Ομιλία του Πρωθυπουργού στο 1ο Συμπόσιο του Διεθνούς Ελληνικού Πανεπιστημίου

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Θεσσαλονίκη, 23 Ιουνίου 2008

ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΤΟ 1^Ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ  Ν.Α ΕΥΡΩΠΗΣ»

 Το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας, τρεις μήνες μετά την υποδοχή των πρώτων φοιτητών του, δρομολόγησε σήμερα το θεσμό του Διεθνούς Συμποσίου. Είναι μια σημαντική πρωτοβουλία, που στοχεύει στην ανάδειξη ζητημάτων με ιδιαίτερη σημασία για την Παγκόσμια Κοινότητα, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την ευρύτερη γειτονιά μας. Μια πρωτοβουλία που προσεγγίζει κοινές προκλήσεις, μέσα από διαφορετικές σκοπιές, επιστρατεύοντας ειδήμονες από διάφορες χώρες.

Θέλω να συγχαρώ θερμά τον Πρόεδρο του Πανεπιστημίου κ. Κώστα Γραμμένο, όλα τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής, αλλά και όλους όσοι συνεργάστηκαν για να φτάσουμε στο ξεκίνημα αυτό. Η αρχή έγινε και η συνέχεια πιστεύουμε, ελπίζουμε, ευχόμαστε να είναι ακόμα πιο λαμπρή.

Το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας -με τη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, τη Σχολή Επιστημών Τεχνολογίας, και τη Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, που άρχισε πρώτη τη λειτουργία της- όπως ακούσατε, φιλοδοξεί…

• ν’ ανοίξει τις πόρτες της Ελλάδας στη διεθνή συνεργασία για την εκπαίδευση και την έρευνα.
• Nα γίνει πόλος για τη ζύμωση ιδεών.
• Nα συμβάλλει στην κατανόηση των πολιτικών, των οικονομικών και των τεχνολογικών ζητημάτων, που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες.
• Αλλά και να δημιουργήσει μία δυναμική εκπαιδευτική κοινότητα, με πανεπιστημιακούς, τεχνοκράτες και φοιτητές, απ’ όλο τον Κόσμο. Μια κοινότητα ικανή να συμβάλλει στην καλύτερη αντίληψη των πολιτισμών, των κοινών προκλήσεων, αλλά και των νέων ευκαιριών, που δημιουργούνται στην ευρύτερη περιοχή μας.

Tο Διεθνές Πανεπιστήμιο ανοίγει στη Χώρα μας το δρόμο που της επιτρέπει να μοιράζεται με τους γείτονές της την ευρωπαϊκή εμπειρία που απέκτησε, αλλά και να συμπαράγει νέα γνώση. Θέλω, ωστόσο, με την ευκαιρία αυτή, να υπογραμμίσω ότι ένα ακόμη βήμα με στόχο τη διεθνοποίηση της Εκπαίδευσης και της Έρευνας στη Χώρα μας γίνεται- στο διάστημα αυτό- με την ψήφιση του νομοσχεδίου για τις μεταπτυχιακές σπουδές, όπως ακούσατε μόλις.

• Δίδεται έτσι στα ελληνικά Πανεπιστήμια και τα Τεχνολογικά Ιδρύματα η δυνατότητα να δημιουργούν κύκλους μεταπτυχιακών σπουδών στο εξωτερικό. Αλλά και να παρέχουν διπλώματα ή τίτλους, όχι μόνο στην ελληνική, αλλά και σε άλλες γλώσσες.
• Ενισχύεται η δυνατότητά τους να συνεργάζονται με αντίστοιχα Ιδρύματα του Εξωτερικού, έτσι ώστε η γνώση να κινείται ταχύτερα και να διαχέεται ευρύτερα.
• Ενθαρρύνεται η ανάπτυξη κοινών προβληματισμών, η σύνθεση διαφορετικών εκτιμήσεων, η ζύμωση νέων ιδεών. Είναι άλλωστε πασιφανές ότι στη νέα εποχή οι διαπολιτισμικές επιρροές -συνυφασμένες με την ιστορία των λαών- γίνονται πιο ισχυρές, πιο ορατές και πιο άμεσες.

