ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
κ. Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ NEAFON
Η κατάσταση της Οικονομίας στην Ελλάδα βρίσκεται σε δύσκολη καμπή. Το έλλειμμα για το 2003 ήταν διπλάσιο από αυτό που ισχυριζόταν η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Ο πληθωρισμός είναι διπλάσιος από το μέσο όρο της Ευρωζώνης. Το δημόσιο χρέος και η ανεργία σε υψηλά επίπεδα. Θα μπορέσει η Νέα Δημοκρατία στα επόμενα χρόνια να αναδιοργανώσει το ελληνικό κράτος;
Θα σας μιλήσω με κάθε ειλικρίνεια. Δεν θα υπήρχε λόγος να ασχοληθώ με την πολιτική, αν δεν πίστευα ότι η Ελλάδα και οι Έλληνες μπορούμε καλύτερα, μπορούμε ψηλότερα.
Στις 7 Μαρτίου οι πολίτες μας ανέθεσαν τη διακυβέρνηση της χώρας με μια ρητή εντολή: να τηρήσουμε πλήρως κάθε κεφάλαιο της δεσμευτικής συμφωνίας που συνυπογράψαμε πριν τις εκλογές. Να αφιερώσουμε τις προσπάθειές μας στον στόχο να βελτιώσουμε απτά και ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών. Να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα επιτρέψουν επιτέλους να ενώσουμε όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες τις δυνάμεις μας στον κοινό στόχο.
Βάση της αισιοδοξίας μας, της βεβαιότητάς μας για το μέλλον είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών. Είναι το γεγονός ότι για πρώτη φορά οι Έλληνες έχουμε μια συναντίληψη της κατάστασης των δημόσιων πραγμάτων και συμφωνούμε ως προς τις βασικές κατευθύνσεις της πολιτικής μας δράσης.
Το κυβερνητικό μας πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί και εφαρμόζεται πάνω στο στόχο να εξασφαλίσει μια νέα προοπτική για τον τόπο και τους ανθρώπους. Μια προοπτική ανάπτυξης και ευημερίας, με αποτελέσματα που θα διαχέονται δίκαια σε ολόκληρη τη χώρα και σε όλους τους πολίτες. Γνωρίζουμε ασφαλώς τις δυσκολίες που βρίσκονται μπροστά μας. Τις αντιμετωπίζουμε όμως με τόλμη, με αισιοδοξία για τις δυνατότητες της Ελλάδας και των Ελλήνων.
Βάση της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, υπολογίζεται ότι χάνουμε κάθε χρόνο και από διάφορες αιτίες όπως σπατάλη, γραφειοκρατία, αδράνεια, πάνω από 10 δις ευρώ. Τι πολιτική θα ακολουθήσετε, ώστε να αλλάξει η κατάσταση και οι Έλληνες φορολογούμενοι να νιώσουν σεβασμό προς την πολιτική της χώρας;
Η αναποτελεσματικότητα του κράτους είναι ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια κάθε φιλόδοξου προγραμματισμού για το μέλλον. Αρκεί να σκεφθεί κανείς το μέγεθος του κοινωνικού αποτελέσματος, αν τα χρήματα που χάνονταν μέχρι σήμερα στην αναποτελεσματικότητα, τη διαφθορά και την αδιαφάνεια αξιοποιούνταν στην παιδεία, την υγεία, την στήριξη των πραγματικά ασθενέστερων συμπολιτών μας.
Πολύ περισσότερο, είναι αδύνατο να μιλάμε για την εμπέδωση ενός νέου πολιτικού πολιτισμού, για τη σύναψη ενός νέου συμβολαίου τιμής και εμπιστοσύνης με τους πολίτες, όταν το ίδιο το κράτος αποδεικνύεται στην πράξη αδύναμο να ανταποκριθεί στις στοιχειώδεις υποχρεώσεις του.
Η πολιτική μας δράση έχει ως στόχο ένα κράτος διάφανο στη λειτουργία του, σύγχρονο και αποτελεσματικό. Ένα κράτος στην υπηρεσία του πολίτη, συμπαραστάτη στις δημιουργικές του προσπάθειες και αρωγό στις δύσκολες στιγμές. Αυτό είναι το περιεχόμενο της «επανίδρυσης του κράτους» για την οποία ήδη προεκλογικά είχαμε δεσμευθεί και εφαρμόζουμε από τις πρώτες μέρες της νέας διακυβέρνησης.
