ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Αθήνα, 5 Μαΐου 2008
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
ΤΟΥ ATHENS SUMMIT 2008 ΜΕ ΘΕΜΑ:
«ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ»
Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας,
Κύριε Ευρωπαίε Επίτροπε,
Κυρίες και Κύριοι,
Θέλω, πρώτα απ’ όλα, να συγχαρώ τους διοργανωτές του φετινού Athens Summit με θέμα την κλιματική αλλαγή και την ενεργειακή ασφάλεια. Ενός καταξιωμένου θεσμού που τιμά τη χώρα και συμβάλλει εποικοδομητικά στον κοινό προβληματισμό για τα παγκόσμια, πιεστικά ζητήματα της εποχής μας. Και, βεβαίως, θέλω να καλωσορίσω στην Ελλάδα όλες και όλους τους διακεκριμένους καλεσμένους του συνεδρίου από τους χώρους της πολιτικής, της επιχειρηματικότητας, των επιστημών, της κοινωνίας των πολιτών. Αυτή η πολυσυλλεκτικότητα αντανακλά μια προφανή αλήθεια: ότι η επιτυχής αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης απαιτεί μια όσο το δυνατόν πιο σφαιρική θεώρηση όλων των πτυχών του προβλήματος. Απαιτεί τη συνένωση όλων των δυνάμεων που διαθέτουμε ως ανθρωπότητα μπροστά στον ύψιστο στόχο – τη διατήρηση της βιωσιμότητας του πλανήτη μας.
Από το θέμα κιόλας του φετινού συνεδρίου υπογραμμίζεται η πολυδιάστατη φύση του προβλήματος. Η κλιματική αλλαγή συνδέεται άρρηκτα με την ορθολογική διαχείριση των ενεργειακών πηγών και των πόρων ευρύτερα. Συνδέεται επίσης με τον υπερπληθυσμό του πλανήτη και την επαπειλούμενη επισιτιστική κρίση. Η ανησυχητική αλήθεια είναι ότι όλα αυτά τα επιμέρους φαινόμενα είναι πτυχές μιας συνολικής νέας κατάστασης, μιας υπαρκτής απειλής έναντι της οικολογικής ισορροπίας. Μιας απειλής, που, για να αναστρέψουμε τις καταστροφικές της επιπτώσεις, χρειάζεται
- να την αναγνωρίσουμε στις πραγματικές της διαστάσεις,
- να εντοπίσουμε πεδία και τρόπους αντιμετώπισης,
- να δεσμευθούμε σε συγκεκριμένες αποτελεσματικές δράσεις,
- να προχωρήσουμε με αποφασιστικότητα στην υλοποίησή τους.
Σ’ αυτή την παγκόσμια κρίση λοιπόν, η ενέργεια φαίνεται ως το κρίσιμο σημείο ενός εξαιρετικά πολύπλοκου γόρδιου δεσμού. Ως το προνομιακό πεδίο παρέμβασης της συλλογικής μας δράσης. Άλλωστε, είναι η ανάγκη για ολοένα και περισσότερη ενέργεια που τροφοδοτεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Είναι η κούρσα των τιμών του πετρελαίου που δημιουργεί νέες συνθήκες και προκλήσεις στην παγκόσμια οικονομία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, ταυτόχρονα, η ενέργεια είναι σήμερα ένα από τα λίγα πεδία όπου η τεχνολογική έρευνα μάς εκπλήσσει σχεδόν καθημερινά με τόσες πολλές και τόσο συναρπαστικές και ελπιδοφόρες ανακαλύψεις.
Την πρόοδο αυτή, της καθαρής και εφαρμοσμένης έρευνας για την ενέργεια, που σήμερα την επιταχύνει η δυνατότητα της άμεσης παγκόσμιας επικοινωνίας των ιδεών, οφείλουμε να την ενθαρρύνουμε και να την ενισχύσουμε κατά απόλυτη προτεραιότητα. Στην πρόοδο της ενεργειακής τεχνολογίας βασίζουμε, σε μεγάλο βαθμό, τις προσδοκίες μας για τη μακροπρόθεσμη λύση του προβλήματος, για την αποκατάσταση της διαταραγμένης βιωσιμότητας του πλανήτη.