Οι λαοί της Ηπείρου μας…

• βρισκόμαστε απέναντι στις ίδιες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις,
• αντιμετωπίζουμε, σε μεγάλο βαθμό, τα ίδια προβλήματα,
• έχουμε τις ίδιες καθημερινές αγωνίες.

Σήμερα, κυρίες και κύριοι, σε όλο τον Κόσμο, έχουμε πρόσβαση στις ίδιες ιστοσελίδες, διαβάζουμε τα ίδια βιβλία, χρησιμοποιούμε παρόμοια προϊόντα, εξοικειωνόμαστε πιο εύκολα με τις κουλτούρες των άλλων. Σήμερα δεν μπορεί ούτε να αγνοούμε, ούτε να σιωπούμε, ούτε να μην παλεύουμε για τα παγκόσμια προβλήματα, για τις διεθνείς προκλήσεις, αλλά και για τις κοινές ευκαιρίες που φέρνει το διαρκώς εξελισσόμενο διεθνές περιβάλλον. Ποτέ άλλωστε οι εθνικές οικονομίες δεν είχαν τόσο μεγάλη αλληλεξάρτηση, όσο σήμερα. Ποτέ άλλοτε ο Κόσμος δεν αντιμετώπιζε τόσο άμεσα τα ίδια ζητήματα, τις ίδιες προκλήσεις, τους ίδιους προβληματισμούς, όσο στο νέο αιώνα που ήδη διανύουμε.

Κυρίες και κύριοι,

Η Ελλάδα, με την ίδρυση του Διεθνούς Πανεπιστημίου, τη διεθνοποίηση των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών, αλλά και την αναβάθμιση του Δημόσιου Πανεπιστημίου, ανοίγει πια καινούριους δρόμους στον Πολιτισμό, την Παιδεία, την Έρευνα.

Φιλοδοξεί,

• να προάγει την εκπαιδευτική και ερευνητική συνεργασία,
• να αντλεί και να μεταδίδει νέες ιδέες,
• να συμβάλλει στην προσέγγιση των λαών της ευρύτερης γειτονιάς μας.

Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η ίδρυση του Κέντρου Έρευνας και Καινοτομίας για τη Δημόσια Διοίκηση των Χωρών της Ν.Α. Ευρώπης και της Μεσογείου, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Είναι μια διεθνής πρωτοβουλία του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, ένα ουσιαστικό βήμα συνένωσης δυνάμεων, με στόχο την προώθηση της καινοτομικής ικανότητας σε ό,τι αφορά τη διοικητική δράση.

Η Ελλάδα στηρίζει έμπρακτα την πορεία της Ν.Α. Ευρώπης στο δρόμο της ανάπτυξης και της προόδου. Λειτουργεί ήδη ως χρηματοπιστωτικό και επιχειρηματικό Κέντρο για την ευρύτερη περιοχή μας. Λειτουργεί ως έδρα για στρατηγικές επενδύσεις της Δύσης, αλλά και ως πύλη για την είσοδο της Μέσης Ανατολής, του Αραβικού Κόσμου και της Ασίας στη Ν.Α. Ευρώπη.

Η Ελλάδα, με τις στρατηγικές συμμαχίες που αναπτύσσει και τα μεγάλα έργα που προωθεί, μετεξελίσσεται σε εμπορικό και διαμετακομιστικό κόμβο ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, το Βορρά και το Νότο. Δίνουμε, για το σκοπό αυτό, ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση…

• των διεθνών οδικών δικτύων,
• των σιδηροδρομικών αξόνων,
• των λιμανιών και αεροδρομίων.

Προχωρά το σχέδιο αναβάθμισης των εμπορευματικών σταθμών στα Λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης. Σύντομα ολοκληρώνονται η κατασκευή της Εγνατίας Οδού και η αναβάθμιση των κάθετων αξόνων της.

