ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

 Λονδίνο, 21 Οκτωβρίου 2008

 ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΕ ΓΕΥΜΑ ΠΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΕΘΕΣΕ

ΤΟ CITY UNIVERSITY ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

ΚΑΙ Η GREEK SHIPPING COOPERATION COMMITTEE

Κυρίες και Κύριοι,

Αγαπητοί Φίλοι,

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση και για την ευκαιρία να αναπτύξω τις απόψεις μου ως προς τα ιδιαίτερα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν, αυτές τις μέρες, ολόκληρο τον κόσμο. Είναι ξεκάθαρο ότι αντιμετωπίζουμε, σήμερα, τη μεγαλύτερη μεταπολεμική οικονομική κρίση σε παγκόσμια κλίμακα. Αναφέρομαι σε τρία προβλήματα:

Πρώτον: Στις διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, των πρώτων υλών και των βασικών τροφίμων. Αυτό έχει οδηγήσει σε πληθωρισμό και αύξηση στο κόστος ζωής σε παγκόσμιο επίπεδο με σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Δεύτερον: Στην παρούσα χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία έχει τις ρίζες της στη στεγαστική και πιστωτική αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών και έχει επηρεάσει την Ευρώπη και     ευρύτερα τον κόσμο.

Και Τρίτον: Στην απειλή παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, όπως επισημαίνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η οποία αναμένεται να επηρεάσει ακόμη και ισχυρές βιομηχανικές οικονομίες.

Για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα αυτά, οφείλουμε να εντοπίσουμε τα αίτιά τους και να πάρουμε τις αναγκαίες αποφάσεις. Τα παγκόσμια προβλήματα απαιτούν παγκόσμιες λύσεις. Οι μεγάλες διαταραχές απαιτούν στοχευμένα και συντονισμένα μέτρα.

Κυρίες και κύριοι,

Αυτή η εκρηκτική κατάσταση που βιώνει, σήμερα, η παγκόσμια οικονομία οφείλεται, πρωτίστως, στη χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε στις ΗΠΑ. Η αρχή έγινε με την άνοδο των τιμών των κατοικιών, αλλά και από τη χαλάρωση των κριτηρίων δανεισμού, που έκαναν τις επενδυτικές τράπεζες πρόθυμες να παρέχουν δάνεια υψηλού κινδύνου. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με χαλαρή νομισματική πολιτική και χαμηλά επιτόκια, οδήγησε σε δραστική μείωση στις ιδιωτικές αποταμιεύσεις. Αυτή η ανασφάλεια επιδεινώθηκε από μια πυραμίδα «τοξικών» χρηματοπιστωτικών προϊόντων. Μόλις άρχισαν να μειώνονται οι τιμές των ακινήτων και «έσφιξαν» οι πιστωτικές συνθήκες, οι ζημιές από τα απλήρωτα δάνεια χαμηλής εξασφάλισης, αφάνισαν το κεφάλαιο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Τα πιο εκτεθειμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πτώχευσαν.

Στο μεταξύ, η απώλεια κεφαλαίων και η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ τραπεζών πάγωσε το διατραπεζικό δανεισμό, ενώ το πρόβλημα ρευστότητας οδήγησε σε υψηλότερα επιτόκια δανεισμού. Όλα αυτά, είχαν δυσμενείς επιπτώσεις στην κατανάλωση, την επένδυση, την πραγματική οικονομία.

Αντιδρώντας σε όλα αυτά, οι κεντρικές τράπεζες σε ολόκληρο τον κόσμο πήραν μέτρα για να αποκαταστήσουν τη ρευστότητα. Οι κεντρικές τράπεζες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωζώνης μείωσαν τα επιτόκια και άρχισαν να παρέχουν χρηματοδότηση μεγαλύτερου χρονικού ορίζοντα. Ακόμα η ΕΚΤ προσάρμοσε το δικό της σύστημα εγγυήσεων, ώστε να κάνει το δανεισμό πιο ευέλικτο. Οι αγορές, ωστόσο, ήταν τόσο δυσλειτουργικές, ώστε αυτό δεν ήταν αρκετό.

Οφείλω να υπογραμμίσω εδώ ότι, κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, το Ελληνικό Τραπεζικό Σύστημα αποδείχθηκε ασφαλές και φερέγγυο. Από την πρώτη στιγμή, ξεκαθαρίσαμε ότι οι καταθέσεις όλων των πολιτών σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα είναι απόλυτα εγγυημένες.

