ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Κωνσταντινούπολη, 28 Ιουνίου 2004
Ο Πρωθυπουργός κ. Κώστας Καραμανλής, πλαισιούμενος από τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Π. Μολυβιάτη, τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Σπ. Σπηλιωτόπουλο και τον Υπουργό Επικρατείας και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο κ. Θ. Ρουσόπουλο, έδωσε σήμερα το απόγευμα Συνέντευξη Τύπου προς τους Έλληνες δημοσιογράφους για τις συζητήσεις που είχαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
(Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης):
Μ .ΣΠΥΡΑΚΗ: Προτίθεται η ελληνική κυβέρνηση να συνδράμει στην εκπαίδευση των δυνάμεων ασφαλείας στο Ιράκ;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ανοίγει ο δρόμος για τη μεταβίβαση της εξουσίας στη νέα ιρακινή κυβέρνηση, η οποία έχει και τη δέσμευση, μέχρι τον Ιανουάριο του 2005, να προχωρήσει σε εκλογές, κάτι που σημαίνει πορεία προς τον εκδημοκρατισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, ζητήθηκε από τους Ιρακινούς να υπάρξει τεχνική εκπαίδευση προσωπικού, εντός ή εκτός Ιράκ. Στο συγκεκριμένο ερώτημα που μου θέσατε δεν είμαι έτοιμος να απαντήσω. Σε κάθε περίπτωση όμως, εάν το αποφασίσουμε, μας δίδεται η επιλογή οποιαδήποτε εφαρμογή αυτής της απόφασης από ελληνικής πλευράς να γίνει εντός ελληνικών συνόρων.
Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, θέλω να ρωτήσω εάν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός στρατιωτών που αποφασίστηκε να σταλεί σαν πρόσθετη δύναμη στο Αφγανιστάν. Και η δεύτερη ερώτηση αφορά ένα θέμα που προέκυψε τις τελευταίες ημέρες. Θα ήθελα να ρωτήσω εάν η θέση της ελληνικής κυβέρνησης παραμένει ότι το δικαίωμα υπάρχει και διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα δώδεκα μίλια, εάν και με ποιους όρους θα συζητούσε η ελληνική κυβέρνηση αλλαγή του εύρους του εναέριου χώρου.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το δικαίωμα παραμένει. Δεν συζητείται, δεν έχει αλλάξει τίποτα. Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο θέμα που θέσατε, νομίζω ότι ήδη ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας έχει κάνει τη διάψευση ότι παραποιήθηκαν οι δηλώσεις του. Λοιπόν, δεν υπάρχει κανένας λόγος να επιμένουμε σ΄ αυτό. Τώρα, ως προς το πρώτο που θέσατε, όχι, δεν αποφασίστηκε συγκεκριμένος αριθμός. Υπάρχει μια τάση να υπάρξει ενίσχυση της παρουσίας στο Αφγανιστάν. Όμως θέλω να σπεύσω να πω ότι η Ελλάδα, τουλάχιστον σ΄ αυτή τη φάση, δεν θα συμμετάσχει.
Χ. ΠΟΥΛΙΔΟΥ: Η γαλλική πλευρά ερμήνευσε την απόφαση του ΝΑΤΟ για το Ιράκ ως δουλειά των συμμάχων και όχι της Συμμαχίας. Η εκπαίδευση δηλαδή των Ιρακινών στρατιωτών και η κα Κολονά είπε συγκεκριμένα ότι δεν θα υπάρχει η σημαία του ΝΑΤΟ στο Ιράκ. Ήθελα να σας ρωτήσω, πρώτον αν συμμερίζεστε και εσείς αυτή την ερμηνεία της απόφασης και δεύτερον, ο κ. Πρόντι συνεχάρη προκαταβολικά τον κ. Μπαρόζο. Τον συγχαρήκατε κι εσείς;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Όσον αφορά το πρώτο, εγώ ξέρω ότι υπήρξε μια απόφαση η οποία αφορά ολόκληρη την συμμαχία. Από εκεί και πέρα, ποιές χώρες θα δεχθούν, ποιές θα το εφαρμόσουν και με ποιό τρόπο, εντός ή εκτός, όπως σας είπα και πρίν – και το θεωρώ πολύ σημαντικό αυτό – είναι στην διακριτική τους ευχέρεια. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο, όχι δεν έχω συγχαρεί κανέναν ακόμα, διότι δεν υπάρχει τίποτα δεδομένο. Ακούγεται, πράγματι, ότι υπάρχει μια πολύ ισχυρή υποψηφιότητα. Το γεγονός ότι η Ιρλανδική Προεδρία μας καλεί την Τρίτη κατά κάποιο τρόπο εσπευσμένως, μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, στις Βρυξέλλες, σημαίνει ότι μάλλον υπάρχει καπνός, αλλά θα περιμένουμε να επιβεβαιωθεί. Εάν επιβεβαιωθεί θέλω προκαταβολικά να πω ότι είναι πολύ θετική εξέλιξη.
