ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Αθήνα, 11 Ιουνίου 2008
ΟΜΙΛΙΑ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΩΝΑΣ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Οι λαοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται και πάλι μπροστά σ’ ένα νέο σταυροδρόμι. Τα δεδομένα που διαμορφώνονται στο παγκόσμιο περιβάλλον -η κλιματική αλλαγή, τα ενεργειακά ζητήματα, οι αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές, η ακρίβεια, η μετανάστευση, οι δημογραφικές εξελίξεις- απαιτούν διαρκείς προσαρμογές. Απαιτούν, προπάντων, συστράτευση, συνένωση δυνάμεων, σύνθεση απόψεων. Βασικό ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας Ευρώπης που, όσο διευρύνεται, τόσο περισσότερο να θωρακίζεται θεσμικά και να ενοποιείται πολιτικά. Μιας Ευρώπης που να γίνεται ολοένα και πιο αποτελεσματική, πιο αξιόπιστη, πιο συμμετοχική, πιο ισχυρή στο σύγχρονο Κόσμο.
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι ένα ακόμα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Η υπογραφή της, τον περασμένο Δεκέμβριο, σηματοδότησε την ολοκλήρωση μιας μακράς, επίπονης, αλλά καθοριστικής, διαδικασίας, για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χώρα μας διαδραμάτισε ουσιαστικό ρόλο στις προσπάθειες που έγιναν και είμαστε ικανοποιημένοι που μπορέσαμε, όλοι μαζί οι ευρωπαίοι εταίροι, να χαράξουμε το τέλος της εσωστρέφειας, το τέλος της καθήλωσης που είχε επέλθει τα προηγούμενα χρόνια.
Η Ελλάδα προσδοκά σήμερα την ταχεία κύρωση της Συνθήκης, απ’ όλα τα κράτη – μέλη της Ένωσης, έτσι ώστε να μην υπάρξει καμία καθυστέρηση στο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη εφαρμογή της. Στόχος είναι να εργαστούμε, όλοι μαζί οι λαοί της Ευρώπης με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και μεγαλύτερη ταχύτητα, για την αντιμετώπιση των σοβαρών, των μεγάλων προκλήσεων, που αντιμετωπίζουν σήμερα όλες οι Χώρες, όλες οι Κοινωνίες της Ένωσης.
Είναι γεγονός ότι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη δεν υιοθετεί το σύνολο των επιδιώξεων και των στόχων καμιάς χώρας- μέλους. Είναι άλλωστε ένας καθαρός πολιτικός συμβιβασμός. Μια συμφωνία με βάση τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή των χωρών – μελών της Ένωσης. Και βέβαια -και το ξέρουμε όλοι αυτό- δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος, κανένας άλλος δρόμος, που να διασφαλίζει την κοινή πορεία. Αυτός είναι ο δρόμος που ακολουθήθηκε έως σήμερα. Αυτή είναι η διαδικασία που οδήγησε το ενοποιητικό εγχείρημα στις έως τώρα επιτυχίες.
Αδυναμίες πράγματι μπορεί να υπάρχουν! Αναμφίβολα όμως η νέα Συνθήκη είναι ένας σημαντικός σταθμός στη διαλεκτική αναζήτηση κοινών τόπων για την Ευρώπη που θέλουμε. Είναι μάλιστα ιδιαίτερης σημασίας το γεγονός ότι περιλαμβάνει στις διατάξεις της τις βασικότερες ρυθμίσεις της Συνταγματικής Συνθήκης, την οποία είχε κυρώσει και η Βουλή των Ελλήνων. Είναι, με άλλα λόγια, ένα στέρεο βήμα για την έξοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την περίοδο περίσκεψης. Ένα αναγκαίο μετά τη διεύρυνση, αλλά και σημαντικό βήμα προόδου.
Βασικοί στόχοι της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης είναι…
- η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών πολιτικών,
- η εύρυθμη και διαφανέστερη λειτουργία των θεσμών,
- η μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη…
- εξασφαλίζει ακόμη καλύτερες συνθήκες σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών.
- Προωθεί, ως απαρέγκλιτους στόχους της Ε.Ε., τις αξίες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του Κράτους Δικαίου, και της ευημερίας των πολιτών.