Σε αυτή την κατεύθυνση, επιλέξαμε συνειδητά η πρώτη νομοθετική παρέμβαση της Κυβέρνησης να έχει ως αντικείμενο την πάταξη της γραφειοκρατίας. Αυτή είναι η πρώτη μιας σειράς δράσεων με στόχο την εμπέδωση μιας νέας νοοτροπίας για τη λειτουργία του κράτους, απαραίτητης αν θέλουμε επιτέλους να γυρίσουμε σελίδα και να κινηθούμε δυναμικά μπροστά.
Η ανεργία είναι το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα της Ελλάδας και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες θα είναι πιο έντονη από ποτέ άλλοτε. Τώρα βρίσκεται ήδη κοντά στο 10%. Ποια πολιτική θα ακολουθήσει η κυβέρνηση για την ανάπτυξη και την απασχόληση;
Η ανεργία δυναμιτίζει την κοινωνική συνοχή. Είναι μια από τις μεγαλύτερες αδικίες, άνθρωποι γεμάτοι ενεργητικότητα και διάθεση προσφοράς, να μην έχουν τη δυνατότητα να κάνουν πράξη τα οράματά τους. Σήμερα, στην Ελλάδα, η ανεργία πλήττει ευαίσθητα τμήματα του πληθυσμού – νέους ανθρώπους, γυναίκες, ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος πρέπει να απαντά στις βαθύτερες αιτίες του. Για την Κυβέρνηση, η λύση περνά μέσα από την εφαρμογή μιας νέας, επιθετικής οικονομικής πολιτικής. Μιας πολιτικής που θα δίνει έμφαση στην ανάπτυξη και την απασχόληση, στη διατήρηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας και στην εξασφάλιση νέων, σταθερών και καλά αμειβόμενων θέσεων για όλους.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η εφαρμογή του νέου αναπτυξιακού νόμου και μιας γενναίας φορολογικής μεταρρύθμισης με στόχο ένα φορολογικό σύστημα σταθερό, δίκαιο και προσανατολισμένο προς την ανάπτυξη και την απασχόληση.
Ήδη έχουμε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων να έχει θετική επίδραση σε όλους τους κλάδους της οικονομίας: στις υπηρεσίες και τον τουρισμό, τις τηλεπικοινωνίες και τον κατασκευαστικό κλάδο, στις μεταφορές και τη ναυτιλία. Μετά τους Ολυμπιακούς έχουμε σχεδιάσει και θα υλοποιήσουμε ένα μεγάλο πρόγραμμα δημοσίων έργων, υποδομών απαραίτητων για την ανάπτυξη της χώρας και ιδίως της περιφέρειας, με τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ μέσω των ΚΠΣ. Αναφέρω χαρακτηριστικά τα έργα στη Θεσσαλονίκη, την ολοκλήρωση της Ιονίας Οδού, της Εγνατίας και των κάθετων αξόνων.
Και βεβαίως, κάθε πολιτική για την απασχόληση, οφείλει να περιλαμβάνει την ουσιαστική στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν το 95% των ελληνικών επιχειρήσεων και γεννούν 7 στις 10 νέες θέσεις εργασίας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα ο πρώτος συνταγματικός χάρτης της ΕΕ; Ποια πιστεύετε θα είναι η εξέλιξη της οικονομίας της ΕΕ; Σύμφωνα με τη νέα αυτή συνθήκη, ο Τουρισμός αναγνωρίστηκε ως ιδιαίτερα υποστηρικτέος. Πόσο σημαντικές και ποιες οι συνέπειες για την Ελλάδα;
Με τη Συνταγματική Συνθήκη η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύει ότι έχει τη δύναμη να απαντά στις προκλήσεις της νέας εποχής και να χαράσσει νέες προοπτικές. Το πρώτο ευρωπαϊκό Σύνταγμα είναι αναμφισβήτητα ένα πολύ μεγάλο βήμα μπροστά, ένα βήμα πιο κοντά στο ομοσπονδιακό όραμα της Ενωμένης Ευρώπης. Σηματοδοτεί την απόφαση των ευρωπαϊκών λαών να προχωρήσουμε πιο κοντά στον πολίτη, να ενισχύσουμε τη δημοκρατική λειτουργία και την πολιτική αποτελεσματικότητα της Ένωσης μας, να τονώσουμε τις προοπτικές για μεγαλύτερη ανάπτυξη και κοινωνική ευαισθησία για όλους τους Ευρωπαίους.
