ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008
ΟΜΙΛΙΑ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗΝ 13η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ
(ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ)
Παναγιότατε,
Μακαριότατε,
Πρώτ’ απ’ όλα καλωσορίζω τον Οικουμενικό Πατριάρχη, τους εκλεκτούς πολιτικούς από φίλες χώρες, το Προεδρείο της Διεθνούς Διαφάνειας, τα Προεδρεία των εθνικών τμημάτων της Οργάνωσης, τους επιστήμονες και τους ερευνητές, που είναι εδώ για να καταθέσουν ιδέες και προτάσεις. Ευχαριστούμε θερμά για την απόφασή σας να πραγματοποιήσετε τη Συνδιάσκεψη αυτή στη Χώρα μας και συγχαίρουμε τους διοργανωτές.
Κυρίες και κύριοι,
Οι θεματικές ενότητες, στις οποίες επικεντρώνει τις εργασίες της η φετινή Συνδιάσκεψη, είναι εξαιρετικά επίκαιρες, αλλά και τεράστιας σημασίας, για την πορεία των λαών. Το ξέσπασμα της μεγαλύτερης μεταπολεμικής οικονομικής κρίσης, δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας. Έως πρόσφατα, η Παγκόσμια Κοινότητα βρισκόταν αντιμέτωπη με τις αλλεπάλληλες εκρήξεις στις διεθνείς τιμές της ενέργειας, των πρώτων υλών και των βασικών τροφίμων. Βρισκόταν αντιμέτωπη με την έξαρση του πληθωρισμού και της ακρίβειας. Αντιμέτωπη με μια ανείπωτη επισιτιστική κρίση, σε δεκάδες περιοχές του λεγόμενου «Τρίτου Κόσμου».
Πριν από ενάμισι μήνα, ολόκληρος ο Κόσμος συγκλονίστηκε από την πρωτόγνωρη χρηματοπιστωτική κρίση που είχε ξεσπάσει στις ΗΠΑ και απλώθηκε στην Ευρώπη και την Ασία. Στην εφιαλτική εκείνη καμπή των πραγμάτων, οι ευρωπαϊκές και παγκόσμιες παρεμβάσεις άνοιξαν διεξόδους αποτροπής μιας γενικότερης κατάρρευσης. Όρισαν, μάλιστα, ως βασική παράμετρο της όλης προσπάθειας…
- το συστηματικότερο έλεγχο στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα,
- τη βελτίωση της διαφάνειας στη διαχείριση κεφαλαίων και
- τη διασφάλιση της λογοδοσίας των διοικήσεων.
Πέτυχαν, στο διάστημα που μεσολάβησε, να συγκρατήσουν την κρίση. Φαίνεται όμως ξεκάθαρα, ότι τα βαθύτερα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας παραμένουν μπροστά μας. Η Παγκόσμια Κοινότητα βρίσκεται, ήδη, στο κατώφλι μιας ύφεσης, με απρόβλεπτη ένταση και διάρκεια. Είναι μια ζοφερή πραγματικότητα, που δημιουργεί μεγάλες ευθύνες για όλους. Υπαγορεύει και μάλιστα με τρόπο επιτακτικό, την ανάγκη…
- να εντοπίσουμε και να αντιμετωπίσουμε τα πραγματικά αίτια των προβλημάτων.
- Να δημιουργήσουμε ισχυρούς αμυντικούς μηχανισμούς απέναντι σε καραδοκούντες κινδύνους.
- Να στηρίξουμε την πραγματική οικονομία, την απασχόληση, τους πολίτες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Είναι προφανές ότι οι εξελίξεις που κλονίζουν την Παγκόσμια Οικονομία προήλθαν από την αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων. Τόσο, όμως, στη διεθνή έκρηξη της ακρίβειας, όσο και στο ξέσπασμα της χρηματοοικονομικής κρίσης, υπάρχει μια κοινή αιτία. Είναι η ανεπάρκεια των κανόνων διαφάνειας. Είναι η σκόπιμη παρανόηση γύρω από την πιο βασική αρχή της ελεύθερης αγοράς: Την αρχή που υπαγορεύει ότι ελεύθερη αγορά δεν σημαίνει ασύδοτη αγορά. Είναι η αδιαφάνεια, η απληστία, η αχαλίνωτη διεθνής κερδοσκοπία.
