ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Αθήνα, 28 Νοεμβρίου 2008

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΛΑ.Ο.Σ κ. Γ. ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το φαινόμενο της παράνομης, της μη νόμιμης μετανάστευσης είναι εξαιρετικά σοβαρό και πολύπλευρο. Απολύτως ακριβή στοιχεία, όπως είναι αυτονόητο, δεν μπορεί να υπάρχουν, και δεν υπάρχουν σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. Σημειώνω, πάντως, ότι στη χώρα μας, (κατά το πρώτο δεκάμηνο του χρόνου) είχαν συλληφθεί 115 χιλιάδες μη νόμιμοι μετανάστες, καθώς και 1.850 διακινητές. Υπαινιγμοί για αδράνεια των Αρχών δεν ευσταθούν. Είναι, όμως, γεγονός ότι κανένα κράτος μέλος της Ένωσης δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του το τεράστιο αυτό πρόβλημα. Και, βέβαια, τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα για τη χώρα μας, που έχει την πιο εκτεταμένη ακτογραμμή (πλησιάζει τις 20 χιλιάδες χιλιομέτρων) και πάνω από 9.000 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες. Η Ελλάδα (συμμορφούμενη και με το κεκτημένο Σένγκεν) προωθεί μια σειρά ουσιαστικών και δίκαιων μέτρων για την αντιμετώπιση της μη νόμιμης μετανάστευσης, αλλά και για την καταπολέμηση της διασυνοριακής εγκληματικότητας. Εφαρμόζουμε οργανωμένο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο, το οποίο αναβαθμίζουμε διαρκώς.

Σε κάθε περίπτωση, το εύρος και η οξύτητα του προβλήματος σ’ ολόκληρη την Ευρώπη κατέδειξαν ότι χρειάζεται ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική, έτσι ώστε να υπάρξει ολοκληρωμένη διαχείριση του φαινομένου. Στην προσπάθεια αυτή για μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική, η Ελλάδα, με συνεχείς παρεμβάσεις σε όλα τα επίπεδα, ασκεί πρωταγωνιστικό ρόλο. Θυμίζω ότι έχω θέσει, ο ίδιος, ζήτημα δημιουργίας ευρωπαϊκής ακτοφυλακής (ή γενικότερα συνοριοφυλακής) και ότι, ήδη, υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις, που τείνουν στην κατεύθυνση αυτή. Γίνονται, δηλαδή, βήματα που οδηγούν σταδιακά στη δημιουργία ενός κοινού μηχανισμού αντιμετώπισης της παράνομης εισόδου μεταναστών μέσα από τη μετεξέλιξη του FRONTEX.

Θυμίζω, ακόμα, ότι συμβάλαμε ουσιαστικά στην τελική διαμόρφωση του «Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο», που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου. Ήταν μια σημαντική πρωτοβουλία της Γαλλικής Προεδρίας που ανοίγει, το δρόμο που χρειάζεται η Ε.Ε. για μια ολοκληρωμένη διαχείριση του ζητήματος της μη νόμιμης μετανάστευσης.  Υπογραμμίζω ότι έχει υιοθετηθεί σχεδόν το σύνολο των προτάσεών μας, όπως υποβλήθηκαν, τόσο από τον αρμόδιο υπουργό Εσωτερικών, όσο και με επιστολή που απέστειλα προς τον προεδρεύοντα της Ε.Ε. , τον Γάλλο Πρόεδρο κ. Ν. Σαρκοζί, αλλά και προς τους αρχηγούς των κρατών και κυβερνήσεων  των 26 εταίρων μας.

Από το Σύμφωνο αυτό (που είναι βασικό βήμα στην πορεία για την εφαρμογή ενιαίας ευρωπαϊκής πολιτικής) τονίζω:

Πρώτον: Γίνεται δεκτό ότι η ριζική αντιμετώπιση του φαινόμενου θα επιτευχθεί μόνον εάν, στις χώρες προέλευσης των μεταναστών, δημιουργηθούν συνθήκες δημοκρατικής προόδου, πραγματικής οικονομικής ανάπτυξης, ευημερίας και ειρηνικής διαβίωσης. Χρειάζεται, δηλαδή, μια κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια, που θα αποβλέπει στην ενίσχυση των περιοχών καταγωγής των μεταναστών. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και αυτό είναι το στοίχημα για όλους μας. Είναι μια ουσιαστική πρόκληση για την ΕΕ και θα έλεγα για ολόκληρο τον ανεπτυγμένο Κόσμο.

