Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΣΤΗ ΝΕΤ
ΚΑΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΓΙΩΡΓΟ ΚΟΥΒΑΡΑ
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Κύριε Πρόεδρε καλησπέρα σας. Σας ευχαριστούμε που μας υποδέχεστε στο Μέγαρο Μαξίμου για αυτή τη συνέντευξη στη δημόσια Ραδιοτηλεόραση, δεκαπέντε ημέρες πριν τις εκλογές. Ελπίζω τα επόμενα τριανταπέντε λεπτά να έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερα από αυτά που σκέφτεστε, στο δρόμο προς την κάλπη. Θέλω να ξεκινήσουμε από το θέμα της ημέρας που είναι η ανακοίνωση του ψηφοδελτίου επικρατείας. Βλέπω ένα μείγμα επιβράβευσης ανθρώπων οι οποίοι έχουν προσφέρει στην παράταξη και από την άλλη μεριά ένα άνοιγμα στην κοινωνία και με δύο γυναίκες σε εκλόγιμη θέση, και έχω την αίσθηση ότι καθοριστικό ρόλο στο να διευκολυνθείτε να πάτε σε αυτό το μείγμα, έπαιξε η οικειοθελής αποχώρηση του κ. Μιλτιάδη Έβερτ. Και θέλω να σας ρωτήσω, γιατί μιλάμε για μια οικειοθελή αποχώρηση και γιατί εσείς ο ίδιος δεν πήρατε την πρωτοβουλία να ζητήσετε από τον Μιλτιάδη Έβερτ κάτι το οποίο θα σας διευκόλυνε; Σας το ρωτώ αυτό, γιατί υπάρχει μια αίσθηση ότι πολλές φορές δεν παίρνετε τις δύσκολες αποφάσεις όταν αφορούν πρόσωπα μόνος σας, αλλά αφήνετε τη δυναμική των πραγμάτων και την πίεση που ασκείται συνήθως από τα ΜΜΕ, να παίξει το ρόλο της.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Ακούστε, να ξεκινήσουμε πρώτα από το αρχικό σκέλος της ερώτησής σας. Το ψηφοδέλτιο επικρατείας πρέπει πάντα να είναι ένα μείγμα, εμπειρίας, ικανότητας και βεβαίως ανανέωσης και προσέλκυσης ανθρώπων νέων, όχι κατ’ ανάγκην δεύτερων, δεν πάει ηλικιακά βέβαια, αλλά νέων στην πολιτική. Και νομίζω ότι αυτό το μείγμα επιτυγχάνεται πάρα πολύ καλά με το ψηφοδέλτιό μας. Τώρα αναφέρεστε στον πρώην αρχηγό της Νέας Δημοκρατίας τον κ. Έβερτ. Να ξεκαθαρίσω μερικά πράγματα κ. Κουβαρά. Παίρνω και έχω πάρει πολύ δύσκολες αποφάσεις. Όμως υπάρχουν ορισμένα ζητήματα που είναι πάνω από σφυγμομετρήσεις ή δημοσκοπήσεις: είναι ο σεβασμός στην ιστορία, στην πορεία ενός κόμματος, ο σεβασμός στην παράταξη γενικότερα. Λοιπόν, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, ότι ο κ. Εβερτ είναι ένας άνθρωπος που έχει προσφέρει πολλά και στην παράταξη και στον τόπο, η απόφαση που πήρε τον τιμά, γιατί βοηθάει και ανοίγει το δρόμο στην ανανέωση αλλά είναι μια απόφαση που έπρεπε να είναι δική του.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Θεωρείτε δηλαδή ότι αυτή η κριτική που σας προσάπτουν, ότι σε κάποια πράγματα δεν αποφασίζετε εσείς, αλλά αφήνετε τα πράγματα να λειτουργήσουν μόνα τους είναι άδικη. Γιατί, εντάξει η περίπτωση του κ. Έβερτ, είναι μια περίπτωση που καταλαβαίνει κανείς όλη τη συναισθηματική φόρτιση και αυτά που κουβαλάει μια σχέση που έχει κανείς με τον πρώην Πρόεδρο του κόμματος, αλλά υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις στις οποίες βλέπουμε οικειοθελείς αποχωρήσεις, μέσα από μια πίεση που ασκείται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Δεν είναι έτσι. Ακούστε, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται στο χρόνο τους. Εάν αναφέρεστε για παράδειγμα στην υπόθεση της διαμόρφωσης των ψηφοδελτίων, είχα πει εξαρχής ότι η ώρα της αξιολόγησης του καθενός και της καθεμιάς, είναι η ώρα της κατάρτισης των συνδυασμών. Και τότε έγινε. Λοιπόν εκτιμώ ότι αυτό είναι μια τελείως λάθος προσέγγιση, ότι αυτά θα έπρεπε να έχουν γίνει πολύ νωρίτερα. Κάνεις μια συνολική αξιολόγηση, καταλήγεις στις αποφάσεις αλλά την ώρα που πρέπει. Η συγκεκριμένη απόφαση αφορούσε την ώρα της κατάρτισης των συνδυασμών. Γιατί άλλωστε αυτό ήταν το αντικείμενο.