Β. ΧΙΩΤΗΣ: Είναι η πρώτη επίσκεψή σας στην Τουρκία με την ιδιότητα του Πρωθυπουργού. Θέλω να ρωτήσω αν έχει προγραμματιστεί κάποια συνάντησή σας με τον Τούρκο Πρωθυπουργό κ. Ερντογάν και αν στις επαφές που έχουν οι δύο αντιπροσωπείες, εδώ στην Κωνσταντινούπολη, διαπιστώνεται κάποια πρόοδος από τις συνομιλίες στην Αθήνα.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Όχι δεν υπάρχει επίσημη συνάντηση με τον κ. Ερντογάν. Άλλωστε, η επίσκεψη είναι καθαρά στο πλαίσιο της Συνόδου του ΝΑΤΟ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει καλή σχέση, η οποία επιβεβαιώνεται και στις ανεπίσημες συναντήσεις αυτές τις ημέρες. Στο δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, μπορεί να υπάρχουν επαφές, αλλά δεν αγγίζουν, ούτε άπτονται των διερευνητικών επαφών που συνεχίζονται, με τη γνωστή, κλασική μέθοδο.
Κ. ΑΔΑΜ: Θέλετε να μου πείτε σε ποιό σημείο ακριβώς έχει παραποιηθεί η συνέντευξη του κ. Σπηλιωτόπουλου και, δεύτερον, εάν τα σημεία τα οποία δεν έχει παραποιηθεί η συνέντευξη, όπως ισχυρίζεται ο Υπουργός, η Κυβέρνηση συμφωνεί απολύτως με τα λεχθέντα; Και, πιο συγκεκριμένα, εάν βλέπετε μια λύση πακέτο στο Αιγαίο, εάν θεωρείτε ότι τα τρία μίλια είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης, εάν θεωρείτε ότι το casus belli δεν υφίσταται πλέον και αν θεωρείτε ότι η Τουρκία δεν έχει και μεγάλη σημασία αν θα υπογράψει ή όχι το Δίκαιο της Θάλασσας.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Στο πρώτο δεν θα επανέλθω. Νομίζω ότι διευκρινίστηκε. Ξεκαθάρισε τα πράγματα ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης. Παραποιήθηκαν οι δηλώσεις του. Σε ό,τι αφορά το γενικότερο που θέσατε, να σας ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν έχουν αλλάξει οι θέσεις μας. Είναι γνωστές, είναι οι πάγιες ελληνικές θέσεις. Υπάρχει η διαδικασία των διερευνητικών επαφών. Δεν υπάρχει κάτι σημαντικό εκεί. Δεν υπάρχει κάτι καινούργιο, που να έχει προκύψει. Εκείνο που υπάρχει αυτή την στιγμή μεταξύ των ελληνοτουρκικών σχέσεων, είναι μια βελτιωμένη ατμόσφαιρα, την οποία τη ζούμε όλοι και αυτό είναι θετικό. Αλλά απ΄ αυτό μέχρι να πηγαίνουμε στη εξαγωγή συμπερασμάτων, ή έστω εικασιών, υπάρχει πολύ μεγάλη απόσταση.