Δεν μπορεί, λοιπόν, να υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτά που χρειάζεται να γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο. Η διαφθορά έδειξε, ξεκάθαρα, την υψηλή μεταδοτικότητά της στις διεθνείς αγορές. Έδειξε ότι ουσιώδης και απαραίτητη προϋπόθεση, όχι μόνο για την αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης, αλλά και για την αποφυγή παρόμοιων κινδύνων στο μέλλον, είναι μια νέα αρχιτεκτονική για το οικοδόμημα της Παγκόσμιας Οικονομίας. Μια αρχιτεκτονική που να έχει ως θεμέλιό της, την πιστή και απαρέγκλιτη εφαρμογή αρχών και κανόνων διαφάνειας. Είναι, για το λόγο αυτό, ιδιαίτερα σημαντική κάθε συζήτηση…
- για το ρόλο που οφείλουν να αναλάβουν τα διεθνή οικονομικά όργανα.
- Για τη διασφάλιση της διαφάνειας στη λειτουργία των Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων.
- Για την εντατικοποίηση της διεθνούς συνεργασίας απέναντι στους λεγόμενους «φορολογικούς παραδείσους».
- Για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών και των θεσμών διαφάνειας.
Κυρίες και κύριοι,
Εξαιρετικά επίκαιρες είναι και οι θεματικές ενότητες της Συνδιάσκεψης, που αφορούν στους φυσικούς πόρους και την ενέργεια, το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. Ιδίως, μάλιστα, οι συζητήσεις που καταπιάνονται…
- με τη διείσδυση της διαφθοράς στις στρατηγικές για την προστασία του περιβάλλοντος.
- Με την επίδρασή της στην αποτελεσματικότητα των σχεδιαζόμενων δράσεων.
- Με το ρόλο της στην καταστροφή των φυσικών πόρων και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
Δεν διστάζω να πω ότι, εάν η οικονομική κρίση ασκεί ασφυκτική πίεση στο σήμερα και το αμέσως επόμενο διάστημα, η καταστροφή του περιβάλλοντος και η κλιματική αλλαγή, συνιστούν εφιαλτική απειλή στις ρίζες της Παγκόσμιας Κοινότητας. Συνιστούν απειλή και μάλιστα αυξανόμενης έντασης…
- για τη βιωσιμότητα της ανάπτυξης,
- για την ποιότητα της ζωής μας,
- για την ίδια την ύπαρξη του Πλανήτη.
Με ποιούς, λοιπόν, τρόπους επιδρά η διαφθορά στην καταστροφή των φυσικών πόρων, τις αγορές ενέργειας, την κλιματική αλλαγή; Με ποιές στρατηγικές και ποιές διεθνείς συνεργασίες μπορούμε να δώσουμε οριστικές λύσεις; Πώς μπορούμε να τις πετύχουμε, το ταχύτερο δυνατό; Όλα αυτά είναι ζητήματα που απαιτούν καθολική, αλλά και έμπρακτη απάντηση. Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας. Είναι στο κάθε βήμα μας. Το περιβάλλον και η προστασία του είναι υπόθεση ζωής. Η σύγκρουση με τη διαφθορά, που υπονομεύει την ίδια τη ζωή, είναι χρέος στα παιδιά μας.
Κυρίες και κύριοι,
Μείζονος σημασίας στις εργασίες της Συνδιάσκεψης, είναι και η θεματική ενότητα που αφορά στην ειρηνική συμβίωση των λαών και την ασφάλεια των πολιτών. Η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, η καταπάτηση των δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι θεσμοί Ασφάλειας και Δικαιοσύνης, η λειτουργία των κρατικών οργάνων, είναι βασικές πτυχές στην ενότητα αυτή. Σήμερα, είναι κοινά παραδεκτό, ότι η διαφθορά ευνοείται…
- από την έλλειψη ανθρωπιστικής Παιδείας,
- από τις κοινωνικές εντάσεις,
- από την κοινωνική ανομοιογένεια.