Η αναγνώριση, για πρώτη φορά, του Τουρισμού ανάμεσα στις υποστηρικτικές πολιτικές της Ένωσης και η πρόβλεψη για δράσεις ενίσχυσής του είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα.
Πιστεύω βαθιά ότι ήρθε η ώρα να εφαρμόσουμε μια νέα, επιθετική πολιτική για τον τουρισμό. Σε αυτή την προσπάθεια, να επαναπροσδιορίσουμε διεθνώς τον ελληνικό τουρισμό, η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων είναι αναμφισβήτητα ένα κεφάλαιο μοναδικής σημασίας.
Η απόφασή μας να ανασυγκροτήσουμε το Υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης, καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδουμε στο στόχο αυτό. Οι δράσεις μας κατατείνουν στο να προσελκύσουμε τουρισμό υψηλής ποιότητας 12 μήνες το χρόνο. Να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, συνδέοντας το τουριστικό μας προϊόν με τον πολιτισμό μας και την προστασία του περιβάλλοντος. Να αναδείξουμε εναλλακτικές μορφές τουρισμού – συνεδριακό, προσκυνηματικό, ιαματικό τουρισμό, αγροτουρισμό και ορεινό τουρισμό.
Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι έλεγαν «παν μέτρον άριστον». Για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων, οι πόροι ξεπέρασαν τα 1.2 δις δολάρια, το τριπλάσιο από το Σϊδνευ και 30 φορές περισσότερα από όσα επενδύθηκαν στην Ατλάντα. Ποιον δρόμο χαράξαμε για το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός στον κόσμο και πού θα σταματήσει η ολοένα και πιο ακριβή διοργάνωση;
Για τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, η διοργάνωση πετυχημένων και ασφαλών Ολυμπιακών Αγώνων είναι ζήτημα πρώτης προτεραιότητας. Επενδύσαμε πόρους, τεχνογνωσία και προσπάθειες άνευ προηγουμένου για να ανταποκριθούμε στις υψηλές προδιαγραφές και προσδοκίες όχι μόνο ΔΟΕ αλλά και τις δικές μας ως Ελλήνων. Σήμερα, λίγες μέρες πριν τους Αγώνες, είμαστε στην υπεύθυνη θέση να διαβεβαιώσουμε κάθε μέλος της ολυμπιακής οικογένειας, κάθε επισκέπτη της χώρας, ότι έχουμε λάβει όλα τα ανθρωπίνως δυνατά μέτρα για μια μοναδικούς και ασφαλείς Αγώνες.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα είναι ένα μοναδικά πολύτιμο κεφάλαιο για την Ελλάδα. Η διοργάνωσή τους μας έχει ήδη κάνει πιο έμπειρους, πιο σίγουρους για τις δυνάμεις μας, πιο αισιόδοξους. Ήδη, έχουμε πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε η εμπειρία των Αγώνων να κεφαλαιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε όλους τους τομείς της ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας: στον τουρισμό και τις υπηρεσίες, στις επιχειρήσεις και τη ναυτιλία, στον κατασκευαστικό τομέα και τις τηλεπικοινωνίες.
Είναι βέβαια αλήθεια ότι το κόστος των Αγώνων έχει υπερβεί τον αρχικό προϋπολογισμό. Όμως, τώρα δεν είναι η ώρα ούτε για κριτική, ούτε για απόδοση των όποιων ευθυνών υπάρχουν. Θα μου επιτρέψετε πάντως να πω ότι υπάρχουν στόχοι που δεν μπαίνουν στη λογική των μετρημένων κουκιών. Η ανάταση, η αυτοπεποίθηση, η διεθνής προβολή της Ελλάδας είναι τέτοιοι στόχοι.
Όσο αφορά στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, πιστεύετε ότι θα βοηθούσε αυτή η επιλογή για να μετατραπεί η περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου σε περιοχή ειρήνης και σταθερότητας;
Έχω επανειλημμένα δηλώσει, και είναι πάγια ελληνική θέση, ότι μια ευρωπαϊκή, δημοκρατική, σύγχρονη Τουρκία θα είναι προς το συμφέρον όχι μόνο των δύο λαών του Αιγαίου, αλλά και της ευρύτερης περιοχής.