Δ. ΒΕΡΥΚΙΟΣ: Είπατε ότι, προς το παρόν, δεν τίθεται θέμα ενίσχυσης της ελληνικής δύναμης στο Αφγανιστάν. Το ‘’προς το παρόν’’ μέχρι πότε το προσδιορίζετε; Μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες; Διότι ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι, πριν από τις εθνικές εκλογές, το ΓΕΕΘΑ, υλοποιώντας ένα αίτημα του ΝΑΤΟ, έχει ήδη ένα σχέδιο ενίσχυσης της ελληνικής δύναμης, με δύο επιθετικά ελικόπτερα στο Αφγανιστάν, καθώς επίσης και τη διάθεση μιας κινητής υγειονομικής μονάδας στο Ιράκ. Αυτό το σχέδιο υπάρχει περίπτωση να υλοποιηθεί μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Δεν γνωρίζω την ύπαρξη τέτοιων σχεδίων. Εκείνο που μπορώ να σας πω είναι ότι στο Αφγανιστάν έχουμε μια παρουσία με περίπου 150 αν θυμάμαι καλά, ανθρώπους κι ένα C 130. Νομίζουμε ότι είναι υπερεπαρκής η παρουσία μας. Και ειδικά όταν μιλούμε για μια χώρα, όπως ή δική μας, που αυτή τη στιγμή έχει επενδύσει και αξιοποιεί όλες τις δυνατότητές της για να παράσχει το μέγιστο δυνατό δίκτυο ασφαλείας στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Δεν θέτω ως ορόσημο τους Ολυμπιακούς Αγώνες, διότι αυτό υπονοεί η ερώτησή σας. Απλώς κρατώ μια επιφύλαξη. Σε περίπτωση που η συμμαχία αποφασίσει και εκτιμούμε κι εμείς ότι πρέπει να το κάνουμε, μπορεί να υπάρξει μια μορφή συμμετοχής. Πάντως, θα ήθελα να πω ότι και αν υπάρξει, ασχέτως Ολυμπιακών Αγώνων ή όχι, η δική μου επιλογή θα ήταν να είναι σε κατευθύνσεις που έχουν σχέση με ανθρωπιστικές υπηρεσίες.
Π. ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΣ: Από ό,τι κατάλαβα η Προεδρία Μπαρόζο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρέπει να έκλεισε στο τελευταίο της στάδιο εδώ, στην Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Έγινε στα πλαίσια αυτής της συζήτησης, που θα είχατε οπωσδήποτε και εσείς με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, συζήτηση για τα υπόλοιπα αξιώματα που ενδέχεται να τεθούν στο τραπέζι, στην ΕΕ; Υπάρχουν κάποιες προτάσεις; Έγινε συζήτηση για άλλα αξιώματα Επιτρόπων; Ευχαριστώ.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Συζήτηση περί Επιτρόπων δεν έγινε. Πολλές συζητήσεις έγιναν για το θέμα του Προέδρου. Όπως ξέρετε, όχι τώρα, αλλά τον τελευταίο ενάμισι μήνα αφθονούν αυτές οι συζητήσεις. Μακρά συζήτηση για άλλα αξιώματα δεν έγινε, διότι η εκτίμηση που μπορώ να σας κάνω είναι ότι, τουλάχιστον για το πρόσωπο του κ. Σολάνα για τη συγκεκριμένη θέση του Υπουργού Εξωτερικών, υπάρχει μια ευρύτερη αποδοχή. Επειδή μου επαναφέρετε το ζήτημα του Πορτογάλου Πρωθυπουργού, σας επαναλαμβάνω, γιατί θέλω να είμαι εντάξει απέναντί σας, δεν υπάρχει τίποτα επισήμως. Υπάρχει μια αίσθηση, ανεπισήμως, ότι είναι μια πολύ ισχυρή υποψηφιότητα, αλλά ακόμα επισήμως δεν υπάρχει τίποτα.