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Μια και το συζητάμε τώρα το θέμα των ψηφοδελτίων, να το κλείσουμε λοιπόν. Θέλω να μου πείτε έτσι, ευθέως. Με ποια ακριβώς κριτήρια, αποφασίζετε; Γιατί λέτε ότι έχουν παίξει ρόλο πολιτικές συμπεριφορές και διαδρομές, αλλά αυτό δεν είναι πάντοτε πολύ σαφές. Ας πούμε στην περίπτωση του κ. Τσιτουρίδη, είναι σαφές το ερώτημα, ποια ακριβώς συμπεριφορά του είναι αυτή που τον οδήγησε εκτός ψηφοδελτίων;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Κύριε Κουβαρά, ακούστε, για κάθε άνθρωπο αξιολογείς, μια συνολική διαδρομή, μια συνολική συμπεριφορά. Αυτό είναι η αλήθεια. Δεν μιλούμε εδώ για ένα συγκεκριμένο μόνο γεγονός, μιλούμε και για τη γενική διαδρομή, τη συνολική διαδρομή. Και εκτιμάς εάν αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση, βοηθάει το κόμμα ή δεν το βοηθάει. Και αυτή είναι μια απόφαση που την παίρνει τελικά ο εκάστοτε αρχηγός.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Και δεν θεωρείτε ότι πρέπει να εξηγείται περισσότερο αυτή η απόφαση; Γιατί βλέπουμε τον ίδιο τον κ. Τσιτουρίδη…
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Λέω λοιπόν ότι αυτή η απόφαση ελήφθη με αυστηρά πολιτικά κριτήρια. Δεν έχει κανένα άλλο κριτήριο μέσα. Και είναι δική μου απόφαση.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Μάλιστα. Δεν έπαιξαν ρόλο οι δηλώσεις που έκανε.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Σας επαναλαμβάνω: η συνολική συμπεριφορά αφορά τα πάντα, που συνιστούν πολιτική συμπεριφορά.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Λοιπόν, θα έρθω στο θέμα των πρόωρων εκλογών, γιατί αυτό είναι το διακύβευμα που θέσατε ζητώντας πρόωρες εκλογές, είναι η κατάσταση της οικονομίας. Έχω την αίσθηση από τα γκάλοπ που είδαμε την περασμένη Παρασκευή, τα τελευταία που επιτρέπονταν, αλλά και από την εικόνα που υπάρχει σήμερα στον Τύπο, στον κυριακάτικο Τύπο, ότι υπάρχει μια ηττοπάθεια στο χώρο της Νέας Δημοκρατίας και αμφιβάλω αν η ίδια η βάση της Νέας Δημοκρατίας έχει πειστεί για τους λόγους για τους οποίους τελικά κάνετε εκλογές.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Δύο διαφορετικά πράγματα. Ζήτησα νωπή εντολή: βεβαίως έχουμε οικονομικές αποφάσεις δύσκολες μπροστά μας, αλλά αυτές είμαι αποφασισμένος να τις εφαρμόσω έτσι κι αλλιώς. Κάποιες εξ αυτών είναι ήδη σε εφαρμογή εδώ και μήνες. Απλώς αυτό ήταν σε συνδυασμό με το γεγονός του εκβιασμού από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ εκλογών για το μέγα ζήτημα, το σοβαρό θεσμικό ζήτημα, της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Άρα η απόφαση έχει κυρίως να κάνει με το συνδυασμό μιας δύσκολης περιόδου για όλες τις χώρες, για μας ειδικά, για συγκεκριμένους λόγους και βεβαίως μια εξάμηνης πιθανώς, παρατεταμένης δηλαδή, μακράς προεκλογικής περιόδου, με όλες τις οξύτητες, τις εντάσεις, που αυτό εμπεριέχει.