- Επιβεβαιώνει ότι η σύγχρονη Ευρώπη μπορεί και πρέπει να προσεγγίζει ολοένα και περισσότερο τους πολίτες της.
- Αποδεικνύει ότι οι στόχοι της Ε.Ε. ξεπερνούν, σταδιακά, τη νομισματική και την οικονομική ενοποίηση και προσβλέπουν σε πιο στέρεες, πιο πολιτικές, βάσεις.
- Δρομολογεί κανόνες και λειτουργίες, που βάζουν την Ένωση στην τροχιά της πολιτικής ενοποίησης.
- Ενδυναμώνει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και καθιστά την Ένωση αποτελεσματικότερη μπροστά στις νέες προκλήσεις.
- Ενισχύει τη δημοκρατική νομιμοποίησή της και αναβαθμίζει τον Κοινοβουλευτισμό.
- Ενδυναμώνεται, τόσο ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όσο και η ενεργός συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων στην όλη κοινοτική διαδικασία και, κυρίως, στην ευρωπαϊκή νομοθετική λειτουργία.
- Ανατίθεται στα εθνικά κοινοβούλια ένας σημαντικά αναβαθμισμένος ρόλος και θεσμοθετείται η συνεργασία τους με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
- Καθιερώνεται το δικαίωμά τους να ενημερώνονται απ’ ευθείας από τα κοινοτικά όργανα, χωρίς τη διαμεσολάβηση των κυβερνήσεων.
- Εγκαθιδρύονται μηχανισμοί για τον έλεγχο των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.
- Παρέχεται στα εθνικά κοινοβούλια η δυνατότητα να προβάλλουν αντιρρήσεις για τη συμβατότητα μιας νομοθετικής πρότασης με την αρχή της επικουρικότητας.
- Ενισχύεται έτσι ο δημοκρατικός χαρακτήρας της Ένωσης και διευρύνεται η νομιμοποίηση της λειτουργίας της. Είναι μάλιστα εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι προωθείται, παράλληλα η ενσωμάτωση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ως νομικά δεσμευτικού κειμένου. Και αυτό είναι μια σημαντική κατάκτηση δημοκρατίας για την Ευρώπη του κοινού μέλλοντος. Μια κατάκτηση που φέρνει την Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της.
Σημαντική εξέλιξη ακόμα συνιστά η θεσμοθέτηση μόνιμου προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Είναι μια ουσιαστική καινοτομία, που έρχεται να ενισχύσει την ενιαία εικόνα της Ένωσης και να συμβάλλει στην αποτελεσματικότητά της.
Σημαντική, όμως, είναι και η καθιέρωση μόνιμης Προεδρίας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, με την υιοθέτηση του θεσμού του Υπάτου Εκπροσώπου. Κι’ αυτό γιατί ανοίγει καινούργιους δρόμους στο στόχο μας για μια Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας της Ένωσης. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος θα έχει στη διάθεσή του ένα νέο κοινοτικό όργανο, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, που και αυτή θα συμβάλλει δημιουργικά στην άσκηση μιας πιο συνεκτικής, μιας πιο «κοινής» Εξωτερικής Πολιτικής.
Υπογραμμίζω, ακόμα,…
- την αναγνώριση νομικής προσωπικότητας της Ένωση,
- την απλοποίηση των διαδικασιών στη λήψη των αποφάσεων,
- την επέκταση των περιπτώσεων στις οποίες εφαρμόζεται η αρχή της ειδικής πλειοψηφίας.
Η Ελλάδα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, υποστηρίζει, τόσο την ενδυνάμωση της αποτελεσματικότητας, όσο και το σεβασμό των ιδιαίτερων συμφερόντων των Χωρών-μελών της Ένωσης. Έχουμε άλλωστε στη διάθεσή μας όλες τις αναγκαίες ασφαλιστικές δικλείδες, για να προασπίζουμε τα συμφέροντα της Πατρίδας μας. Είμαστε στον κεντρικό πυρήνα της Ένωσης. Είμαστε ενεργοί συμμέτοχοι στην επιδίωξη στενότερης συνεργασίας για την καλύτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Ευρώπη είναι το παρόν και το μέλλον για όλους τους λαούς της και βέβαια για όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες. Η ισότιμη συμμετοχή μας στην ένωση των κρατών και των λαών της Ευρώπης συνέβαλε καθοριστικά στην κατοχύρωση της Δημοκρατίας, της πολιτικής σταθερότητας, του ομαλού πολιτικού βίου. Η φωνή της Πατρίδας μας ενισχύθηκε. Η παρουσία μας στον άμεσο γεωγραφικό περίγυρο, αλλά και στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, ενισχύθηκε. Και μάλιστα σημαντικά.