Ταυτόχρονα, αναλάβαμε την πρωτοβουλία στη συνεδρίαση του ECOFIN, στις 7 Οκτωβρίου, να αυξήσουμε τη νομική εγγύηση των καταθέσεων. Προχωρήσαμε άμεσα στην κατάθεση νέας νομοθετικής ρύθμισης, με την οποία το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων εγγυάται για κάθε καταθέτη, σε κάθε Τράπεζα, ποσό 100 χιλιάδων ευρώ.

Στις 12 Οκτωβρίου, στο Παρίσι, οι ηγέτες των χωρών της Ευρωζώνης και ο Βρετανός Πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν (ο οποίος έχει συμβάλει ουσιαστικά στην όλη προσπάθεια),διαμορφώσαμε ένα πλαίσιο δράσης, ένα σύνολο εργαλείων όπως το ονομάσαμε, για την προστασία του τραπεζικού συστήματος στις ευρωπαϊκές χώρες. Συμφωνήσαμε ότι κάθε χώρα είναι ελεύθερη να προσαρμόσει αυτά τα μέτρα στις δικές της εθνικές συνθήκες, εντός του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου. Στις 15 και 16 Οκτωβρίου, στις Βρυξέλες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε το σχέδιο αυτό και κάλεσε όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης να προωθήσουν εθνικά μέτρα.

Ο στόχος ήταν (και είναι ακόμη) να διατηρήσουμε τη σταθερότητα του συστήματος, να αποφύγουμε πτωχεύσεις και να προστατεύσουμε τόσο τους καταθέτες, όσο και τους δανειολήπτες.

Συμφωνήσαμε στη θέσπιση μέτρων κρατικής εγγύησης τραπεζικών δανείων, επαναχρηματοδότησης των τραπεζών και προστασίας των καταθέσεων. Δώσαμε έμφαση στη βελτίωση της διαφάνειας και τη διασφάλιση της λογοδοσίας και υπευθυνότητας των διοικήσεων.

Θέλω, στο σημείο αυτό, να υπογραμμίσω ότι η ασφάλεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι μόνο λειτουργικός στόχος.  Ο βασικός απώτερος στόχος είναι η προστασία της πραγματικής οικονομίας, η στήριξη των επενδύσεων και των θέσεων εργασίας, ο ρυθμός ανάπτυξης και το επίπεδο του εισοδήματος.

Οι αποφάσεις στις οποίες καταλήξαμε τόσο στο Παρίσι, όσο και στις Βρυξέλες, είχαν θετικές επιπτώσεις στις χρηματαγορές. Η ανησυχία, ωστόσο, σε παγκόσμιο επίπεδο, παραμένει. Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλες βιομηχανικές οικονομίες βρίσκονται ήδη στα πρόθυρα της ύφεσης. Ορισμένες από αυτές, στο τελευταίο διάστημα, είχαν μηδενικούς ακόμη ή και αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Υπάρχουν φόβοι ότι η χρηματοπιστωτική κρίση θα έχει επιπτώσεις …

  • Στη βιομηχανία, το εμπόριο, τον τουρισμό, τη ναυτιλία.
  • Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
  • Στην καθημερινότητα και την ευημερία των πολιτών.

Γι’ αυτό, είναι ζωτικής σημασίας να εφαρμοστούν πολιτικές και δράσεις, ώστε να μετριαστεί η πιθανότητα ύφεσης και να περιοριστεί στο ελάχιστο η διάρκεια της κρίσης. Είναι ζωτικής σημασίας οι εθνικές κυβερνήσεις, αλλά και οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί να συμφωνούμε σε συντονισμένα και στοχευμένα μέτρα. Είναι ανάγκη να υπάρχει ευρωπαϊκή και διεθνής αντίδραση. Εργαζόμαστε γι’ αυτό με πλήρη συναίσθηση ευθύνης, απέναντι στο παρόν και το μέλλον.

Κυρίες και κύριοι,

Οι ελληνικές τράπεζες υπήρξαν προσεκτικές και έμειναν μακριά από υπερβολές. Το ελληνικό πιστωτικό σύστημα είναι απόλυτα υγιές και φερέγγυο. Σχεδόν το σύνολο των δανείων καλύπτεται από καταθέσεις. Η Τράπεζα της Ελλάδος, ως εποπτεύουσα αρχή, εφαρμόζοντας τις αποφάσεις της ΕΚΤ παρακολουθεί πολύ στενά τις πρόσφατες εξελίξεις. Επιπλέον, η Ελληνική Κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή και συγκροτημένο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των συνεπειών της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης. Το σχέδιο αυτό, για όσες Τράπεζες το χρειαστούν, περιλαμβάνει εγγυήσεις μέχρι 15 δισεκατομμύρια ευρώ, διάθεση ειδικών ομολόγων αξίας μέχρι 8 δισεκατομμύρια ευρώ, ενίσχυση της κεφαλαιακής τους βάσης με την αγορά από το Δημόσιο προνομιούχων μετοχών, αξίας έως 5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Επαναλαμβάνω την πολιτική μας δέσμευση να εγγυηθούμε όλες τις καταθέσεις σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στη χώρα μας. Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη παράσχει νομική εγγύηση 100 χιλ. ευρώ για κάθε καταθέτη, σε κάθε Τράπεζα που λειτουργεί στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, οι καταθέσεις στην Ελλάδα είναι απόλυτα ασφαλείς.