Η Ελλάδα μετεξελίσσεται ταυτόχρονα σε σημαντικό διεθνή ενεργειακό δίαυλο:

• Ολοκληρώθηκε ο ελληνοτουρκικός αγωγός φυσικού αερίου και προχωρά το σχέδιο για τη δημιουργία του υποθαλάσσιου ελληνοϊταλικού αγωγού, ώστε να συναποτελέσουν το Νότιο Ευρωπαϊκό Δακτύλιο, που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από την Ανατολή στη Δύση.
• Συμμετέχουμε ενεργά στην κατασκευή ενός νέου αγωγού -του Σάουθ Στριμ- ώστε να εξασφαλιστεί η κάλυψη των αυξανόμενων ευρωπαϊκών αναγκών σε φυσικό αέριο.
• Συνεργαζόμαστε στενά με τη Ρωσία και τη Βουλγαρία, για την κατασκευή του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, για να δημιουργήσουμε ένα ακόμη δίαυλο μεταφοράς πετρελαίου, που θα λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά ως προς τους σημερινούς ενεργειακούς δρόμους.
• Υπήρξαμε πρωταγωνιστές στη δημιουργία της Ενεργειακής Κοινότητας Ν.Α. Ευρώπης, που άνοιξε νέους ορίζοντες συνεργασίας τόσο μεταξύ των Χωρών της περιοχής, όσο και μεταξύ της κάθε μιας με την Ε.Ε..

Δημιουργήθηκαν έτσι νέες προοπτικές για την οικονομική ανάπτυξη σ’ ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή, την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων, την τόνωση της απασχόλησης.

Η Ελλάδα αξιοποιεί, ολοένα και περισσότερο πιο αποτελεσματικά τα παραδοσιακά πλεονεκτήματά της, τον πολιτισμικό και φυσικό της πλούτο, τη γεωπολιτική της θέση, τη συμμετοχή της στην Ε.Ε., την Ευρωζώνη και τους μεγάλους διεθνείς οργανισμούς.

Η Ελλάδα επενδύει, σήμερα στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της εξωστρέφειας και την ενδυνάμωση της ελκυστικότητάς της.

Προωθήσαμε -και προωθούμε- για το σκοπό αυτό, στοχευμένες μεταρρυθμίσεις, που εγγυώνται ισχυρή, ανταγωνιστική και εξωστρεφή Οικονομία, σ’ ένα υγιές δημοσιονομικό περιβάλλον. Η απλοποίηση του φορολογικού συστήματος και η μείωση των φορολογικών συντελεστών, ο αναπτυξιακός νόμος, το πλαίσιο για τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, συνδιαμορφώνουν ένα γόνιμο επενδυτικό περιβάλλον. Η Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική, η ταχύτητα με την οποία επεκτείνεται η ευρυζωνικότητα, αλλά και η πρόσφατη στρατηγική συμμαχία του ΟΤΕ, ανοίγουν νέους δρόμους στη μεταφορά τεχνογνωσίας προς τους γείτονές μας και ευνοούν την προσέλκυση δυναμικών επενδύσεων στη Χώρα.

Η Ελλάδα δημιουργεί σήμερα νέες ευκαιρίες για επιχειρηματικές συνέργιες και επενδυτικές πρωτοβουλίες μεγάλης κλίμακας. Ιδίως, μάλιστα, σε τομείς όπως:

• οι Ενεργειακές Υποδομές,
• οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας,
• η Τουριστική Βιομηχανία,
• το Εμπόριο,
• οι Μεταφορές,
• οι Επικοινωνίες,
• η Ναυτιλία.

Κυρίες και κύριοι,

Η Ελλάδα λειτουργεί σταθερά ως παράγοντας ειρήνης και συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή μας. Ακολουθούμε συγκροτημένη στρατηγική, που συνοψίζεται στο τρίπτυχο «ειρήνη – συνεργασία – ανάπτυξη». Εφαρμόζουμε Εξωτερική Πολιτική ανοικτών οριζόντων,

διευρύνοντας τις διμερείς και πολυμερείς συνεργασίες μας. Αξιοποιούμε το γεγονός ότι η γειτονιά μας άλλαξε ριζικά και συνεχίζει να αλλάζει, υιοθετώντας τις αρχές της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας και του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. Αξιολογούμε θετικά το γεγονός ότι οι Δημοκρατίες της Ν.Α. Ευρώπης – που γεννήθηκαν στα τέλη του 20^ου αιώνα- ωριμάζουν, ισχυροποιούνται και επιταχύνουν τα βήματά της προς το μέλλον.

