ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ‘’ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ’’
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να ρωτήσω κατ’ αρχήν γιατί η επίσπευση των εκλογών;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Για δύο κατά βάση λόγους: Ο πρώτος έχει να κάνει με το γεγονός ότι έχοντας αναγορεύσει ως προτεραιότητα που υπαγορεύεται από τις ανάγκες του τόπου, αλλά και έχοντας ανειλημμένη υποχρέωση έναντι της Ε.Ε να πάμε σε ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, μέχρι το 2010, ο Προϋπολογισμός του 2008 αποκτά μια ξεχωριστή σημασία. Γιατί πρέπει να συμπυκνώνει μια σειρά από προτεραιότητες, όπως συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής. Να υπηρετεί σαφείς κοινωνικές προτεραιότητες. Και ταυτόχρονα να έχει και την διάσταση εκείνη που δεν θα επιτρέπει εκτροπές κάτω από πιέσεις των οποιωνδήποτε.
Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο κ. Παπαχελά είναι ότι η χώρα στην ουσία είχε μπει σε μια οιωνεί μακρά, προεκλογική περίοδο. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Για μένα υπάρχει μια ξεκαθαρισμένη προτεραιότητα. Ξεκίνησε ένας σημαντικός πρώτος κύκλος μεταρρυθμίσεων και αλλαγών. Χρειάζονται όμως πολλές και σοβαρές ακόμα. Δεν εξυπηρετούσε λοιπόν σε τίποτα μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδος, με όλες τις εντάσεις και τις οξύτητες που επιφέρει. Δεν μπορούσε να χαθεί χρόνος για την προώθηση των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων, αφού με αυτό το κλίμα θα ήταν πολύ δύσκολο να προωθηθούν τέτοιες πολιτικές.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πως απαντάτε στην κατηγορία ότι επιδοθήκατε το τελευταίο διάστημα σε μία σχεδιασμένη παροχολογία;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα θυμάστε ότι, προ εξαμήνου, είχα πει ότι δεν μπαίνουμε με τίποτα στη λογική των εύκολων υποσχέσεων και των εύκολων παροχών. Τα νομοσχέδια που καταθέσαμε ώστε να ψηφισθούν από την Κυβέρνηση αμέσως μετά τις εκλογές αφορούν δεσμεύσεις που είχαμε αναλάβει έναντι συμπολιτών μας που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Αυξήσαμε το ΕΚΑΣ, τις συντάξεις του ΟΓΑ, το επίδομα του Ταμείου Ανεργίας, πήραμε μέτρα για τους τρίτεκνους. Στον αρχικό μας σχεδιασμό, όταν πιστεύαμε ότι το έλλειμμα είναι γύρω στο 2%, όλα αυτά θα γίνονταν μέσα σε έναν ή ενάμισι χρόνο. Το έλλειμμα όμως ήταν 7,9%, έξι φορές μεγαλύτερο απ’ ό,τι ισχυρίζονταν οι κυβερνήσεις του χθες. Μοιραία λοιπόν μετακινήθηκε χρονικά η εκπλήρωση της δέσμευσής μας. Εμείς θέλαμε όλα αυτά να τα κάνουμε νωρίτερα, αλλά τα δεδομένα της οικονομίας δεν μας το επέτρεπαν.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αν περιμένατε δύο –τρεις εβδομάδες ακόμα για να προκηρύξετε τις εκλογές τα νομοσχέδια αυτά θα τα είχατε ψηφίσει και δεν θα κρατούσατε τον κόσμο σε ομηρία, όπως σας κατηγορεί η αντιπολίτευση.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Αντιστρέφεται το επιχείρημα. Πριν, μας λέγανε ότι αυτά είναι προεκλογικές παροχές της τελευταίας στιγμής. Τώρα μας λένε άλλα, που είναι αντίρροπα, αλληλοσυγκρουόμενα και ανακόλουθα. Η πραγματικότητα είναι ότι οι δεσμεύσεις μας έγιναν πράξη. Είναι κατατεθειμένα νομοσχέδια προς ψήφιση από την κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές. Εάν με το καλό είμαστε κυβέρνηση εμείς, θα ψηφίσουμε αυτά τα νομοσχέδια. Αν όχι, η επόμενη κυβέρνηση θα επιλέξει τις δικές της προτεραιότητες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πολλοί πιστεύουν ότι δύσκολα θα κλείσει ο επόμενος Προϋπολογισμός. Υπάρχει περίπτωση να έχουμε αύξηση του ΦΠΑ ή κάποια άλλα έκτακτα μέτρα γενικώς;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Έκτακτα μέτρα δεν θα υπάρξουν γιατί η δημοσιονομική κατάσταση αυτή τη στιγμή είναι υγιής. Το έλλειμμα είναι γύρω στο 2,6%. Το έχει δεχθεί και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γι’ αυτό άλλωστε μας έβγαλε από τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος. Μετά μάλιστα από εξονυχιστικό έλεγχο, ακριβώς επειδή υπήρχαν τραυματικές εμπειρίες στο παρελθόν. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται προσοχή στα δημοσιονομικά. Άλλωστε και μόνη η δέσμευση ότι σε τρία χρόνια από σήμερα πρέπει να έχει μηδενιστεί το έλλειμμα, απαιτεί διαρκή προσπάθεια. Έκτακτα μέτρα δεν χρειάζονται. Χρειάζεται όμως προσοχή και σταθερή πορεία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πως συνάδει το χάρισμα χρεών σε ποδοσφαιρικές ομάδες με την Προσπάθεια μείωσης του ελλείμματος;. Αυτό μπορείτε να δεσμευθείτε ότι δεν θα ξαναγίνει;.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Έγινε το 2004 πράγματι μια σοβαρή ρύθμιση χρεών από προσαυξήσεις και πρόσθετες επιβαρύνσεις και οι περισσότερες ΠΑΕ κατάφεραν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους. Για δύο – τρεις ΠΑΕ οι οποίες ήταν αδύνατον να βγουν από την δύσκολη κατάσταση που αντιμετώπιζαν και βεβαίως δεν είχαν τη δυνατότητα να πληρώσουν ποτέ και αφού είχαμε ενδείξεις ότι στα διοικητικά τους γίνεται πια μια σοβαρή προσπάθεια, είπαμε να δώσουμε μια τελευταία ευκαιρία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα τελειώσαμε με την ιστορία αυτή.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Τελειώσαμε οριστικά με αυτήν την ιστορία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θέλω τώρα να πάμε λίγο στο τί έχετε στο μυαλό σας ότι πρέπει να αλλάξει από δω και πέρα στη χώρα. Το βασικό σας σύνθημα είναι η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Να ορίσουμε εξ’ αρχής τους βασικούς άξονες των μεταρρυθμίσεων. Γιατί εγώ στο μυαλό μου τους έχω απόλυτα ξεκαθαρισμένους. Ο πρώτος είναι η συνέχεια της δημοσιονομικής προσαρμογής και με την αναπτυξιακή διάσταση του όρου.