Οφείλουμε όμως επίσης, παράλληλα, μέχρι αυτή η οριστική λύση να γίνει εφικτή στο μέλλον,
να απαντήσουμε ρεαλιστικά και αποφασιστικά στις ενεργειακές προκλήσεις του παρόντος. Οφείλουμε να προετοιμαστούμε υπεύθυνα για το ορατό μέλλον, για τις εξελίξεις που μπορούμε σήμερα να προβλέψουμε.
Ο δρόμος είναι ξεκάθαρος:
- Περνά από την σταδιακή απεξάρτηση των οικονομιών μας από το ολοένα και πιο σπάνιο, ολοένα και πιο ακριβό, και πάντως ρυπογόνο πετρέλαιο.
- Περνά μέσα από την περιστολή της ενεργειακής σπατάλης και την μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου: Με λήψη συγκεκριμένων μέτρων, με εφαρμογή αυστηρών προδιαγραφών, με την αξιοποίηση νέων δυνατοτήτων της νέας τεχνολογίας, με την εκπαίδευση όλων και κυρίως της νέας γενιάς πάνω στα θέματα του περιβάλλοντος.
- Περνά, βεβαίως, μέσα από την ολοένα και μεγαλύτερη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών από Ανανεώσιμες Πηγές.
- Περνά, τέλος, μέσα από την εξασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της κάθε χώρας και της κάθε οικονομίας, μέσα από πολιτικές που διασφαλίζουν την κάλυψη των αναγκών σε ενέργεια στο παρόν, αλλά και στο μέλλον.
Με άλλα λόγια, η πρόκληση είναι διπλή:
- από τη μια πλευρά η διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας
- από την άλλη, η μείωση του «κλιματολογικού αποτυπώματος» της κάθε χώρας, της συμβολής της δηλαδή στην επιδείνωση του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Για την ενεργειακή ασφάλεια η στρατηγική της Ελλάδας είναι ξεκάθαρη, συνεπής, ειλικρινής: Είναι η ενεργειακή διπλωματία ανοιχτών οριζόντων, που αναδεικνύει τη χώρα σε διεθνή ενεργειακό κόμβο. Μια στρατηγική που υπαγορεύεται από τις ανάγκες και τα συμφέροντα της Ελλάδας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρω τις συμφωνίες για την κατασκευή
- του αγωγού πετρελαίου Μπουργκάς–Αλεξανδρούπολη,
- του αγωγού φυσικού αερίου Τουρκίας-Ελλάδας-Ιταλίας (ITGI),
- την πρόσφατη συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου South Stream,
- την υπογραφή για την ίδρυση της Ενεργειακής Κοινότητας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα,
- τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ελληνικής και ελληνικών συμφερόντων ναυτιλίας στην παγκόσμια αγορά υδρογονανθράκων.
Με τις δράσεις αυτές, η Ελλάδα πετυχαίνει την ουσιαστική γεωπολιτική της αναβάθμιση, ως σταυροδρόμι ανάμεσα στις χώρες παραγωγούς στη Ανατολή και το Νότο και τις χώρες- καταναλωτές της Ευρώπης. Τη διασφάλιση επαρκούς ενέργειας για τα χρόνια που έρχονται και την ασφάλεια του ενεργειακού της εφοδιασμού. Την εμπέδωση του ρόλου της ως αξιόπιστου διαμετακομιστικού κέντρου ενεργειακών αγαθών. Την προώθηση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας, της πολύπλευρης ανάπτυξης, μέσα από νέους δρόμους ενέργειας, σταθερότητας, ασφάλειας και ειρήνης για την ευρύτερη περιοχή. Την ουσιαστική συμβολή στο διακηρυγμένο στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση των πηγών, μέσω της οργάνωσης αμοιβαίας επωφελούς συνεργασίας προμηθευτών, μεταφορέων και καταναλωτών ενέργειας.
