το έχουν κάνει ήδη, είναι η ενσωμάτωση στο εθνικό μας δίκαιο της συνθήκης της Βουδαπέστης. Των ελαχίστων, δηλαδή, εκείνων κανόνων για την καταπολέμηση ποινικών αδικημάτων κατά της ζωής και της αξιοπρέπειας του πολίτη. Η ελευθερία, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι μονοσήμαντη έννοια. Και αφορά όλους μας. Μην προσπαθείτε λοιπόν να μονοπωλήσετε ένα διεθνές αγαθό με εκατομμύρια χρήστες που ανήκει σε όλους. Αλλά, και μην παραβλέπετε το δικαίωμα στην υπεράσπιση αξιών της ανθρώπινης υπόστασης που εξίσου όλοι δικαιούνται να απολαμβάνουν.