Ο δεύτερος είναι η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που αφορούν στις δομές του κράτους, τη διοικητική μεταρρύθμιση. Αυτό εμπεριέχει και την διοικητική μεταρρύθμιση και την Αποκέντρωση. Έχουμε ξεκινήσει ήδη το διάλογο και με την ΚΕΔΚΕ και με την ΕΝΑΕ. Στόχος είναι λιγότερες και ισχυρότερες αυτοδιοικητικές μονάδες. Στην Ευρώπη των περιφερειών πρέπει να κάνουμε πιο ισχυρές, πιο λειτουργικές μονάδες.
Τρίτος άξονας η συνέχιση της μεταρρύθμισης στην Παιδεία.. Και από κει και πέρα είναι και η μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους. Όταν λέω μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους, δεν εννοώ μόνο προσπάθεια διεύρυνσής του, αλλά και μια κοινωνική πολιτική που απευθύνεται με ξεκάθαρες, προγραμματισμένες δράσεις σ’ αυτούς που έχουν πραγματικά ανάγκη. Γιατί είναι διαπιστωμένο ότι υπάρχει σπατάλη χρημάτων. Χρειάζεται πραγματικά σοβαρή τομή εδώ. Να πηγαίνουν περισσότεροι πόροι – αυτό εξυπηρετεί και το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής – στους έχοντες πραγματικά ανάγκη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Για το Ασφαλιστικό;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το ασφαλιστικό είναι μια μεγάλη υπόθεση, ένα μεγάλο εθνικό ζήτημα μια μείζων προτεραιότητα. Στο διάστημα που πέρασε ξεκίνησε και προχώρησε ο διάλογος με τα κόμματα και τους κοινωνικούς φορείς. Ο διάλογος θα συνεχιστεί. Υπάρχουν κάποιοι συγκεκριμένοι άξονες. Το ασφαλιστικό είναι άμεσα συνδεδεμένο με τους ρυθμούς ανάπτυξης, άρα και με το ύψος της ανεργίας, με τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, με την εκτεταμένη εισφοροδιαφυγή, με ζητήματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση.
Από κει και πέρα βεβαίως θα γίνει διάλογος, αλλά ορισμένα πράγματα είναι δεδομένα, πρέπει να γίνουν. Ενδεικτικά αναφέρω: Ενοποίηση ταμείων. Πλήρης μηχανοργάνωσή τους. Εξορθολογισμός στο ζήτημα των αναπηρικών συντάξεων. Βαρέα και ανθυγιεινά. Να ξεκαθαρίσουμε πραγματικά ποια είναι και ποια όχι. Είναι μια υποχρέωση ετών που κανένας δεν έχει τολμήσει να την αγγίξει. Δική μου άποψη είναι ότι λαμβάνοντας υπόψη την υγιή δημοσιονομική κατάσταση και την καλή πορεία της Οικονομίας μπορούμε να κάνουμε τις αλλαγές που χρειάζονται, χωρίς να καταφύγουμε σε αύξηση των ορίων ηλικίας, ή μείωση των συντάξεων. Χρειάζεται όμως εξυγίανση του όλου συστήματος. Θα μπορούσε με κίνητρο μεγαλύτερη σύνταξη, να παρέχεται η δυνατότητα προαιρετικής παραμονής στην εργασία μετά από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας.
Υπάρχει σχεδιασμός, αυτές τις βασικές αρχές θα τις θέσουμε, θα τις αναλύσουμε ακόμα περισσότερο στους πολίτες. Και βέβαια, μετά τις εκλογές, εφόσον έχουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών, αυτό το σχέδιο θα μπει σε διάλογο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει μια λογική στην κοινωνία που λέει ότι το ασφαλιστικό, έχει γίνει ένα δηλητήριο πολιτικό. Υπάρχει περίπτωση να καλέσετε τον όποιον Αρχηγό της Αντιπολιτεύσεως, μετά τις εκλογές, να κλειδωθείτε σε ένα δωμάτιο μαζί του και, όταν συμφωνήσετε, να βγείτε από κει μαζί και με τους κοινωνικούς εταίρους, όπως έγινε στην Ισπανία, ή στη Γερμανία.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Όπως ξέρετε τόσο στην περίπτωση της Αναθεώρησης του Συντάγματος και, ακόμα περισσότερο, στην περίπτωση της Παιδείας επιχείρησα να το κάνω. Δυστυχώς δεν είχα ανταπόκριση από την άλλη πλευρά. Θα το επιχειρήσω και πάλι. Γιατί πράγματι πιστεύω ότι σε ένα τόσο μεγάλο ζήτημα, είναι ευχής έργο και για τη σταθερότητά του και για την αποτελεσματικότητά του να είναι προϊόν μιας διαδικασίας συναίνεσης, συνεννόησης, έστω καλόπιστης αποδοχής κάποιων παραμέτρων που είναι αναντίρρητες. Εάν επιτευχθεί, καλώς. Με βάση την εμπειρία που έχουμε δεν μπορεί κανείς να είναι πολύ αισιόδοξος. Αν η υπόθεση δεν εξελιχθεί με το αισιόδοξο σενάριο, κάποιος επιτέλους πρέπει να έχει το πολιτικό θάρρος και το ανάστημα για να το προχωρήσει. Το χρειάζεται η χώρα. Εγώ είμαι διατεθειμένος να το κάνω.