Κυρίες και κύριοι,

Η πρόσφατη κρίση έχει αποδείξει πόσο σημαντικές είναι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, που έγιναν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Χάρη σ’ αυτές, η ελληνική οικονομία επέδειξε ισχυρές αντοχές και ευελιξία. Είναι, γι αυτό, ικανότερη να αντιμετωπίσει τους διεθνείς κραδασμούς. Μεταξύ αυτών των μεταρρυθμίσεων:

  • Έχουμε απλοποιήσει το φορολογικό σύστημα.
  • Έχουμε μειώσει τους φορολογικούς συντελεστές.
  • Έχουμε θεσπίσει ισχυρά αναπτυξιακά κίνητρα.
  • Έχουμε βάλει σε εφαρμογή ένα δίκαιο πλαίσιο για τις συμπράξεις Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα.
  • Έχουμε προωθήσει σημαντικές αποκρατικοποιήσεις και προχωρούμε, τώρα, στην αποκρατικοποίηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας.

Υπογραμμίζω ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ελλάδα έφτασε, το πρώτο εξάμηνο του 2008, στο 3,5% του ΑΕΠ, υπερδιπλάσιος του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Ο τουρισμός, παρά τη διεθνή κρίση, συνεχίζει την ανοδική του πορεία. Η ανεργία, από το 2004 έως και σήμερα, σημειώνει συνεχή μείωση.

Η Ελλάδα συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις που προάγουν την οικονομική αποτελεσματικότητα. Δημιουργεί νέα εργαλεία ανάπτυξης που διευρύνουν την παραγωγική βάση. Βελτιώνει το επενδυτικό περιβάλλον. Ενισχύει την εξωστρέφεια και την ελκυστικότητά της.

Θα ήθελα να αναφέρω ότι:

  • Παρατείνουμε την ισχύ του Αναπτυξιακού Νόμου, που προβλέπει νέα κίνητρα για επενδύσεις.
  • Δίνουμε νέες δυνατότητες αναπτυξιακών πρωτοβουλιών του Ιδιωτικού Τομέα.
  • Έχουμε ανακοινώσει (αξιοποιώντας και το νέο Κοινοτικό Πλαίσιο)περαιτέρω στήριξη στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
  • Εργαζόμαστε για την ενίσχυση του ανταγωνισμού.
  • Εφαρμόζουμε επιχειρησιακό πρόγραμμα για την απλοποίηση των διαδικασιών και τον περιορισμό της γραφειοκρατίας.
  • Ελαχιστοποιούμε τις διαδικασίες και το κόστος ίδρυσης εταιριών, σε αντιστοιχία με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
  • Στηρίζουμε την επιχειρηματικότητα, μέσω ενός νέου επιχειρησιακού προγράμματος, ενώ παράλληλα συνεχίζουμε να δημιουργούμε σύγχρονες βιομηχανικές περιοχές.

Σημειώνω, ακόμη ότι…

  • Θεσμοθετήσαμε Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο και ολοκληρώνουμε τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη Βιομηχανία, έτσι ώστε να ξέρει κάθε επενδυτής τι και πού μπορεί να επενδύσει, χωρίς καθυστερήσεις.
  • Δρομολογήσαμε την κατασκευή μεγάλων και σύγχρονων αυτοκινητόδρομων που μικραίνουν τις αποστάσεις και οδηγούν στην ανάπτυξη ολόκληρη την ελληνική περιφέρεια.
  • Καταρτίσαμε σχέδιο αναβάθμισης των περιφερειακών αεροδρομίων, στο οποίο ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να έχει τη δική του συμμετοχή.

Κυρίες και κύριοι,

Η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση είναι βαθειά και η διάρκειά της παραμένει απρόβλεπτη. Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν να αντιμετωπίσουν σοβαρές προκλήσεις. Στην Ελλάδα παρακολουθούμε αυτές τις εξελίξεις πολύ στενά και είμαστε έτοιμοι να δράσουμε εφόσον χρειαστεί. Ακολουθούμε ένα καλά συγκροτημένο σχέδιο, που αξιοποιεί τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της χώρας μας.