Δεύτερον: Ενιαία αντιμετώπιση του φαινομένου από την Ε.Ε. δεν μπορεί να υπάρξει,  παρά μόνο με παράλληλη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού συστήματος προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αυτό, άλλωστε, αποδεικνύει και η ενίσχυση της συνεργασίας με την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε.

Και Τρίτον: Κοινός στόχος είναι η θωράκιση των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., με την καθιέρωση εντατικότερων και ουσιαστικότερων ελέγχων, ιδίως στο πλαίσιο του FRONTEX.

Ο Οργανισμός αυτός έχει επιφορτισθεί με τη βελτίωση του συντονισμού της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.

Είναι, μάλιστα, ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι οργανώνει κοινές επιχειρήσεις μεταξύ των κρατών-μελών, σε περιοχές που δέχονται υψηλή λαθρομεταναστευτική πίεση. Επισημαίνω σ’ ό,τι αφορά το κεφάλαιο αυτό, (ένα κεφάλαιο μείζονος σημασίας για τη Χώρα μας) τρία στοιχεία:

 Πρώτον: Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο αναφέρει ρητά ότι πρέπει να διατεθούν όλα τα αναγκαία μέσα στο FRONTEX, προκειμένου να εκπληρώσει την αποστολή του, για τον έλεγχο «των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε.». Αναφέρεται, δηλαδή, στα «εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε.» διευκρινίζοντας, μάλιστα, ότι τα σύνορα αυτά καθορίζονται κυριαρχικώς από τα κράτη-μέλη της Ένωσης. Θωρακίζονται, έτσι, ακόμη περισσότερο τα σύνορα της Χώρας μας, σε ό,τι αφορά τα θέματα μη νόμιμης εισόδου.

Δεύτερον: Με γνώμονα την ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., υποβάλαμε πρόταση για τη δημιουργία περιφερειακών κέντρων διαχείρισης των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της Ε.Ε. Προτείναμε, μάλιστα, να λειτουργήσει το Κέντρο για τα θαλάσσια σύνορα, στον Πειραιά, όπου υπάρχει η απαραίτητη υποδομή. Και

Τρίτον: Τη στιγμή αυτή, κάτω από την εποπτεία του FRONTEX βρίσκεται σε εξέλιξη Κοινή Επιχείρηση με την επωνυμία «Ποσειδών 2008», στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της χώρας μας με την Αλβανία και την Τουρκία. Σκοπός της κοινής αυτής επιχείρησης είναι η συνδρομή στο έργο των ελληνικών Αστυνομικών και Λιμενικών Αρχών σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της μη νόμιμης μετανάστευσης.

Σημειώνω ότι, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, που είναι ακόμα σε εξέλιξη, (παρά την ύπαρξη προσωπικού και σκαφών των κρατών-μελών της Ένωσης) διαπιστώθηκε αύξηση της κίνησης μη νόμιμων μεταναστών από την Τουρκία προς τη Χώρα μας.

Καταλήγω. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το φαινόμενο της μη νόμιμης μετανάστευσης είναι εξαιρετικά σοβαρό και εντείνεται με την πάροδο του χρόνου. Όχι μόνο στη Χώρα μας, αλλά και σε όλα τα κράτη του ανεπτυγμένου κόσμου. Αναγνωρίζουμε την ανθρώπινη διάστασή του. Οι Αρχές επιτελούν με αφοσίωση και με πλήρη σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου την αποστολή τους. Στόχος είναι να αξιοποιήσουμε τώρα, στο μέγιστο βαθμό, την ευρωπαϊκή συνεργασίας και η άντληση όσο το δυνατό περισσότερων κοινοτικών πόρων. Έχουμε αναπτύξει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση αυτή και συνεχίζουμε με εντεινόμενους ρυθμούς.

Καταλήγω, λέγοντας ότι η υπόθεση αυτή, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αφορά βεβαίως την Ελλάδα, αλλά δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Αφορά όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αυτός είναι ο στόχος της πολιτικής μας, βασικός στόχος της πολιτικής μας και αυτόν τον στόχο τα τελευταία χρόνια τον έχουμε φτάσει σε πολύ σημαντικό σημείο επιτυχίας. Πριν από τρία-τέσσερα χρόνια δεν ήταν θέμα ευρωπαϊκό αυτό. Σήμερα, με τη δική μας πρωτοβουλία και βεβαίως και άλλων χωρών, κυρίως μεσογειακών, έχει γίνει κεντρικό ζήτημα αντιμετώπισης από κάθε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

 

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Με ακούσατε ήδη να λέω ότι είναι ένα πολύ μεγάλο, ευρωπαϊκό, ίσως και παγκόσμιο ζήτημα. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει με υπευθυνότητα αυτό το πρόβλημα, της μη νόμιμης μετανάστευσης, εκτιμώντας πλήρως και σοβαρά τις διαστάσεις του.