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κάποιοι έλεγαν ότι ως παράταξη είχατε το άγχος της παρένθεσης. Αν κερδίσετε θα φύγει αυτό το πράγμα από πάνω σας; Πιστεύετε ότι θα είναι διαφορετική η αντιμετώπιση των πραγμάτων;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Δεν νομίζω ότι επέδειξα ή επιδείξαμε ως κυβέρνηση ποτέ τέτοιο άγχος. Απόδειξη είναι ότι κάναμε πολλά πράγματα τα οποία ήταν χρήσιμα, αλλά δεν ήταν πάντα ευχάριστα. Σας θυμίζω, ότι στη μεταρρύθμιση στα Πανεπιστήμια είχαμε επί μακρόν, όχι απλώς ένταση, αλλά σχεδόν κάθε εβδομάδα οξύτητα. Δεν κάναμε πίσω. Σας θυμίζω, επίσης, το νόμο για τις ΔΕΚΟ. Μια μεγάλη τομή, αφού πια κανείς νεοπροσλαμβανόμενος δεν έχει σχέση δημοσίου υπαλλήλου. Αυτά πριν από μερικά χρόνια ήταν πράγματα αδιανόητα κ. Παπαχελά. Σας παραθέτω δυο μόνο παραδείγματα για να σας δείξω ότι τουλάχιστον προσωπικά δεν είχα ποτέ το άγχος της παρένθεσης. Εγώ πιστεύω ότι πρέπει κανένας να είναι ξεκάθαρος με τους πολίτες. Και πιστεύω ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συμπολιτών μας καταλαβαίνει την ανάγκη να γίνουν πράγματα. Η κοινωνία είναι έτοιμη, ώριμη και θέλει αλλαγές. Με αυτήν την έννοια η καλοπροαίρετη ουσιαστική κριτική που μπορώ να δεχθώ, είναι από εκείνους που μου λένε ‘’πρέπει να πάτε πιο γρήγορα’’.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας θυμάμαι στη ΔΕΘ με πολύ αποφασιστικό τρόπο να λέτε ότι με την ‘’Ολυμπιακή’’ δεν πάει άλλο. Γιατί κάνατε πίσω στο θέμα της ‘’Ολυμπιακής’’;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα σας πω ότι είμαστε έτοιμοι. Η ‘’Ολυμπιακή’’ θα είχε αποκρατικοποιηθεί εδώ και δύο χρόνια. Το πρόβλημά μας, είναι ότι βρισκόμαστε σε μια διαρκή διελκυστίνδα με την Ε.Ε., για μια σειρά από καθαρά νομικά θέματα που σχετίζονται με τη διαχείριση της Ολυμπιακής στο παρελθόν. Για το τί χρωστάει και πόσα χρωστάει Αυτό είναι το θέμα. Αλλιώς εμείς είμαστε πανέτοιμοι εδώ και δύο χρόνια. Η λύση είναι έτοιμη. Ελπίζω μέσα στο 2007 να έχουμε κλείσει με αυτό το θέμα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να πάμε λίγο στο θέμα της Παιδείας. Ποιές είναι οι μεταρρυθμίσεις που έχετε στο μυαλό σας για την επόμενη τετραετία;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ο στόχος είναι να γίνει το ελληνικό Πανεπιστήμιο πραγματικά ανταγωνιστικό. Τα θεμέλια μπήκανε. Αναφέρομαι κυρίως στο νόμο για την αξιολόγηση. Μέγα θέμα που ήταν ταμπού. Και βεβαίως στο νόμο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Βεβαίως τις αντιδράσεις τις γνωρίζετε. Να κάνω εδώ μια παρένθεση. Επειδή λέγαμε πριν για το διάλογο, με πολύ καλή προαίρεση τότε και με πολύ καλή προαίρεση τώρα, σας λέω πως ίσως άφησα το διάλογο να τραβήξει περισσότερο απ’ ό,τι έπρεπε. Δεν το έκανα για να αποφύγω το πολιτικό κόστος. Άλλωστε τελικά την απόφαση την πήραμε και το υλοποιήσαμε. Απλώς πίστευα ότι η Παιδεία είναι μια υπόθεση που δεν μπορεί να αλλάζει από Κυβέρνηση σε Κυβέρνηση ή από Υπουργό σε Υπουργό. Πίστευα ότι είναι μια υπόθεση στην οποία, έστω και σε ένα γενικό πλαίσιο μπορούμε να συνεννοηθούμε. Το επιδίωξα μετά πάθους. Μετά λύπης μου είδα έναν – έναν, με διάφορα προσχήματα, να αποχωρούν από το διάλογο. Βλέποντας λοιπόν όλα αυτά τα δείγματα τον πρώτο χρόνο του διαλόγου ειλικρινά σας λέω πιθανόν θα έπρεπε να πάω νωρίτερα στην υλοποίηση. Συμπληρώνω μ’ αυτά την αυτοκριτική που λέγαμε πριν.
Μένουν όμως και πολλά άλλα πράγματα να γίνουν. Είναι ο νόμος για τα μεταπτυχιακά. Είναι οι μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν στην Πρωτοβάθμια και στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Να εκπληρώσουμε πλήρως την ανειλημμένη δέσμευσή μας για την δωρεάν διανομή computers σε όλα τα παιδιά. Το ζήτημα δεν είναι να βελτιώσουμε μόνο το Πανεπιστήμιο. Βλέπω την Παιδεία στη συνολική της διάσταση.