Πρωταγωνιστούμε στη μετεξέλιξη της Ν.Α. Ευρώπης σ’ ένα ενιαίο οικονομικό χώρο, που να δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις όλων των χωρών να απευθύνονται, όχι μόνο στα εθνικά τους όρια, αλλά σε μια ευρύτερη αγορά 140 εκατομμυρίων καταναλωτών. Είναι, μάλιστα, εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι οι οικονομίες των χωρών της περιοχής δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά συμπληρωματικά η μία προς την άλλη. Όπως, επίσης, σημαντικό είναι και το γεγονός ότι ανάμεσα στις χώρες της ευρύτερης γειτονιάς μας έχει, ήδη, αναπτυχθεί ένα ισχυρό δίκτυο επιχειρηματικής, εμπορικής και τουριστικής συνεργασίας. Ένα δίκτυο που λειτουργεί ως ιστός ανάπτυξης και τόνωσης του αδιαμφισβήτητου δυναμισμού ολόκληρης της Ν.Α. Ευρώπης.

Οι Έλληνες προσβλέπουμε με αισιοδοξία στη διαρκή ενίσχυση της συνεργασίας μας με όλους, ανεξαιρέτως, τους γείτονές μας. Αποδεικνύουμε άλλωστε την εμπιστοσύνη μας αυτή, με την παρουσία περίπου 4.000 επιχειρήσεων και 3.000 καταστημάτων ελληνικών Τραπεζών στην ευρύτερη περιοχή. Και βέβαια αισιοδοξούμε, καθώς οι εμπορικές ροές, ανάμεσα στην Ελλάδα και τους γείτονές μας, έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ το μεταξύ μας τουριστικό ρεύμα διευρύνεται συνεχώς. Είναι μάλιστα προφανές ότι όλα αυτά, πέρα από την οικονομική τους διάσταση, συμβάλλουν στην περαιτέρω προσέγγιση των λαών.

Η Ελλάδα φιλοδοξεί να συμβάλλει διαρκώς στη μετεξέλιξη ολόκληρης της Ν.Α. Ευρώπης σε μια ευρωπαϊκή γειτονιά ειρήνης και σταθερότητας, ανάπτυξης και προόδου. Ενθαρρύνει και στηρίζει έμπρακτα την ευρωπαϊκή προοπτική όλων των γειτονικών χωρών. Υποδεχθήκαμε με ικανοποίηση την τελευταία ευρωπαϊκή διεύρυνση, με την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας και ευχόμαστε να συνεχίσουν με επιτυχία την πορεία τους προς τη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια όλα τα κράτη, όλοι οι λαοί της Ν.Α. Ευρώπης. Υποστηρίζουμε τον προσανατολισμό τους στους κανόνες, τις αρχές και τις αξίες της Ένωσης. Ενθαρρύνουμε τις πολιτικές που αποδεικνύουν στην πράξη το σεβασμό τους στα δικαιώματα του ανθρώπου, τη διεθνή νομιμότητα, τις αρχές της καλής γειτονίας.

Κυρίες και κύριοι,

Η Ελλάδα πορεύεται στον 21^ο αιώνα, έχοντας ως βάση την ισότιμη παρουσία της στην Ε.Ε. και επιδιώκοντας την ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας με όλους τους γείτονές της. Θεωρούμε ότι η Ε.Ε. -παρά τη δυστοκία ορισμένων μελών της- είναι η δύναμη του κοινού μέλλοντός μας. Είναι δύναμη αλλαγής, όχι μόνο για τις χώρες-μέλη της, αλλά και για ολόκληρη την Ήπειρο. Η στρατηγική της απέναντι στην παγκοσμιότητα και τις αβεβαιότητες που αυτή συνεπάγεται, βασισμένη αφενός στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και αφετέρου στη Στρατηγική της Λισαβόνας, εγγυάται μια πιο ασφαλή και ελπιδοφόρο πορεία στους δύσκολους καιρούς του νέου αιώνα.

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης -συμπυκνώνοντας τη Σσυμφωνία για τη σύγκλιση των ευρωπαϊκών οικονομιών- ορίζει τις βασικές μακροοικονομικές απαιτήσεις και παρακολουθεί τα θεμελιώδη μεγέθη, που εξασφαλίζουν, τόσο τη δημοσιονομική ισορροπία, όσο και τις αναγκαίες αναπτυξιακές προϋποθέσεις.