Ευνοείται από τις γραφειοκρατικές διαδικασίες, την πολυνομία, τα κενά που παρουσιάζονται στις κρατικές δομές. Αναπτύσσεται, τόσο στο Δημόσιο, όσο και στον Ιδιωτικό Τομέα. Είναι πρόβλημα πολιτικό, οικονομικό, αλλά και κοινωνικό. Είναι το “σαράκι” που..
- “κατατρώει” τον κοινωνικό ιστό και πλήττει την κοινωνική δικαιοσύνη.
- Υπονομεύει τη λειτουργία του Κράτους.
- Ευνοεί την ανισοκατανομή του εισοδήματος.
- Αυξάνει τις κοινωνικές ανισότητες, την κοινωνική αδικία, την κοινωνική δυσπιστία.
Οι συζητήσεις σας για τις στρατηγικές και τις συνεργασίες που απαιτούνται απέναντι στο αχανές αυτό πεδίο, θα είναι εξαιρετικά χρήσιμες για όλους. Όλα τα κράτη έχουμε να κάνουμε πολλά ακόμη. Βεβαιώνω ότι η Ελληνική Κυβέρνηση υπολογίζει σοβαρά τις επισημάνσεις της Διεθνούς Διαφάνειας και προχωρά σε αναγκαίες αλλαγές.
Βελτιώσαμε, ήδη, το αποτρεπτικό και κατασταλτικό νομικό πλαίσιο, όπως ακούστηκε ήδη:
- Μετατρέψαμε σε κακούργημα τις πράξεις διαφθοράς, που εκδηλώνονται σε βάρος του Δημοσίου.
- Θεσπίσαμε αυστηρές διατάξεις για την αντιμετώπισή της στον ιδιωτικό τομέα.
- Προωθούμε συγκροτημένο Σχέδιο για την ταχύτερη απονομή της Δικαιοσύνης.
- Ενισχύουμε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Σε ό,τι αφορά την οικονομική δραστηριότητα και τα δημόσια οικονομικά:
- Καθιερώσαμε διαφανείς διαδικασίες για τις αναθέσεις έργων και τις προμήθειες του Δημοσίου.
- Βάλαμε σε εφαρμογή πλέγμα ασφαλιστικών δικλείδων για τη διαφανή λειτουργία των Δημόσιων Επιχειρήσεων και Οργανισμών.
- Ενσωματώσαμε τους Ειδικούς Λογαριασμούς στο Γενικό Προϋπολογισμό.
Η Ελλάδα, όπως επισημαίνει η Διεθνής Διαφάνεια, έχει περάσει από την υποχώρηση και τη στασιμότητα, στη σταδιακή βελτίωση του Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς. Ανεβάζει, χρόνο με χρόνο, την αξιολόγησή της. Οφείλω ωστόσο να αναγνωρίσω ότι δεν έχουμε ακόμη τα αποτελέσματα που θέλουμε. Οφείλω να υπογραμμίσω ότι δέσμευσή μας είναι να συνεχίσουμε με εντατικότερους ρυθμούς.