Μεγάλο και κεφαλαιώδους σημασίας ζήτημα για εμένα είναι να βρεθεί τελικά το απαιτούμενο θάρρος να προχωρήσουμε στην Συνταγματική Μεταρρύθμιση. Και εξηγούμαι τί εννοώ για το άρθρο 16. Να σας δώσω λίγο την ευρύτερη φιλοσοφία μου. Κύριε Παπαχελά εγώ πιστεύω ότι οι Έλληνες είμαστε ένας προικισμένος λαός. Απόδειξη ότι σε ατομικό επίπεδο ο καθένας διακρίνεται παντού και σε ό,τι επιλέξει να κάνει. Στη λογική των στεγανών και των αγκυλώσεων, εδώ οχυρωνόμαστε όλοι πίσω από μια βολική κατάσταση, η οποία όμως είναι πλασματική. Γιατί ο υπόλοιπος κόσμος τρέχει. Όταν σήμερα υπάρχουν ανταγωνιστικά πανεπιστήμια ακόμα και στις γειτονικές χώρες, εμείς δεν μπορούμε να λέμε ότι είμαστε ερμητικά κλεισμένοι στο καβούκι μας. Η χώρα έχει ανάγκη από ‘’φρέσκες ιδέες’’. Τί εννοώ; Ότι πρέπει να βγούμε με τόλμη και αυτοπεποίθηση στον ανταγωνισμό. Έχουμε τα φόντα και ως χώρα και ως πολίτες. Δεν γίνεται να συνεχίσουμε έτσι. Οι άλλοι τρέχουν. Φεύγουν μπροστά. Και μάλιστα όχι μόνο οι παραδοσιακοί εταίροι, του ‘’σκληρού πυρήνα’’ της Ευρώπης.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είπαμε για το Περιβάλλον. Υπουργείο Περιβάλλοντος θα δημιουργήσετε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το περιβάλλον δεν είναι θέμα γραφειοκρατικού, ή διαχειριστικού χαρακτήρα, ούτε εντυπώσεων της στιγμής. Το Περιβάλλον από μόνο του έχει μια τεράστια προτεραιότητα για μας. Εχει γίνει σοβαρή δουλειά. Είναι η πρώτη φορά που έχουμε σχεδόν πλήρως ενσωματώσει όλες τις οδηγίες της Ε.Ε. Ενα πολύ απλό παράδειγμα: οι χωματερές, μέσα σε τρία χρόνια είναι πολύ λιγότερες από αυτές που βρήκαμε και λειτουργούν με νέους κανόνες και αυστηρές προδιαγραφές. Θυμίζω επίσης το τεράστιας σημασίας για την Αττική και τον Σαρωνικό έργο της Ψυτάλλειας καθώς και το πρώτο εργοστάσιο ανακύκλωσης απορριμμάτων. Και στον τομέα αυτό τολμούμε τη σύγκριση. Και εδώ μιλάει το έργο μας. Από κει και πέρα η πρόκληση είναι μεγάλη. Υπάρχει μια νέα πραγματικότητα, η κλιματική αλλαγή. Πρέπει να σας πω ότι η χώρα, δι εμού, στο εαρινό έκτακτο ευρωπαϊκό Συμβούλιο, πρωταγωνίστησε στο να πάμε σε ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους για τον περιορισμό των ρύπων στην Ε.Ε. Η προτεραιότητα λοιπόν είναι δεδομένη. Και επειδή η ερώτηση έχει σχέση και με τη δομική μορφή της Κυβέρνησης, αυτό είναι κάτι που, μετά την εμπειρία των τελευταίων τριάμισι ετών, πολύ προσεκτικά το μελετώ, ως προς τη μορφή που θα πάρει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ακούω από τον κόσμο, πολύ αγανάκτηση για το θέμα των πυρκαγιών. Θα μπορούσατε να δεσμευθείτε εσείς ως Κυβέρνηση ότι οι οικοδομές που θα διαπιστωθεί ότι έχουν κτισθεί σε δάση τα οποία κάηκαν, τα τελευταία δέκα χρόνια, θα γκρεμιστούν.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η πολιτική μου δέσμευση είναι δεδομένη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι οι νομικές και δικαστικές περιπλοκές. Θα σας δώσω ένα απλό παράδειγμα: Η εφημερίδα σας έχει αναδείξει, εδώ και πολύ καιρό, το ζήτημα με τα παράνομα νταμάρια. Μας πήρε δύο χρόνια να δρομολογήσουμε τη λύση. Και πρέπει να σας πω – είναι η πρώτη φορά που το λέω – ασχολήθηκα προσωπικά, γιατί αισθανόμουν ως ‘’αγκάθι’’, μια σοβαρή εφημερίδα να θέτει ένα τέτοιο θέμα, να μαθαίνω ότι τα Υπουργεία – και το ΥΠΕΧΩΔΕ και το Ανάπτυξης -έχουν προχωρήσει, αλλά με διάφορους νομικούς, δικαστικούς τρόπους (προσφυγές, παραπροσφυγές, προθεσμίες προσφυγών κ.λπ.) να καθυστερεί δύο χρόνια η λύση; Η μεν πολιτική βούληση λοιπόν είναι απόλυτη και δεδομένη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς μπορεί κανείς να βρίσκει και να κλείνει τους τρόπους νομικής ή αν θέλετε νομικίστικης ή και δικολαβικής υπεκφυγής.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θέλω λίγο να πάω στο θέμα της διαφθοράς και της διαπλοκής. Είναι κάτι που ο κόσμος το κουβεντιάζει. Εσείς σηκώσατε την σημαία εναντίον της διαφθοράς και της διαπλοκής το 2004. Χρησιμοποιήσατε και σκληρούς όρους γι’ αυτό το θέμα. Απλοί άνθρωποι τους οποίους βλέπω στον δρόμο ρωτάνε πως γίνεται οι ίδιοι άνθρωποι στους οποίους αναφερόσασταν να συνεχίζουν να παίρνουν τις βασικές δουλειές από το δημόσιο;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Για όσα έχω πει να ξέρετε ότι αυτά δεν είναι απλές πολιτικές θέσεις ή δεσμεύσεις. Είναι βαθύτερες, φιλοσοφικές, θεμελιώδεις αρχές. Δεν αλλάζει τίποτα. Βεβαίως, πάντα έλεγα – και το λέω και τώρα, – ότι δεν έχω, δεν έχουμε προσωπικά, δεν υπάρχει βεντέτα με ανθρώπους. Πρέπει να σας πω ότι είμαι υπερήφανος γιατί αυτή η κυβέρνηση δημιούργησε ένα πλαίσιο ανάθεσης έργων και μελετών που δεν αμφισβητείται και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία και αυτή τη στιγμή τα μεγάλα έργα υλοποιούνται ή προωθούνται γρήγορα. Βεβαίως, επειδή υπήρχε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις ένα σαθρό σύστημα ανάθεσης, χρειάστηκε χρόνος για να δημιουργηθεί. Έπρεπε όμως να γίνει και έγινε. Και αυτό είναι μια πολύ σημαντική τομή στην κατεύθυνση της διαφάνειας.