Η στρατηγική της Λισαβόνας, προσανατολισμένη στον κοινό στόχο να καταστήσει την ευρωπαϊκή οικονομία πιο ανταγωνιστική και πιο δυναμική, να τονώσει την απασχόληση,  να ενδυναμώσει την κοινωνική συνοχή και να περιφρουρήσει το περιβάλλον, υπαγορεύει στοχευμένες, απόλυτα αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Αυτό άλλωστε φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από το νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και τις βασικές επιδιώξεις του. Εστιάζει, πάνω απ’ όλα,…

• στην επένδυση για τη Γνώση και την Καινοτομία,
• την επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο,
• τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις,
• την αντιμετώπιση της διπλής ενεργειακής και περιβαλλοντικής πρόκλησης.

Αποδίδει, ταυτόχρονα, ιδιαίτερη σημασία στη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών. Και, βέβαια, συμπληρώνεται τώρα με νέες πολιτικές, για τον περιορισμό των επιπτώσεων που προκαλεί η δυσμενής οικονομική συγκυρία.

Κυρίες και κύριοι,

Οι προκλήσεις που εγείρονται μέσα από τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις είναι κοινές, για όλους τους λαούς της περιοχής. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι οι επιπτώσεις γίνονται το ίδιο αισθητές απ’ όλους. Σ’ ένα μεγάλο βαθμό, εξαρτώνται από τη θωράκιση, εξαρτώνται από τις αντοχές της κάθε Οικονομίας. Όλες ωστόσο οι Οικονομίες, όλες οι Κοινωνίες, επηρεάζονται σοβαρά από την παγκοσμιότητα των αγορών, την ιλιγγιώδη ταχύτητα των εξελίξεων, την επανάσταση της Ψηφιακής Τεχνολογίας. Γνώση και πληροφορίες, υπηρεσίες και προϊόντα, κινούνται με πρωτόγνωρες ταχύτητες, περνώντας με ευκολία τα εθνικά σύνορα. Δημιουργούνται νέοι επαγγελματικοί κλάδοι, νέες «πράσινες ειδικότητες», νέες θέσεις εργασίας στο χώρο της Τεχνολογίας.

Ο Παγκόσμιος Χάρτης μετασχηματίζεται, με ρυθμό που ήταν αδιανόητος στα αμέσως προηγούμενα χρόνια. Ολόκληρη η Ν.Α. Ευρώπη μετεξελίσσεται σε μια δυναμικά αναπτυσσόμενη περιοχή, ενώ μεγάλες χώρες της Ασίας απέκτησαν δυναμικούς ρυθμούς ανάπτυξης και διεκδικούν σημαντικά μερίδια στη διεθνή αγορά. Στο μεταξύ, το παγκόσμιο δημογραφικό ζήτημα προσλαμβάνει νέες διαστάσεις, καθώς στον Τρίτο Κόσμο οι γεννήσεις αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς -γεγονός που μεγαλώνει τη φτώχεια και τροφοδοτεί ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα- ενώ στο Δυτικό Κόσμο, όπου η ζωή κερδίζει περισσότερα χρόνια, οι γεννήσεις εξακολουθούν να μειώνονται και οι κοινωνίες να γηράσκουν.

Την ίδια στιγμή, η εκτίμηση ότι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους στο νέο αιώνα θα είναι η υπερθέρμανση του Πλανήτη, επιβεβαιώνεται με τρόπο που δεν επιτρέπει κανένα εφησυχασμό.

• Το περιβάλλον επιβαρύνεται,
• οι φυσικοί πόροι κατασπαταλούνται και
• το πόσιμο νερό λιγοστεύει.

Η συνεχής περιβαλλοντική επιβάρυνση προκαλεί δυσμενή κλιματική αλλαγή και η κλιματική αλλαγή δυσχεραίνει, ακόμη περισσότερο, την προστασία και την ανάπτυξη του φυσικού πλούτου. Δημιουργείται, έτσι, ένας φαύλος κύκλος αρνητικών αλληλεπιδράσεων, που επιτάσσει την ένταξη της προστασίας του περιβάλλοντος, ως βασική συνιστώσα σε όλες τις πολιτικές όλων των κρατών. Και αυτή η διάσταση ήδη περιλαμβάνεται σε όλες τις πολιτικές μας.