- Μετέχουμε ισότιμα στη διαμόρφωση και τη λήψη αποφάσεων, που αφορούν ολόκληρη την Ήπειρό μας.
- Υπερασπιζόμαστε πιο αποτελεσματικά τα εθνικά μας δίκαια, την ειρήνη και την ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής.
- Έχουμε σημαντική οικονομική συνδρομή για τη δημιουργία μεγάλων έργων υποδομής και τη στήριξη του αγροτικού κόσμου.
- Έχουμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικότερα τις μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις, αλλά και να αξιοποιούμε καλύτερα τις ευκαιρίες, που διαγράφονται στο νέο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.
Με άλλα λόγια, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Ευρώπη είναι δύναμη για όλα τα μέλη της. Για τη δημοκρατία, την πολιτική ομαλότητα, τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την ειρήνη. Είναι δύναμη για την οικονομική ανάπτυξη, την περιφερειακή και κοινωνική σύγκλιση, την πρόοδο κάθε χώρας – μέλους της. Είναι δύναμη απέναντι στις μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις και τις δυσμενείς διεθνείς συγκυρίες.
Θέλουμε να προχωρήσει η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Θέλουμε την Ευρώπη να δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας. Θέλουμε την Ευρώπη να είναι πιο πολιτική. Να λειτουργεί περισσότερο δημοκρατικά και αλληλέγγυα. Να δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική της διάσταση. Θέλουμε την Ευρώπη να αφουγκράζεται τις ανησυχίες, τις αγωνίες και τις προσδοκίες όλων των πολιτών της.
Για όλους αυτούς τους λόγους, οι Ελληνίδες και οι Έλληνες θα θέλαμε πολύ περισσότερα απ’ όσα διασφαλίζονται με τη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, τη Συνθήκη της Λισσαβώνας. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι τα βήματα που γίνονται με τη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, όσο και αν δεν είναι επαρκή -για μας τουλάχιστον- είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Πιστεύουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε πολλά σ’ ολόκληρη την Ήπειρό μας και μπορεί να δώσει ακόμα περισσότερα στα χρόνια που έρχονται. Πιστεύουμε ότι τα κράτη και οι λαοί της Ευρώπης μπορούμε να βρεθούμε πιο κοντά. Όλοι μαζί να χτίσουμε την Ευρώπη των ενεργών πολιτών. Των πολιτών που αποκτούν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις της Ένωσης. Των πολιτών που συνειδητοποιούν ότι το ευρωπαϊκό όραμα αφορά την πρόοδο όλων και συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της κοινής πορείας.
Η Ε.Ε., κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι μόνο Κοινότητα κοινών συμφερόντων! Είναι, πρωτίστως, Κοινότητα αξιών και ιδεών, με επίκεντρο τον πολίτη, τις σύγχρονες ανάγκες και τα αιτήματά του. Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη είναι ο δρόμος για να έρθουν οι πολίτες της Ένωσης πιο κοντά στην ευρωπαϊκή ιδέα, πιο κοντά στη δομή και τη λειτουργία των θεσμών της, πιο κοντά στις αποφάσεις που λαμβάνονται από αποτελεσματικούς θεσμούς με αντιπροσωπευτικότητα και δημοκρατικότητα.
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη είναι ο ρεαλιστικός δρόμος για την Ευρώπη του 21ου αιώνα. Δρόμος για ένα καλύτερο ευρωπαϊκό μέλλον. Δρόμος αλληλεγγύης, σταθερότητας και συλλογικής προόδου, για όλους τους λαούς της Ευρώπης. Δρόμος που, πάνω απ’ όλα, υπηρετεί τα συμφέροντα όλων των Ελληνίδων και όλων των Ελλήνων.