Να ξεκινήσω λέγοντας το εξής: Ξέρουμε κατ’ αρχήν ότι πρόκειται για συνανθρώπους μας που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα και αναζητούν μια ευκαιρία ζωής. Αυτή είναι η αλήθεια. Στην προσπάθειά τους αυτή, πολλές φορές, γίνονται θύματα οργανωμένων κυκλωμάτων. Διακινδυνεύουν την ίδια τη ζωή τους. Πολλές φορές κάποιοι χάνονται στη διαδρομή, θύματα των δουλεμπόρων και, δυστυχώς και των χωρών που τους καλύπτουν.  Η Ελλάδα επωμίζεται  -εξαιτίας του προβλήματος αυτού- και ένα μεγάλο οικονομικό βάρος. Απλά και μόνο το γεγονός ότι η χώρα αναγκάστηκε, για το σκοπό αυτό, να συγκροτήσει Υπηρεσία Συνοριακής Φύλαξης, με 4.600 συνοριακούς φύλακες και 500 αστυνομικούς  σημαίνει ένα εξαιρετικά βαρύ κόστος. Λειτουργούν ήδη 58 τμήματα και πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία άμεσα άλλα έξι. Σημαντική επίσης είναι η επιβάρυνση  του Λιμενικού Σώματος.

Σημειώνω, ακόμη, ότι τα τελευταία χρόνια διατέθηκαν από το υπουργείο Εσωτερικών, για τη στέγαση και τη σίτιση μη νόμιμων μεταναστών πάνω από 10 εκατ. ευρώ και για κατασκευές χώρων φιλοξενίας περισσότερα από 3,5 εκατ. ευρώ. Μόνο το 2008 διατέθηκαν 5,2 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Εσωτερικών και σχεδόν 3 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Υγείας. Ιδρύθηκαν δύο Πρότυπα Κέντρα Υποδοχής και Φιλοξενίας, ένα στη Σάμο και ένα στο Δήμο Κυπρίνου και άνοιξαν τρία Κέντρα Υποδοχής και Φιλοξενίας, στην Αμυγδαλέζα, το Βόλο και την Αγιάσο, από τα οποία τα δύο (2) αποκλειστικά για ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά.

Επισημαίνω εδώ, ότι η Ελλάδα παρέχει, μέσω του ΕΣΥ, δωρεάν νοσοκομειακή περίθαλψη

και στους μη νόμιμους μετανάστες.

Και θέλω να υπογραμμίσω ότι η Ελλάδα αξιοποιεί κοινοτικούς πόρους για τη διαχείριση του προβλήματος και πρόκειται να εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα που παρέχεται μέσα από τα προβλεπόμενα τέσσερα Ταμεία:

  • Το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων.
  • Το Ταμείο Επιστροφών.
  • Το Ταμείο Ένταξης και
  • Το Ταμείο Προσφύγων.

Θέλω ακόμη να επαναλάβω ότι η Ελλάδα θεωρεί κομβικά τα σημεία του ευρωπαϊκού συμφώνου που προβλέπουν:

Πρώτον: Τη δυνατότητα δημιουργίας ευρωπαϊκού μηχανισμού συνοριοφυλάκων.

Δεύτερον: Τη δέσμευση να μη λαμβάνονται στο εξής γενικές αποφάσεις νομιμοποίησης, αλλά μόνον κατά περίπτωση, στο πλαίσιο των εθνικών νομοθεσιών, για ανθρωπιστικούς ή οικονομικούς λόγους. Και

 

Τρίτον: Την ανάληψη προσπάθειας, έτσι ώστε να συναφθούν συμφωνίες επανεισδοχής – αυτό είναι καίριο ζήτημα- σε κοινοτικό ή διμερές επίπεδο, με χώρες καταγωγής ή διέλευσης, έτσι ώστε να διατεθούν τα κατάλληλα νομικά μέσα για την επιστροφή των μη νόμιμων μεταναστών.