Στο μεταξύ, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, μειώνουν την απόδοση της γεωργικής παραγωγής, ενώ η στροφή σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας μετακινεί σημαντικούς γεωργικούς πόρους στα βιοκαύσιμα. Την ίδια στιγμή, τα αυξημένα εισοδήματα στις αναδυόμενες οικονομίες, αλλάζουν τις διατροφικές συνήθειες ολόκληρων λαών και αυξάνουν τη ζήτηση βασικών τροφίμων, ενώ η δυναμική ανάπτυξη μεγάλων χωρών -και ιδίως της Κίνας- προκαλεί μια συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση πρώτων υλών και ενεργειακών πόρων. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τα διεθνή κερδοσκοπικά παιχνίδια, προκάλεσαν -και συνεχίζουν να προκαλούν -αλλεπάλληλες εκρήξεις στις διεθνείς τιμές που πετρελαίου, των πρώτων υλών, αλλά και των βασικών αγροτικών προϊόντων. Το πετρέλαιο, από 26 δολάρια το βαρέλι, που ήταν το 2003, αγγίζει σήμερα τα 140 δολάρια, ενώ οι διεθνείς τιμές σε βασικά τρόφιμα αυξήθηκαν, μέσα σ’ ένα χρόνο, κατά 35%. Στα γεγονότα αυτά -τα κρίσιμα για τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις- προστέθηκε, από τον περασμένο Αύγουστο και η χρηματοπιστωτική κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες, που μετέφερε τους κραδασμούς της σ’ ολόκληρη την Ευρώπη.

Αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών υπήρξε…

• η μείωση των ρυθμών ανάπτυξης,
• η άνοδος του πληθωρισμού σ’ ολόκληρο τον Κόσμο, αλλά και
• το ξέσπασμα της μεγαλύτερης επισιτιστικής κρίσης στην πρόσφατη Ιστορία της Ανθρωπότητας.

Όλοι οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί συνομολογούν την εξασθένηση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας και υπογραμμίζουν ότι ο πληθωρισμός εξελίσσεται στο μεγαλύτερο πρόβλημα για ολόκληρο τον Κόσμο. Αναθεωρούν προς το δυσμενέστερο, ακόμα και τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις τους και αναζητούν άμεσες, αλλά και μεσοπρόθεσμες, παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων. Με πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν κυρίως από την Ελλάδα, τα ζητήματα αυτά απασχόλησαν-όπως είναι σε όλους γνωστό- και τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε..

Συμφωνήθηκε ότι χρειάζεται να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη έμφαση…

• στην εξοικονόμηση ενέργειας,
• τον περιορισμό της πετρελαϊκής εξάρτησης,
• την προώθηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Συμφωνήθηκε η ανάληψη πρωτοβουλιών για…

• την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας,
• τη διαφάνεια στην αγορά πετρελαίου,
• την αναβάθμιση του διάλογου με τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες.

Αποφασίστηκε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η παραγωγή και η διάθεση βασικών τροφίμων στην Ευρώπη, αλλά και να υποστηριχθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να προωθήσουν αποδοτικότερες πολιτικές στη γεωργία και ειδικότερα στην παραγωγή τροφίμων. Ανατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τη θέσπιση πρόσθετων στοχευμένων μέτρων για να περιοριστούν οι επιπτώσεις από τις απότομες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου.

Δική μας απόφαση είναι να προχωρήσουμε στην ενίσχυση των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα, που πλήττονται δυσανάλογα. Η Ελλάδα ενεργοποιεί, από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, για στοχευμένες μεταβιβάσεις σ’ εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Η στήριξη, άλλωστε, των οικονομικά ασθενέστερων είναι πολιτική και κοινωνική υποχρέωση. Είναι ζήτημα στοιχειώδους κοινωνικής δικαιοσύνης. Είναι υπόθεση δημοκρατίας.