Γνωρίζετε επίσης ότι είχα την πρόθεση και κάναμε μια καίρια επιλογή, σε σχέση με την ταυτόχρονη ιδιότητα μετόχου, ή ιδιοκτήτη μέσων ενημέρωσης και εργολάβων, ή μεγάλων προμηθευτών του δημοσίου. Όπως γνωρίζετε υπήρξε μια πολύ έντονη, εντονότατη αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προσωπικά εγώ δεν έχω μετακινηθεί, ούτε κατά κεραία, στα πιστεύω μου. Αλλά από την ώρα που διακυβευόταν η συνέχιση της ροής των πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη χώρα δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς. Αυτή είναι η αλήθεια. Εγώ δεν έχω αλλάξει θέση. Πιστεύω μάλιστα ότι, εάν είχαμε χρονικά περιθώρια, θα μπορούσαμε να πείσουμε και αρκετούς ευρωπαίους, γιατί το φαινόμενο αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό. Δεν είχαμε όμως καθόλου χρόνο. Το Γ΄ ΚΠΣ έτρεχε και μάλιστα με μεγάλη καθυστέρηση από το παρελθόν. Το Δ΄ ΚΠΣ σχεδιαζόταν. Αν μπαίναμε σε μια δικαστική διαμάχη, αυτή θα κράταγε τέσσερα, πέντε, έξι χρόνια και μάλιστα με αβέβαιο τελικό αποτέλεσμα. Και συγχρόνως όλο αυτό το διάστημα θα ήταν παγωμένες οι πιστώσεις από τα ευρωπαϊκά ταμεία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: … κάποιος σε αυτή την καρέκλα γίνεται προφανώς σοφότερος; Ξέροντας αυτά που ξέρετε σήμερα θα ανεβάζατε τόσο ψηλά αυτή τη σημαία τότε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι, γιατί τα πιστεύω και γιατί η σημαία σε θέματα αρχών και αξιών πρέπει πάντα να είναι ψηλά. Και είμαι βέβαιος ότι οι πολίτες γνωρίζουν πολύ καλά και αντιλαμβάνονται και την πρόθεση και την προσπάθεια που έγινε. Και έγιναν πολλά. Ανέφερε ήδη το νέο πλαίσιο για τα έργα και τις μελέτες. Θυμίζω ακόμη το νέο σύστημα προμηθειών. Τη μετατροπή της απιστίας από πλημμέλημα σε κακούργημα. Παράλληλα όλες τις υποθέσεις όπου υπάρχει υπόνοια διαφθοράς, εμείς τις αποκαλύψαμε, εμείς τις πήγαμε στη Δικαιοσύνη. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και δεν χαριζόμαστε σε κανέναν, όποιος και αν είναι, όσο ψηλά και αν βρίσκεται.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γιατί όμως είναι τόσο ριζωμένο το φαινόμενο της διαφθοράς στη χώρα μας και σε ανθρώπους που προέρχονται απ’ όλο το πολιτικό φάσμα;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το φαινόμενο είναι διεθνές και συμβαίνει τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Σχετίζεται με πολλούς παράγοντες. Έχει να κάνει βεβαίως και με το γεγονός ότι κυκλοφορεί πολύ περισσότερο χρήμα. Έχει να κάνει και με μια γενικότερη χαλάρωση αρχών και αξιών. Σ’ ό,τι αφορά τη χώρα μας, έχει να κάνει και με μια Δημόσια Διοίκηση, η οποία χρειάζεται ακόμη πολύ δουλειά και επίμονη προσπάθεια για να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων. Έχει να κάνει και με το γεγονός – χωρίς να θέλω να κάνω ευθείες βολές – ότι καλλιεργήθηκε στο παρελθόν μια αντίληψη, ότι δεν υπάρχουν πολιτικές ηγεσίες πραγματικά αποφασισμένες, αν όχι να το εξαλείψουν πλήρως, αλλά εν πάση περιπτώσει όπου εμφανίζονται τέτοια φαινόμενα να στέκονται αποφασιστικά απέναντί τους. Σε κάθε περίπτωση με αυστηρότητα έχω δηλώσει και έχω κάνει πράξη το ότι δεν χαρίζομαι σε κανέναν.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Με την ιστορία των ομολόγων, έχετε καθαρή εικόνα ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι, κυβερνητικά στελέχη, τα οποία είναι μπλεγμένα στην ιστορία;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι, αυτή την εικόνα έχω. Είναι μια υπόθεση σοβαρή. Συζητήθηκε επί μακρόν. Τρεις προ ημερησίας διατάξεως συζητήσεις στη Βουλή αφιερώθηκαν στο θέμα. Εμείς το πήγαμε στη Δικαιοσύνη. Και εμείς μένουμε στη γραμμή ότι όποιος έχει την οποιαδήποτε ανάμειξη και αποφανθεί η Δικαιοσύνη, θα πληρώσει για τις όποιες αμαρτίες του. Συνάμα, έχοντας κάνει την αυτοκριτική μας, στη Βουλή, αλλάξαμε και το καθεστώς επιλογής των διοικήσεων των Ταμείων. Έπρεπε να το είχα θεσμοθετήσει νωρίτερα. Οι άνθρωποι δηλαδή οι οποίοι καλούνται να υπηρετήσουν σε τέτοιες θέσεις πρέπει να περνάνε από μια πιο λεπτομερή εξέταση προσόντων. Το εφαρμόσαμε πάντως και στην επιλογή έχει πια αποφασιστικό λόγο η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γυρίζοντας πίσω στο σκληρό καμίνι της πολιτικής,, έχετε μετανιώσει για κάποιες βαριές εκφράσεις, όπως το ‘’αρχιερέας της διαπλοκής’’, που χρησιμοποιήσατε για τον προκάτοχό σας; Θα τις ξαναλέγατε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Πίστευα -και πιστεύω-ότι δεν υπήρχε τότε αποφασιστική αντιμετώπιση, δεν υπήρχε πολιτική βούληση αντίδρασης σ’ αυτά τα φαινόμενα, γι΄ αυτό και πολλά απ΄ αυτά διογκώθηκαν σε εκείνη την περίοδο. Κατά τα λοιπά, στη διάρκεια κοινοβουλευτικών διαξιφισμών είναι φυσικό κάποτε να υπάρχουν και υπερβολικές εκφράσεις. Προσωπικά δεν αμφισβήτησα ποτέ την εντιμότητα του πρώην Πρωθυπουργού και το έχω πει δημοσίως στη Βουλή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Βλέπετε κάποια λύση σύντομα στην