Η Ελλάδα, όπως οφείλει, με σύνεση και σοβαρότητα, επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή ενεργειακή ασφάλεια για τη χώρα και την ευρύτερη περιοχή. Σταθερός μας στόχος είναι η αξιοποίηση κάθε σχετικής διαθέσιμης και ρεαλιστικής δυνατότητας, με την πεποίθηση ότι η ενεργειακή ισορροπία αποτελεί βασική παράμετρο της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας. Με την πεποίθηση ότι μια σοβαρή και αποτελεσματική στρατηγική για την ενεργειακή ασφάλεια, περνά μέσα από την οικοδόμηση σχέσεων συνεργασίας, σύγκλισης συμφερόντων και κοινού οφέλους. Μέσα από την εξασφάλιση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων και διασποράς της ενεργειακής εξάρτησης.
Ως προς το δεύτερο μεγάλο στόχο, τη συμβολή στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, θέλω να είμαι απολύτως σαφής, απολύτως ξεκάθαρος: η Ελλάδα θα τιμήσει στο έπακρο τις συγκεκριμένες και μετρήσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει, τόσο για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, όσο και για την ένταξη των Ανανεώσιμων Πηγών στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.
Θέλω σ’ αυτό το σημείο να υπογραμμίσω τη σημασία του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με το οποίο ο κάθε πολίτης, η κάθε επιχείρηση ενέργειας, ο κάθε Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα γνωρίζει επιτέλους τι μπορεί να κάνει, πού και πώς. Είναι ένα πολύτιμο, απαραίτητο εργαλείο, ώστε να αξιοποιήσουμε το εξαιρετικά υψηλό ενεργειακό δυναμικό που διαθέτει η χώρα, κυρίως σε ό,τι αφορά την αιολική και την ηλιακή ενέργεια, αλλά και την υδροηλεκτρική, τη βιομάζα και τα βιοαέρια, τη γεωθερμία. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για να πετύχουμε τους στόχους που έχουμε θέσει, στο χρονοδιάγραμμα που έχουμε προσδιορίσει, για την ποσόστωση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη χώρα.
Κυρίες και κύριοι,
Ο αγώνας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγή είναι δύσκολος. Έχουμε πολύ και ανηφορικό δρόμο μπροστά μας. Καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε συσσωρευμένα προβλήματα. Να πολεμήσουμε ριζωμένες νοοτροπίες και αγκυλώσεις. Να δημιουργήσουμε νέες αποτελεσματικές, σύγχρονες δομές, που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες, αλλά και τις ευκαιρίες των καιρών. Όμως μπορούμε και οφείλουμε να είμαστε αισιόδοξοι. Το παγκόσμιο οικολογικό κίνημα, το διακηρυγμένο αίτημα των ανθρώπων σε ολόκληρο τον πλανήτη για μια νέα πολιτική, για μια νέα αντίληψη, που αντιλαμβάνεται την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα ως έννοιες συμπληρωματικές και όχι ανταγωνιστικές, δείχνει το δρόμο.
Σ’ αυτή την κοινή προσπάθεια, στη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα, η Ελλάδα αντιλαμβάνεται πλήρως το χρέος της. Εύχομαι και ελπίζω το συνέδριο που ξεκινά σήμερα να καταγράψει τη δική του συμβολή στην ανακάλυψη νέων τρόπων και δρόμων, νέων ιδεών και τεχνικών, ώστε αυτό το χρέος να το επιτελέσουμε όλοι -υπερεθνικοί οργανισμοί και κράτη, επιχειρήσεις και οργανώσεις πολιτών, ο καθένας και η καθεμία από μας χωριστά– ακόμα αποτελεσματικότερα.
Σας ευχαριστώ.