Η Ελλάδα μεταμορφώνεται σε ένα εμπορικό και τραπεζικό κέντρο, έναν σύγχρονο ενεργειακό κόμβο, έναν πόλο σταθερότητας και ανάπτυξης για ολόκληρη τη Ν.Α. Ευρώπη.

Η Ελλάδα προωθεί σημαντικά διεθνή ενεργειακά έργα, που ενισχύουν τον εφοδιασμό της Ευρώπης και διευκολύνουν τις συνδέσεις με τις γειτονικές χώρες. Από το 2007, ο ελληνοτουρκικός αγωγός μεταφέρει φυσικό αέριο στην Ελλάδα από την περιοχή της Κασπίας. Ακόμα συμμετέχουμε στον υποθαλάσσιο ελληνοϊταλικό αγωγό, που θα μεταφέρει αέριο στην Κεντρική Ευρώπη. Η Ελλάδα συμμετέχει, επίσης, στην κατασκευή του South Stream που θα είναι ζωτικής σημασίας για τη μεταφορά φυσικού αερίου στους Ευρωπαίους εταίρους μας. Παίζουμε ταυτόχρονα σημαντικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου, προς τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές, επιταχύνοντας το ρυθμό κατασκευής του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη. Ουσιαστική πρόοδος έχει συντελεστεί στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την επέκταση των δικτύων φυσικού αερίου.

Θέλω ακόμη να υπογραμμίσω το δυναμισμό και την προοπτική της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας. Είναι ένας από τους κυριότερους τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας για Έλληνες και ξένους επενδυτές. Η τουριστική προσφορά της Ελλάδας εμπλουτίζεται με νέες υπηρεσίες, και διευκολύνονται νέες επενδυτικές δραστηριότητες. Η στρατηγική μας συνοψίζεται στο τρίπτυχο «Ποιότητα-Πολυμορφία-Βιωσιμότητα σε 12μηνη βάση».

Η Ελλάδα είναι, προπάντων, περήφανη για τη Ναυτιλία της. Τα πλοία που φέρουν την ελληνική σημαία συγκροτούν το μεγαλύτερο στόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον τέταρτο μεγαλύτερο στον κόσμο ενώ τα πλοία ελληνικών συμφερόντων αποτελούν το μεγαλύτερο στόλο στην παγκόσμια οικονομία.

Εργαζόμαστε, τώρα, για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στον κλάδο, για την αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης, για τον εκσυγχρονισμό των λιμανιών μας, για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών σε όλους τους τομείς του κλάδου. Οι στρατηγικές συμφωνίες για τους εμπορευτικούς σταθμούς στα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης εγγυώνται μια νέα δυναμική στο θαλάσσιο διαμετακομιστικό ρόλο της Ελλάδας. Καλωσορίζουμε νέες προτάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη της ναυτιλίας. Η ναυτιλία, μαζί με τον τουρισμό, είναι οι πιο εξωστρεφείς οικονομικοί τομείς. Παράγουν σημαντικό μερίδιο του εθνικού μας εισοδήματος και συμβάλλουν σημαντικά στην απασχόληση και την αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων. Συνεισφέρουν ως κινητήριες δυνάμεις σ’ ολόκληρη την οικονομία, σ’ ολόκληρη την κοινωνία.

Κυρίες και κύριοι,

Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί σήμερα στη μετεξέλιξη της Ν.Α. Ευρώπης σ’ ένα ενιαίο οικονομικό χώρο. Διασφαλίζεται, έτσι, η δυνατότητα στις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στη χώρα μας να απευθύνονται όχι μόνο στα εθνικά μας όρια, αλλά σε μια ευρύτερη αγορά 140 εκατομμυρίων καταναλωτών. Η Ελλάδα λειτουργεί σήμερα ως γέφυρα Ανατολής και Δύσης, Βορρά και Νότου. Δημιουργεί νέες ευκαιρίες για επιχειρηματικές συνεργασίες, στρατηγικές συμμαχίες και επενδυτικές πρωτοβουλίες μεγάλης κλίμακας. Ιδίως, μάλιστα, σε τομείς όπως:

  • οι Ενεργειακές Υποδομές και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
  • η Τουριστική Βιομηχανία, οι Μεταφορές και οι Επικοινωνίες,
  • η Ναυτιλία.

Η Ελλάδα ενισχύει διαρκώς την ελκυστικότητα, και την εξωστρέφειά της. Στο πλαίσιο της προσπάθειας αυτής, οι ευκαιρίες που ανοίγονται για δυναμικές επενδύσεις είναι σημαντικές και αφορούν όλους.

Σας ευχαριστώ