γνωστή εκκρεμότητα με τα Σκόπια; Τί θα κάνει η Ελλάδα σε περίπτωση που επιμένουν τα Σκόπια στο θέμα της ονομασίας;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η πολιτική μας εδώ είναι ξεκάθαρη. Η Ελλάδα σήμερα είναι πρωταγωνιστής στα Βαλκάνια. Είναι γέφυρα των χωρών της ευρύτερης περιοχής προς την Ευρώπη. Υπάρχει όμως μια σοβαρή εκκρεμότητα για την οποία εμείς, αν μου επιτρέπετε, εγώ προσωπικά, έκανα ένα βήμα να βρεθεί λύση, προ διετίας. Δυστυχώς, δεν είδαμε και δεν βλέπουμε ανταπόκριση από την άλλη πλευρά. Ίσα ίσα, σε κάποιες περιπτώσεις βλέπουμε προκλητικότητα. Θέλουμε να έχουμε καλές σχέσεις. Θέλουμε να βοηθήσουμε και αυτή τη χώρα, όπως όλες τις άλλες, να βρουν το δρόμο τους προς την Ευρώπη. Αλλά θα πρέπει να βρεθεί αμοιβαία αποδεκτή λύση. Και αυτό σημαίνει ότι η χώρα αυτή θα πρέπει κάποτε να μετακινηθεί ουσιαστικά απ΄ τις μέχρι σήμερα θέσεις της.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει περίπτωση να ασκήσετε βέτο;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Στο πλαίσιο της πολιτικής που σας περιέγραψα, η χώρα μας δεν στερείται την οποιαδήποτε δυνατότητα της παρέχεται. Πάντως, με αυτό που οι ίδιοι ονομάζουν ‘’συνταγματική ονομασία’’, αποκλείεται να προχωρήσουμε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στην Τουρκία έχουμε έναν παντοδύναμο Ερντογάν. Εσείς βλέπετε παράθυρο ευκαιρίας, αν κερδίσετε τις εκλογές, να τα βρείτε στο θέμα της υφαλοκρηπίδας; Να κάνετε μια συμφωνία;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η πολιτική μας και εδώ είναι πολύ καθαρή. Ο στόχος είναι η εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Και αυτό φαίνεται πολύ καθαρά από όλες τις κινήσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Άλλωστε, σε επίπεδο κλίματος, οι σχέσεις είναι καλές. Όπως είναι καλές και σε πολλά άλλα επίπεδα συνεργασίας. Βεβαίως, υπάρχει ζήτημα. Οι διερευνητικές συνομιλίες συνεχίζονται. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει πρόοδος. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Η βούληση υπάρχει, αλλά θα πρέπει και η Τουρκία να αντιληφθεί ότι το Διεθνές Δίκαιο, οι Διεθνείς Συνθήκες δεν είναι προς διαπραγμάτευση. Πάνω σε αυτή τη βάση έχει οικοδομηθεί και η προσέγγισή μας στο θέμα της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας. Θέλουμε- εμείς και η Ευρώπη- μια Τουρκία, η οποία σταδιακά, να υιοθετεί τρόπους συμπεριφοράς, αρχές, και στάνταρτς ευρωπαϊκά. Γι΄ αυτό και η πολιτική μας στο θέμα αυτό είναι πλήρης συμμόρφωση, πλήρης ένταξη. Η πρόοδος που γίνεται δεν με ικανοποιεί. Αυτό είναι κάτι όμως το οποίο θα πρέπει και η Τουρκία να κρίνει. Βεβαίως, μια νέα κυβέρνηση και μάλιστα ισχυρή, έχει μια μεγαλύτερη άνεση να προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Θέλω να ελπίζω -και το εύχομαι- αλλά σε τελική ανάλυση δεν εξαρτάται από εμένα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το τετ α τετ με τον Ερντογάν, όπως τον ζυγίζετε εσείς, το θέλει; Το έχει στο μυαλό του αυτός;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ξέρετε, στο ‘’σκληρό καμίνι της πολιτικής’’, για να χρησιμοποιήσω και τη δική σας έκφραση, δεν έχουν τόσο σημασία οι προθέσεις και τα λόγια, αλλά σε τελική ανάλυση οι πράξεις. Εν πάση περιπτώσει μπορώ να σας πω ότι αισθάνομαι πως έχουμε, βεβαίως με τις διαφορές απόψεων που υπάρχουν, έναν σταθερό συνομιλητή, πράγμα που δεν ίσχυε στις περισσότερες περιπτώσεις, τις τελευταίες δεκαετίες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πόσο σημαντικό είναι το άνοιγμα στη Ρωσία και η σχέση με τον Πουτιν;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Με τη Ρωσία έχουμε παραδοσιακά καλές σχέσεις. Δεν υπάρχει θέμα. Και σε πολιτικό επίπεδο και στην συνεργασία μας στους Διεθνείς Οργανισμούς και βέβαια σε επίπεδο συναλλαγών. Διακριτό κομμάτι αυτών των σχέσεων είναι η συνεργασία μας στον ενεργειακό τομέα. Πιστεύω ότι αυτά είναι ιδιαίτερα επωφελή για τη χώρα και από πλευράς γεωπολιτικής της αναβάθμισης, και από πλευράς προόδου που υπάρχει στην περιοχή και από καθαρά οικονομικής πλευράς.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχοντας τώρα την εμπειρία, αν ξαναπηγαίναμε στο 2004, θα κάνατε κάτι διαφορετικά;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το 2004 είχε δύο σημαντικές, πρόσθετες δυσκολίες, άμεσης εφαρμογής του κυβερνητικού μας προγράμματος. Η πρώτη ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Χωρίς να θέλω να υποτιμήσω την προσπάθεια που είχε κάνει η προηγούμενη κυβέρνηση, πάντως υπήρχαν πάρα πολλές εκκρεμότητες και σε έργα και σε ετοιμασίες. Στην ουσία για έξι μήνες η κυβέρνηση λειτούργησε αφοσιωμένη στο να πετύχει αυτήν την εθνική υπόθεση. Δόξα τω Θεώ, με τη βοήθεια όλων πέτυχε, μας έκανε όλους υπερήφανους και βεβαίως συνέβαλλε στην διεθνή προβολή της χώρας. Πάντως στην εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής έπαιξε σημαντικό ρόλο στο να μετακινηθεί χρονικά.