Στο σημείο αυτό, υπογραμμίζω τη σημασία του Κοινοτικού Προγράμματος «ΑΙΝΕΙΑΣ», που έχει ως βασικό στόχο την υποστήριξη των αρχών της Αλβανίας για την αποτελεσματική υλοποίηση της σχετικής συμφωνίας της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 Σημειώνω, επίσης, ότι συνεχίζονται οι παρεμβάσεις από την Ε.Ε. για την υπογραφή ανάλογης συμφωνίας με την Τουρκία. Η Ελλάδα έχει, βέβαια, υπογράψει με τη γειτονική χώρα, από το Νοέμβριο του 2001, Πρωτόκολλο Επανεισδοχής. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι η Τουρκία δεν εφαρμόζει τα συμφωνηθέντα και δεν συμμορφώνεται προς τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου. Από το 2002 έως το τέλος του περασμένου Αυγούστου, είχαν υποβληθεί προς την τουρκική πλευρά περίπου 3,5 χιλιάδες αιτήματα για την επανεισδοχή 50 χιλιάδων μεταναστών και έχουν παραδοθεί μόνον 2.150.

Έρχομαι στις αναφορές για τον αριθμό των αλλοδαπών κρατουμένων και τη νομοθετική ρύθμιση για τις φυλακές:  Πράγματι, υπάρχει μια αυξητική τάση στον αριθμό των κρατουμένων στις φυλακές και η τάση αυτή οφείλεται, σ’ ένα μεγάλο βαθμό, στα υψηλά ποσοστά των αλλοδαπών κρατουμένων. Πράγματι, τα ποσοστά αυτά,  αγγίζουν, σχεδόν, το μισό του συνόλου. Αυτό, όμως, δεν δικαιολογεί καμιά απόπειρα ταύτισης, αλλά ούτε και γενικότερης σύνδεσης των μεταναστών με την εγκληματικότητα. Θα ήταν και λάθος και ανακρίβεια αυτό.

Θέλω, στο σημείο αυτό, να προσθέσω ότι γίνονται προσπάθειες τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σε επίπεδο Συμβουλίου της Ευρώπης, για μια συμφωνία που να αφορά στη μεταφορά κρατούμενων και την έκτιση της ποινής τους στις χώρες της καταγωγής τους. Δυστυχώς, χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (από τις οποίες προέρχεται ο κύριος όγκος των κρατούμενων) δεν συναινούν. Όπως δεν συμφωνούν και οι ίδιοι οι κρατούμενοι.

Σε ό,τι αφορά τη νομοθετική ρύθμιση για τη βελτίωση των συνθηκών στα καταστήματα κράτησης:

  • Δίνεται κάτω από σαφείς προϋποθέσεις μία δεύτερη ευκαιρία σε ανθρώπους, που κάποια στιγμή στη ζωή τους πήραν λάθος δρόμο, να επανενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο.
  • Τερματίζεται το θλιβερό φαινόμενο της συμβίωσης μικροπαραβατών με καταδικασμένους για βαρύτερα ποινικά αδικήματα.
  • Αποφυλακίζονται άνθρωποι που διέπραξαν ποινικά κολάσιμες πράξεις, χωρίς όμως
  • ιδιαίτερη κοινωνική απαξία. Εξαιρούνται οι αμετανόητοι εγκληματίες, οι αυτουργοί ειδεχθών εγκλημάτων, όσοι δεν είναι ώριμοι να επανενταχθούν κοινωνικά.

Καταλήγοντας, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω να υπογραμμίσω ότι η Ελλάδα, μια χώρα που ξέρει πολύ καλά τι σημαίνει μετανάστευση αντιμετωπίζει τα θέματα αυτά με ιδιαίτερη ευαισθησία. Αναγνωρίζουμε το δικαίωμα κάθε ανθρώπου για μια καλύτερη ζωή. Καταλαβαίνουμε την αγωνία του και την προσπάθειά του να το πετύχει. Πρέπει όμως και η μετανάστευση να υπακούει σε κανόνες, σε καθαρούς, σαφείς κανόνες. Η παρανομία δεν γίνεται ανεκτή σε καμιά μορφή της. Πάνω απ’ όλα, όμως, δεν μπορεί να υπάρχει καμιά ανοχή απέναντι στα κυκλώματα των σύγχρονων δουλεμπόρων. Όπως όλοι οι Έλληνες πολίτες, έτσι και κάθε άλλος οφείλει να σέβεται τους νόμους, να σέβεται την κοινωνία, σε τελική ανάλυση, να σέβεται την Ελλάδα.