Η Ελληνική Κυβέρνηση στηρίζει ενεργά την προσπάθεια του Πρωθυπουργού κ. Ερντογάν να εναρμονίσει τη γείτονα χώρα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Βεβαίως, η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και ο ρυθμός της σύγκλισης εξαρτάται πρώτα και κύρια από την ίδια. Σε κάθε περίπτωση όμως, είναι δεδομένη η κοινή διαπίστωση Ελλάδας και Τουρκίας ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια να αφήσουμε αναξιοποίητη την μοναδική ευκαιρία που μας έχει δοθεί να αφήσουμε στο παρελθόν, όπου ανήκουν, αντιλήψεις αντιπαλότητας και ανταγωνισμού και να συνδέσουμε το μέλλον μας με δεσμούς εμπιστοσύνης, διαλόγου και κοινού συμφέροντος.
Πιστεύετε το σχέδιο Αννάν με μια ανανέωση και βελτίωσή του σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και τις εγγυήσεις, έχει ελπίδα ώστε να βρεθεί μια λύση στο Κυπριακό;
Το Κυπριακό πρόβλημα είναι πάντα ανοικτό. Είναι πρόβλημα διεθνές, πρόβλημα κατοχής εδάφους μιας ανεξάρτητης χώρας, απέναντι στο οποίο κανείς δεν δικαιούται να κλείσει τα μάτια του. Η Ελληνική σε συνεργασία με την Κυπριακή Κυβέρνηση έχει αφιερώσει τις προσπάθειές της στην κατεύθυνση να μείνουν ανοικτοί οι δίαυλοι διαλόγου και επικοινωνίας και να παραμείνει αμείωτο το διεθνές ενδιαφέρον για το Κυπριακό.
Σε αυτό το σημείο, οφείλω να επισημάνω ότι το σχέδιο Ανάν δεν απερρίφθη στο σύνολό του από τον κυπριακό λαό και την ηγεσία του, αλλά, κυρίως, ως προς τις προβλέψεις για την ασφάλεια που περιελάμβανε. Ως εκ τούτου, πιστεύω ότι είναι εύλογο το συμπέρασμα πως μια λύση που κινείται στην κατεύθυνση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως ήταν το σχέδιο Ανάν, μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί βάση διαλόγου και διαπραγμάτευσης, αφετηρία και θεμέλιο της τελικής δίκαιης λύσης του Κυπριακού.
Σαν Πρωθυπουργός αναλάβατε και το Υπουργείο Πολιτισμού. Αυτό εκφράζει πόσο σημαντικό θεωρείτε τον τομέα του πολιτισμού κατά την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων. Θα παίξει ο τομέας αυτός και μετά τους Αγώνες πρωταγωνιστικό ρόλο στην κυβερνητική σας γραμμή;
Πιστεύω βαθιά ότι η παιδεία και ο πολιτισμός είναι τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα στη νέα εποχή. Ανέλαβα προσωπικά το Υπουργείο Πολιτισμού για να υπογραμμίσω έμπρακτα την προτεραιότητα που δίνει η Κυβέρνηση στον τομέα.
Σε λίγες μέρες, με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, μας δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσουμε σε όλο τον κόσμο το σύγχρονο πρόσωπο της Ελλάδας: μιας χώρας που σέβεται και τιμά τις πλούσιες παρακαταθήκες του παρελθόντος και, ταυτόχρονα, τολμά και ανοίγει νέους, τολμηρούς δρόμους δημιουργίας και ανάπτυξης. Σε λίγες μέρες, δισεκατομμύρια άνθρωποι από κάθε γωνιά της γης θα γιορτάσουμε μαζί τις αξίες και τα ιδανικά που γεννήθηκαν σ’ αυτό τον τόπο και αγκάλιασαν τον πλανήτη: το μέτρο, την αρμονία, τον ανθρωπισμό και το ευ αγωνίσθαι. Στόχος όλων των Ελλήνων είναι η γιορτή αυτή να γίνει η αφορμή για μια νέα προσέγγιση διαλόγου, επικοινωνίας και κατανόησης μεταξύ των λαών.
Η προσπάθειά μας για τον πολιτισμό θα συνεχιστεί και μετά τους Αγώνες, με την ίδια ένταση. Σε μια παγκόσμια κοινωνία που αναζητά το πρίσμα μέσα από το οποίο θα αναγνωρίσει τον εαυτό της, η Ελλάδα έχει σημαντικό ρόλο, μπορεί και οφείλει να βγει μπροστά και να πρωταγωνιστήσει.