Η δεύτερη μεγάλη πρόσθετη και απρόβλεπτη δυσκολία ήταν η διάσταση του δημοσιονομικού εκτροχιασμού. Η τότε κυβέρνηση τον Δεκέμβριο του 2003 στη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό του 2004, έλεγε ότι το έλλειμμα ήταν 1,2%. Εμείς καταγγέλλαμε στη Βουλή ότι είναι πάνω από 2%. Απεδείχθη στην πορεία ότι είχε εκτοξευθεί στο 7,9% Μοιραία αυτό ανέτρεψε πολλούς από τους σχεδιασμούς μας. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Με αυτή την έννοια, λοιπόν, βεβαίως θα ήθελα πολλά πράγματα που έχουν σχέση, με κάποιες από τις κοινωνικές πολιτικές μας, να έχουν προηγηθεί. Δεν γινόταν όμως αλλιώς.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιά ήταν η πιο κρίσιμη στιγμή που περάσατε ;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Στην ουσία κ. Παπαχελά ένα μεγάλο κομμάτι από το χρόνο οποιουδήποτε φαντάζομαι έχει την τιμή να υπηρετεί με αυτή την ιδιότητα, αφορά τη διαχείριση διαρκών κρίσεων. Θα σας έλεγα ίσως η πιο ψυχικά φορτισμένη στιγμή ήταν στις 14 Αυγούστου του 2005, όταν με ειδοποίησε ο τότε Υπουργός Άμυνας, ότι ένα αεροπλάνο ακυβέρνητο κινείται στον ελληνικό εναέριο χώρο. Αναφέρομαι στην τραγωδία με το κυπριακό αεροπλάνο της εταιρείας ‘’Ήλιος’’, όταν βρέθηκα στην ιδιαίτερα δύσκολη θέση να εξετάσω το ενδεχόμενο ότι αν παρέλθουν ακόμη μερικά λεπτά και δεν απαντά θα έπρεπε να δοθεί εντολή κατάρριψης. Εσείς πώς θα νιώθατε αν ξέρατε ότι είναι 120 άνθρωποι μέσα, ανάμεσά τους και παιδιά;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κάποιο λάθος πιστεύετε ότι έχετε κάνει; Κάτι που έχετε μετανιώσει;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το υπαινίχθην ήδη στην κουβέντα μας. Νομίζω ότι σε κάποιες περιπτώσεις θα μπορούσαμε να είχαμε πάει πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά. Σας έδωσα ένα παράδειγμα για την υπόθεση του διαλόγου, για την Παιδεία και τα προσχήματα που επικαλούντο διάφοροι. Αλλά θα σας πω ότι υπάρχει και η άλλη πλευρά. Ακριβώς αυτός ο πλούτος εμπειρίας μας δίνει και μου δίνει τη δυνατότητα να είμαι πλέον πολύ πιο αποφασισμένος για τις μέρες που έρχονται.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχουν γράψει ότι δεν έχετε πάγκο. Έχετε πάγκο; Θα το δούμε στο επόμενο ματς, να το πω έτσι;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Πιστεύω ότι έχουμε πολύ αξιόλογους ανθρώπους. Το θέμα είναι να πετυχαίνει κανένας και την απαραίτητη συναντίληψη και ομοιογένεια. Και, κυρίως, με έχετε ακούσει να το λέω πολλές φορές αυτό γιατί το θεωρώ καθοριστικό, το ομαδικό πνεύμα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι, οι οποίοι λένε ότι αυτό που λείπει ενδεχομένως απ΄ αυτό το μοντέλο διοίκησής σας είναι ο άνθρωπος, ο οποίος θα έτρεχε την κυβερνητική μηχανή, όπως παλιά ο Πέτρος Μολυβιάτης, ο Αντώνης Λιβάνης και άλλοι. Χρειάζεται κάτι τέτοιο στην ελληνική διοίκηση ή όχι;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Δεν είμαι σίγουρος ότι χρειάζεται ένας άνθρωπος για να κάνει αυτή τη δουλειά. Εκείνο που σίγουρα χρειάζεται είναι ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια στην κατεύθυνση της ομαδικής δουλειάς και της συνεργασίας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ο καθένας αφήνει πίσω του μια κληρονομιά. Πώς θα θέλατε να σας θυμούνται μετά από πολλά χρόνια;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ως έναν πολιτικό που δεν διαπραγματεύτηκε βασικές αρχές και αξίες. Που μαζί βεβαίως με πολλούς άλλους, βοήθησε ουσιαστικά στο να βγει η Ελλάδα από τον κύκλο της μετριότητας και να σταθεί παλικαρίσια στο διεθνή ανταγωνισμό, αποκομίζοντας ως κέρδος ευημερία και κοινωνική συνοχή. Που βοήθησε την Ελλάδα να γίνει πρωταγωνιστής στην ευρύτερη περιοχή της και ισχυρή παρουσία στην καρδιά του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Πιστεύω ότι έχουμε τη δυνατότητα. Αυτά τα 3,5 χρόνια εμπειρίας μου επιτρέπουν να σας πω, ρεαλιστικά, ότι έχουμε τη δυνατότητα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχουμε το μοντέλο Σαρκοζί. Θέλω να σας ρωτήσω εάν νιώσετε την ανάγκη να πάρετε έναν άνθρωπο, από την άλλη όχθη, να το πω έτσι, θα το κάνετε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Βεβαίως. Δεν θέλω να πω συγκεκριμένα ονόματα, αλλά έχει γίνει ήδη σε αρκετές περιπτώσεις.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εάν εκλεγείτε θα είναι η τελευταία τετραετία ή όχι;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ξέρετε, δύο μέρες πριν από την Κυριακή των εκλογών γίνομαι 51 χρόνων. Κάπως γρήγορα δεν πάτε να με βγάλετε στη σύνταξη…
ΠΡΟΣΘΗΚΗ Α΄
ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
ΣΤΗΝ ‘’ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ’’
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Πρόεδρε τους τελευταίους μήνες έχουμε μια πρωτοφανή έκρηξη πυρκαγιών που έχουν επιφέρει μεγάλη οικολογική καταστροφή και έχουν στοιχίσει ανθρώπινές ζωές. Αισθάνεστε ότι η κρατική μηχανή λειτούργησε όσο αποτελεσματικά θα έπρεπε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κύριε Παπαχελά, τις τελευταίες μέρες ζήσαμε μια ανείπωτη τραγωδία. Για μια ακόμη φορά θέλω να εκφράσω την οδύνη μου και την πλήρη προσωπική μου συμπαράσταση, όπως επίσης και της οργανωμένης πολιτείας, στις οικογένειες όσων θρηνούν θύματα.
Θέλω για μια ακόμη φορά να επαναδιατυπώσω με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τη δέσμευσή μας να αποκαταστήσουμε, όσος καιρός κι αν απαιτηθεί γι’ αυτό, τις ζημιές που υπέστησαν αυτό το καλοκαίρι τα δάση μας. Όλες οι καμένες εκτάσεις κηρύσσονται αναδασωτέες ενώ προχωρούν με γρήγορους ρυθμούς όλες οι διαδικασίες που οδηγούν στην αποζημίωση των πληγέντων, όπως προβλέπει ο νόμος.
Αισθάνομαι όμως – και με την ευκαιρία που μου δίνετε σήμερα – την υποχρέωση να εκφράσω την ευγνωμοσύνη όλων μας, όλων των Ελλήνων για τους ανθρώπους που, μήνες τώρα, καθημερινά, κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες, πρωτοφανείς για τη χώρα συνθήκες, δίνουν τη μάχη με τις φλόγες. Ο επαγγελματισμός και η αυταπάρνησή τους αξίζουν το θαυμασμό μας.