Κυρίες και κύριοι,

Όλοι αντιλαμβανόμαστε τις μεγάλες αλλαγές που έχουν συντελεσθεί και εξακολουθούν να συντελούνται στον Κόσμο. Τα κράτη είναι σήμερα διασυνδεδεμένα περισσότερο από ποτέ, χάρη στην τεχνολογική επανάσταση, που έχτισε νέες γέφυρες επικοινωνίας. Η κίνηση κεφαλαίων, προϊόντων και ανθρώπινου δυναμικού, πέρα από τα εθνικά σύνορα,  είναι πιο ελεύθερη και πιο γρήγορη, απ’ όσο ποτέ στο παρελθόν. Οι εθνικές Οικονομίες είναι σε άμεση αλληλεπίδραση και σοβαρή αλληλεξάρτηση. Οικονομικά προβλήματα, που ξεσπούν σε εθνικά πλαίσια, μεταβάλλονται γρήγορα σε παγκόσμια πρόκληση. Ο Κόσμος έγινε «μικρότερος», δηλαδή ευκολότερα προσβάσιμος σε κάθε μήκος και πλάτος του.

Όλα αυτά, καθιστούν αδύνατη την άσκηση αποτελεσματικής οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, για όσους κινούνται ή σκέφτονται αποκλειστικά και μόνο στο στενό, το περιοριστικό, το περιορισμένο τοπικό επίπεδο.  Όλα αυτά, καθιστούν σαφές ότι, σε ένα περιβάλλον εντεινόμενου ανταγωνισμού, σ’ ένα περιβάλλον που δεν γνωρίζει σύνορα, οι Κυβερνήσεις δεν μπορούν να δρουν αποτελεσματικά, εάν δεν λαμβάνουν υπόψη τους τα διεθνή δεδομένα. Οφείλουν να συνεργάζονται με τους πολιτικούς και οικονομικούς τους εταίρους, μα προπάντων με τους διεθνείς οργανισμούς. Οφείλουν να συνεννοούνται για να ρυθμίζουν τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου, τις ροές του κεφαλαίου, την προστασία του περιβάλλοντος. Οφείλουν να διαμορφώνουν συνθήκες εξωστρέφειας, ώστε να προσαρμόζονται ευκολότερα, ταχύτερα και αποδοτικότερα στις παγκόσμιες αλλαγές. Λαοί και κυβερνήσεις σ’ ολόκληρο τον Κόσμο καλούμαστε να διαχειριστούμε ένα περιβάλλον, περισσότερο δυναμικό από ποτέ άλλοτε. Καλούμαστε να σχεδιάζουμε, με τη σκέψη στην επόμενη ημέρα. Καλούμαστε να συμμετέχουμε στη διαμόρφωση του κοινού μέλλοντος, επιδιώκοντας τη μέγιστη δυνατότητα προσαρμογής στις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στο σύγχρονο Κόσμο.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, αναδυόμενες και ανεπτυγμένες οικονομίες, κυβερνήσεις και πολίτες, επιχειρηματίες και εργαζόμενοι, δεν μπορεί να βασίζουμε τις αποφάσεις μας στο παρελθόν, αλλά στο παρόν, που είναι εξόχως δυναμικό και στο μέλλον που μας προκαλεί φανερά.

Κάθε προοδευτική χώρα, που θέλει να έχει ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία, που θέλει να έχει ενεργό ρόλο στον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη, που θέλει να αυξάνει τον εθνικό της πλούτο και να μοιράζει πιο δίκαια το κοινωνικό μέρισμα, οφείλει να αλλάζει. Οφείλει να προωθεί αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Οφείλει, πάνω απ’ όλα, να επενδύει στον Πολιτισμό, την Εκπαίδευση, την Έρευνα και τη Δια Βίου Μάθηση. Αυτός είναι, σήμερα, κυρίες και κύριοι, ο πλούτος του μέλλοντος. Αυτές είναι οι ουσιώδεις και απαραίτητες προϋποθέσεις…

• για τους πρωταγωνιστές του αύριο,
• γι’ αυτούς που θέλουν να βγαίνουν μπροστά,
• γι’ αυτούς που διεκδικούν το μέλλον με όραμα και στόχους.

Θεσμοθετώντας, σήμερα, το Συμπόσιο του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας, ανανεώνουμε την πίστη μας στην πολιτική που επενδύει στην Παιδεία και τον Πολιτισμό, που ανοίγεται στη διεθνή συνεργασία, που έχει ως επίκεντρό της τον άνθρωπο.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. Κύριε Πρόεδρε, καλή επιτυχία.