Π. ΚΑΚΑΛΗΣ: Η παράνομη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ έγινε για τα όπλα μαζικής καταστροφής και για την τρομοκρατία. Αποδείχθηκε ότι ούτε όπλα υπήρχαν, ούτε τρομοκράτες. Παρόλα αυτά, συνεχίζεται η κατοχή και τώρα γίνεται υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Πιστεύετε ότι στην πρόσφατη λαϊκή εντολή περιλαμβάνεται και η εκ μέρους σας πολιτική και ηθική κάλυψη σ΄ αυτή την κατοχή ενός ολόκληρου λαού, μιας χώρας και πολύ περισσότερο η αποστολή στρατευμάτων;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Νομίζω βλέπουμε το ζήτημα από μια τελείως διαφορετική βάση. Σέβομαι απόλυτα την άποψη που εκφράζετε, αλλά να σας πω το εξής: Όπως ξέρετε, μέσα στην Συμμαχία, αλλά και ευρύτερα, υπήρχαν πολλές διαφορετικές γνώμες για το ζήτημα του Ιράκ. Εν πάση περιπτώσει, εκείνο που προέχει σήμερα – και νομίζω εκεί μπορεί να συμφωνούμε όλοι – είναι ότι πρέπει να ευνοήσουμε την ταχύτερη δυνατή πρόοδο στο Ιράκ. Και σε ό,τι αφορά την ανασυγκρότηση της χώρας και σε ό,τι αφορά την μεταβίβαση της εξουσίας. Βεβαίως μια εξουσία, η οποία θα πρέπει να περιβληθεί και με τη δημοκρατική νομιμοποίηση. Με αυτή την έννοια λοιπόν, εμείς συμμετέχουμε, όχι τώρα, αλλά από την αρχή που προέκυψε το πρόβλημα, στην οικονομική βοήθεια για την ανασυγκρότηση του Ιράκ. Ας ξεχωρίσουμε λοιπόν τα δύο πράγματα. Είναι θεμιτό να έχει κανείς την οποιαδήποτε άποψη. Να συμφωνεί ή διαφωνεί για τον τρόπο που έγινε η στρατιωτική επέμβαση στη συγκεκριμένη χώρα. Άλλο αυτό όμως, και άλλο η προτεραιότητα η χώρα αυτή να βρει το δρόμο της, τον ομαλό δρόμο στην ειρήνη, στη σταθερότητα, στη δημοκρατία και τελικά στην ανασυγκρότησή της, για να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης του ίδιου του πληθυσμού. Και εκεί ναι πιστεύω ότι συνδράμουμε και πρέπει να συνδράμουμε. Το κάνουμε ήδη άλλωστε.
Σ. ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ: Το ΝΑΤΟ ενδιαφέρεται, απ΄ ό,τι λέει το ανακοινωθέν του, για την ευρύτερη περιοχή της Μ. Ανατολής, της Μεσογείου και των γεωγραφικώς απομακρυσμένων μερών. Αυτό το έχουμε ακούσει και άλλη φορά. Τί συγκεκριμένο μπορεί να περιμένουμε από μια τέτοια εκδήλωση ενδιαφέροντος;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Είναι σαφές σε όλους μας, εδώ και χρόνια, ότι η αποστολή του ΝΑΤΟ έχει αλλάξει πολύ. Και αλλάζει, σε σχέση με τί ήταν πριν από 50,40 ή ακόμα και 20 χρόνια. Και, αναμφισβήτητα, μια από τις βασικές προτεραιότητες που προκύπτουν ως απειλή για όλο τον κόσμο σήμερα είναι η τρομοκρατία. Αυτό το λέω σε σχέση με την διαφοροποίησης της φύσης της αποστολής της βορειοατλαντικής συμμαχίας. Δεύτερον, επειδή αναφερθήκατε σε μια σειρά από περιοχές – μεσογειακός διάλογος, για παράδειγμα – δεν θεωρώ ότι αυτό προσανατολίζει, ή ακόμα υποκρύπτει κάποια λογική παρέμβασης ή επέμβασης. Η δική μου η άποψη είναι ότι κατανοώ το ζήτημα ως προσπάθεια του ΝΑΤΟ να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας και με χώρες, ή λαούς, που μέχρι τώρα δεν είχε. Και με αυτή την έννοια είναι θετικό. Βεβαίως, αυτό, από μόνο του, δεν επαρκεί. Θα χρειαστεί πολύ μεγάλη προσπάθεια για να χτιστεί η αξιοπιστία στη συνομιλία με αυτούς τους λαούς. Θα χρειαστεί κι αυτό δεν είναι κατ΄ ανάγκην μέλημα του ΝΑΤΟ, ή μόνο του ΝΑΤΟ – ένας αποτελεσματικότερος τρόπος εποικοδομητικής παρέμβασης στην κρίση του μεσανατολικού. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, για να μείνω στο αρχικό, θεωρώ ότι κατ΄ αρχήν είναι θετική η διάθεση του ΝΑΤΟ να δει προβλήματα, οπτικές γωνίες, να ανοίξει διάλογο και διαύλους επικοινωνίας και με χώρες οι οποίες δεν ανήκουν στον παραδοσιακό, αν θέλετε, κορμό του ή στην ευρωπαϊκή σύνθεσή του.