Στο τέλος της αντιπυρικής περιόδου με νηφαλιότητα, με υπευθυνότητα, με σοβαρότητα όλοι μαζί οφείλουμε να σχεδιάσουμε τις μελλοντικές μας δράσεις; υπό νέα δεδομένα, με την ισχυρή πιθανότητα ότι οι κλιματολογικές συνθήκες του φετινού καλοκαιριού θα είναι δυστυχώς ο κανόνας από δω και πέρα. Και, βεβαίως, οφείλουμε να καλύψουμε τα όποια κενά παρουσιάστηκαν σε διάφορα επίπεδα της κρατικής μηχανής.
ΠΡΟΣΘΗΚΗ Β΄
ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
ΣΤΗΝ ‘’ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ’’
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας άλλαξαν σε κάτι οι 72 ώρες της κρίσης;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Σε πολλά. Κανείς δεν θα μπορούσε να μείνει ο ίδιος μετά από τέτοια γεγονότα. Τα συναισθήματα εναλλάσσονται με την λογική που σε υποχρεώνει σε ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση. Το λογικό συμπέρασμα και το έντονο δίδαγμα αυτών των ωρών είναι η ενίσχυση της βεβαιότητάς μου πως οι μεταρρυθμίσεις για ένα πιο σύγχρονο κράτος, πιο γρήγορο, πιο λειτουργικό, πρέπει να προχωρήσουν πολύ πιο βαθιά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αν ήσασταν απλός πολίτης θα νιώθατε ικανοποιημένος από την απόδοση του κράτους τις κρίσιμες ώρες των πυρκαγιών; Υπάρχει ζήτημα απόδοσης ευθυνών;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κανείς δεν μπορεί να είναι ικανοποιημένος όταν χάνονται ανθρώπινες ζωές. Πολύ περισσότερο όταν κάποιος – όπως συμβαίνει με μένα – είναι ιδιαίτερα φειδωλός στην έκφραση ικανοποίησης. Το κρίσιμο ερώτημα εδώ είναι αν, υπό τις δεδομένες, ακραίες, πρωτόγνωρες συνθήκες, η κρατική μηχανή έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να αντιμετωπίσει την πρωτοφανή σε έκταση και ένταση αυτή κατάσταση. κατάσταση. Με το χέρι στην καρδιά όμως κύριε Παπαχελά, σας λέω ότι οι άνθρωποι που ρίχτηκαν στη μάχη με τις φλόγες – πυροσβέστες στο έδαφος, πιλότοι αεροσκαφών, στρατιώτες, αστυνομικοί, άνθρωποι της αυτοδιοίκησης, εθελοντές– ξεπέρασαν τους εαυτούς τους, κινδύνευσαν, ίδρωσαν, μάτωσαν, ξενύχτησαν για να σβήσουν τις φωτιές, να σώσουν ζωές, να σταματήσουν το κακό.
Φοβάμαι ότι τους αδικούμε όταν υιοθετούμε ισοπεδωτικές λογικές, που άλλωστε είναι βέβαιο ότι δεν συμβάλλουν ώστε να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ειδικοί πιστεύουν ότι η τελευταία κρίση ανέδειξε την ανάγκη δημιουργίας ενιαίου υπουργείου Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης καθώς και ξεχωριστού Υπουργείου Περιβάλλοντος. Τα νέα δεδομένα αλλάζουν τις απόψεις σας;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Γνωρίζετε, ότι εδώ και χρόνια, στόχευσή μας είναι, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, να μεταβούμε σε ένα πιο ολιγομελές, πιο «σφικτό» κυβερνητικό σχήμα. Με τα δεδομένα που προέκυψαν από την πρόσφατη τραγωδία, σκέφτομαι έντονα αν οι συνθήκες το απαιτούν πλέον να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Ας μείνουμε εδώ προς το παρόν. Σίγουρα όμως με προβληματίζει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχετε αυτή την ώρα εικόνα για το αν υπήρχε οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών και από ποιους οργανώθηκε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Υπάρχουν εύλογα ερωτήματα που είμαι βέβαιος ότι απασχολούν τους περισσότερους Έλληνες. Τόσες πολλές πυρκαγιές, την ίδια ώρα, και σε τόσες πολλές διαφορετικές περιοχές, δεν μπορεί να είναι σύμπτωση. Τα γεγονότα, οι καταθέσεις αυτοπτών μαρτύρων και ευρήματα της αστυνομικής έρευνας, κατατείνουν σε πρόθεση. Υπάρχουν μέχρι αυτή την ώρα δεκάδες συλλήψεις. Οι έρευνες συνεχίζονται. Η πολιτεία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το δυνατόν συντομότερο να βρεθούν και να τιμωρηθούν αυτοί που από πρόθεση δημιούργησαν το κακό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η αντιπολίτευση ζητούσε συμβούλιο πολιτικών αρχηγών. Θα μπορούσε αυτό να βοηθήσει στη δημιουργία εικόνας ενότητας;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Αυτό που εμένα κ. Παπαχελά με ενδιαφέρει είναι η ουσία. Κάποιοι άλλοι για προφανείς δικούς τους λόγους αρκούνται στο επίπεδο της εικόνας. Εκείνοι που δήθεν στο όνομα της συνεννόησης έκαναν την πρόταση για το συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών, είναι οι ίδιοι που, τη δύσκολη ώρα της μάχης με τις φλόγες, έδειξαν ότι δεν χωρούν στο κοστούμι της ενότητας που επιχείρησαν να φορέσουν. Δεν το άντεξαν παρά λίγες μόνο ώρες. Άλλα έλεγαν το πρωί, τελείως αντίθετα πέντε – έξι ώρες αργότερα. Το πρωί εμφανίζονταν ως τάχα μετριοπαθείς και υπεύθυνοι. Λίγες ώρες μετά, ξαναγύρισαν στην πόλωση, την οξύτητα, το διχασμό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει μια στιγμή που ξεχωρίζει στο μυαλό σας από αυτά που ζήσατε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ο τρόμος στα μάτια των ανθρώπων. Αυτή η στιγμή μου γεννά την υποχρέωση να γίνουν, να γίνουμε όλοι μας ακόμη πολύ πιο αποφασιστικοί σε όσα θα πρέπει να αλλάξουν για να πάει μπροστά η πατρίδα μας.