Κυρίες και κύριοι,
Όπως είναι γνωστό, η Διεθνής Διαφάνεια δεν μετρά τη διαφθορά που υπάρχει σ’ ένα Τόπο, αλλά την αντίληψη διαφθοράς που υπάρχει στην Κοινωνία. Είναι, λοιπόν, προφανές ότι η αντίληψη αυτή μπορεί, κάποιες φορές, να υπολείπεται της πραγματικότητας και, κάποιες άλλες, να εκφράζεται σε υπερβάλλοντα βαθμό. Κι αυτό, γιατί οι αντιλήψεις σ’ ένα Τόπο δεν διαμορφώνονται πάντα από προσωπικές εμπειρίες, αλλά και από τη δημοσιότητα που δίδεται, σε επιμέρους υποθέσεις. Επηρεάζεται, ταυτόχρονα, από το βιοτικό επίπεδο, την Παιδεία, την ποιότητα της Δημοκρατίας, που απολαμβάνει ένας λαός. Τα πιο κρίσιμα ζητήματα εγείρονται, όταν οι πολίτες αναγκάζονται να σιωπούν. Εγείρονται για κράτη με απολυταρχικά καθεστώτα. Εκεί, οι πυρήνες της διαφθοράς εξανεμίζουν κάθε έννοια σεβασμού στα οικονομικά, τα κοινωνικά, τα πολιτισμικά δικαιώματα. Εκεί, η απαγόρευση της ελεύθερης έκφρασης θεωρείται ακλόνητο δεδομένο. Οι φτωχοί και καταπιεσμένοι πολίτες αυξάνονται. Τα κρούσματα κοινωνικής αδικίας πολλαπλασιάζονται. Απέναντι σ’ όλα αυτά, η απάντησή μας δεν μπορεί παρά να είναι καθολική. Δεν μπορεί παρά να είναι παγκόσμια. Οι λαοί αυτοί δικαιούνται της αρωγής του αναπτυγμένου Κόσμου.
Κυρίες και κύριοι,
Όλοι θέλουμε η ποιότητα της ζωής των πολιτών να συμπληρώνεται από το αναβαθμισμένο φυσικό περιβάλλον. Όλοι θέλουμε οι πολίτες να καρπώνονται τα οφέλη της ανάπτυξης σε συνθήκες ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας. Όλοι θέλουμε έναν κόσμο με περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Στην προσπάθεια πραγμάτωσης των στόχων αυτών, έχουμε έναν κοινό εχθρό: την παγκόσμια διαφθορά. Ένα υψηλό εμπόδιο που δεν έχουμε περιθώριο να παρακάμψουμε. Οφείλουμε, λοιπόν, να το αντιμετωπίσουμε. Να συνειδητοποιήσουμε ότι κρίνει τις τύχες εκατομμυρίων ανθρώπων. Να συνομολογήσουμε ότι εμποδίζει το στόχο για ένα πιο δίκαιο μέλλον.
Ξέρουμε όλοι, ότι η διαφθορά συνδέεται αρνητικά με τις πιο μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις:
- Με τις πολεμικές συγκρούσεις και την ανασφάλεια στην Παγκόσμια Κοινότητα.
- Με την καταστροφή του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή.
- Με τη διεύρυνση της φτώχειας στον Κόσμο και τις εθνικές κοινωνίες.
Συμφωνούμε όλοι, ότι χρειάζεται να εγγυηθούμε υπεύθυνα το μέλλον των επόμενων γενιών. Συμφωνούμε όλοι, ότι στην αφετηρία της πορείας αυτής, χρειάζεται να ορίσουμε ως κεντρικό γνώμονα τη σύγκρουση με τη διαφθορά. Μπορεί κάποιες φορές να σκεφτόμαστε ότι ένα πρόβλημα, που εντοπίζεται από τα πανάρχαια χρόνια, ίσως να μην εξαλειφθεί ποτέ. Αυτό, όμως, δε μπορεί να σημαίνει παράδοση στο πρόβλημα. Αντίθετα, μάλιστα. Υπαγορεύει ακόμη μεγαλύτερη αντίσταση, ακόμη εντονότερη δράση. Απαιτεί επίμονη και συστηματική προσπάθεια, σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.
Στην κατεύθυνση αυτή, η Διεθνής Διαφάνεια και τα εθνικά τμήματα της Οργάνωσης, προσφέρουν πολυσήμαντο έργο. Ανοίγουν καινούριους δρόμους. Μ’ αυτές τις σκέψεις, χαιρετίζω την έναρξη της 13ης Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης. Έχω την πεποίθηση, ότι τα συμπεράσματα και οι προτάσεις σας, δεν μπορεί να αγνοηθούν από κανέναν. Σε ό,τι μας αφορά, αναλαμβάνουμε ρητά τη δέσμευση αυτή.