Σε οικονομικά δύσκολους καιρούς για πολλά κράτη γίνονται πολλές περικοπές στον τομέα του πολιτισμού, επειδή θεωρείται πολυτέλεια. Ακολουθείτε και εσείς αυτή την γραμμή;
Είναι προφανές ότι για τον τόπο όπου παράλληλα με το δράμα γεννήθηκε και ο θεσμός των θεωρικών, η απάντηση είναι όχι. Αντιλαμβάνομαι τους πόρους που διατίθενται για τον πολιτισμό ως μια μεγάλη, κεφαλαιώδη επένδυση στον άνθρωπο. Και αυτό, το να κατοχυρώσουμε την απόλαυση του πολιτιστικού προϊόντος ως αναφαίρετο κοινωνικό δικαίωμα όλων των πολιτών είναι μια δέσμευση που έχουμε υπεύθυνα αναλάβει έναντι των πολιτών.
Βέβαια, όπως σε κάθε επένδυση, έτσι και στον πολιτισμό, το παραγόμενο έργο, το τελικό αποτέλεσμα πρέπει να αποτιμάται και να αξιολογείται. Όπως σε κάθε δημόσια δαπάνη, τα χρήματα του φορολογούμενου πολίτη είναι ιερά και η αξιοποίησή τους πρέπει να είναι διάφανη και επωφελής.
Ο πολιτισμός της νέας Ελλάδας και η κληρονομιά του Βυζαντίου είναι στο εξωτερικό αρκετά άγνωστες πλευρές από το πολιτιστικό φάσμα της χώρας. Θα υπάρχουν δραστηριότητες στο μέλλον ώστε να ολοκληρωθεί η εικόνα της Ελλάδας στη συνείδηση των ανθρώπων στις άλλες χώρες και ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας, ποιον ρόλο παίζει ο πολιτισμός στα πλαίσια της εξωτερικής πολιτικής;
Λίγοι λαοί έχουν την πολυτέλεια να αγνοούν και να υποβαθμίζουν μια σημαντικότατη ιστορικά, πολιτικά και πολιτισμικά περίοδο χιλίων και πλέον ετών. Αυτό πιστεύω ότι πρέπει να αλλάξει. Ήδη μια σειρά από δράσεις, όπως η πρόσφατη έκθεση του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης συμβάλλουν στη δημιουργία μιας νέας αντίληψης για το Βυζάντιο, για έναν σπουδαίο πολιτισμό, που σημάδεψε όχι μόνο την πορεία του ελληνισμού, αλλά και όλων των λαών της ευρύτερης περιοχής.
Η προβολή του ελληνικού πολιτισμού στο σύνολό του είναι στόχος εθνικής σημασίας, στόχος που οφείλει να κινητοποιήσει κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα. Είμαι βέβαιος, ότι με τις κατάλληλες δράσεις, τις οποίες είμαστε αποφασισμένοι να πάρουμε, ολόκληρος ο κόσμος θα γνωρίσει και αγαπήσει το νεώτερο και σύγχρονο πολιτισμό μας εξίσου, όσο και την αρχαία μας κληρονομιά.
Και μια τελευταία ερώτηση κ. Πρωθυπουργέ. Η οικονομική άνθιση είναι προϋπόθεση για τον πολιτισμό, ή βοηθά ο πολιτισμός στην ανάπτυξη; Ποια πιστεύετε ότι είναι η σχέση μεταξύ των δύο αυτών τομέων;
Αναμφισβήτητα, υπάρχει μια εκλεκτική συγγένεια ανάμεσα στην οικονομική άνθιση και την πολιτιστική παραγωγή. Βέβαια, πολλές και αξιόλογες μορφές πολιτιστικής έκφρασης, και η Ελλάδα διαθέτει τέτοια παραδείγματα, γεννήθηκαν σε περιοχές και εποχές φτώχειας. Όπως, αντίστοιχα, εύπορες κοινωνίες δεν κατάφεραν να δώσουν κάτι το ιδιαίτερο πολιτιστικά.
Προσωπικά πιστεύω ότι η παράλληλη επίτευξη οικονομικής και πολιτισμικής ανάπτυξης είναι ένας στόχος που προϋποθέτει την κινητοποίηση όλων των δημιουργικών δυνάμεων μιας κοινωνίας. Και οι Έλληνες έχουμε σήμερα τη μοναδική ευκαιρία να ενώσουμε τις προσπάθειές μας στον κοινό σκοπό.