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Όταν εσείς ο ίδιος όμως έχετε πει εδώ και ένα χρόνο ότι είμαστε σε κρίση και λέτε και για μια ελληνική οικονομία η οποία είναι θωρακισμένη απέναντι στην κρίση, πως θα πείσετε τον έλληνα πολίτη, ότι μετά από δύο χρόνια στην εξουσία χρειαζόσασταν νωπή εντολή για να κάνετε αυτό που θεωρούσατε ότι είναι το εθνικά συμφέρον; Γιατί δεν το κάνετε ως κυβέρνηση και χρειαζόσαστε νέα εντολή;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Πολλά. Πάρα πολλά κάναμε κ. Κουβαρά. Γι΄αυτό και την κρίση στην πραγματική οικονομία την αντιμετωπίζουμε, λιγότερο βαριά από ότι πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτή είναι η αλήθεια. Και στο «βάθεμα» της ύφεσης, ή αν θέλετε στο να πληγεί η πραγματική οικονομία και στην ανεργία που αλλού έχουμε έκρηξη και εδώ έχουμε μια μικρή αύξηση αλλά μέχρι στιγμής σε ελεγχόμενα επίπεδα, όπως επίσης και σε μια σειρά από μέτρα, πολιτικές συγκεκριμένες, να στηρίξουμε κλάδους της οικονομίας. Για παράδειγμα πιστεύω ότι η ειδική πολιτική που κάναμε για τον τουρισμό, είχε πάρα- πάρα πολύ καλό αποτέλεσμα. Επίσης σας θυμίζω ότι από το Γενάρη, ήδη, παρουσιάσαμε το νέο πρόγραμμα σταθεροποίησης και πήραμε συγκεκριμένα μέτρα που είχαν σχέση με την περιστολή δαπανών, τη μείωση, ή την κατάργηση ή τη συγχώνευση, πολλών προσώπων στο δημόσιο τομέα. Όμως κανείς πρέπει να είναι και αυτό είναι χρέος εμού κ. Κουβαρά, με έχουν τιμήσει οι πολίτες δυο φορές με την εμπιστοσύνη τους, το πρώτο χρέος, λοιπόν είναι να τους πω την αλήθεια: ότι έχουμε ακόμα ανηφόρα μπροστά μας. Διότι η κρίση στη δική μας περίπτωση, έκανε το εξής: όπως σε κάθε άλλη χώρα τις συγκεκριμένες αδυναμίες τις έφερε στην επιφάνεια, εμείς έχουμε μια πάγια διαρθρωτική ανισορροπία, το τεράστιο χρέος, αυτό είναι το μεγάλο μας πρόβλημα. Το οποίο βεβαίως πολεμήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, όμως η κρίση το αναδεικνύει και από πλευρά αμεσότητας και ανάγκης να πολεμηθεί, πολύ πιο έντονα.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Λέτε ότι πολεμήθηκε αλλά παρόλα αυτά επί των ημερών της Νέας Δημοκρατίας, είχαμε συν 85 δις ευρώ χρέος. Αύξηση κατά 85%.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Μήπως έχετε δει από πού προέρχεται αυτό;
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Προέρχεται είναι φανερό και από τους τόκους θα μου πείτε. Το ξέρω γιατί το έχω ξανακούσει που το έχετε πει.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Θα σας πω ότι το 65%, περίπου αυτού του ποσού, είναι τόκοι. Το 15 περίπου τοις εκατό, 13 – 14%, είναι εξοπλιστικές δαπάνες από προηγούμενα προγράμματα. Άρα μιλούμε για ένα χρέος το οποίο στο 80%, όχι χρέος, εννοώ αύξηση, η οποία 80%, 85% προέρχεται από επιλογές, ή δαπάνες ή κλεισμένες συμφωνίες προηγουμένων κυβερνήσεων. Όμως να σας πω κάτι. Επειδή όλα αυτά μετρούνται ως ποσοστά του ΑΕΠ και έτσι αν θέλετε τα υπολογίζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όταν ζυγίζει τα κριτήρια του Μάαστριχτ, η πραγματικότητα είναι ότι το χρέος μειώθηκε κατά 3 ή 4% εκατό, τα χρόνια μεταξύ 2004 και 2007. Αυτή είναι η αλήθεια. Ως ποσοστό του ΑΕΠ. Βεβαίως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν παρέμενε μεγάλο. Όμως το χρέος ήταν το 1980-81, κ. Κουβαρά, ούτε 30% του ΑΕΠ. Ποιος το πήγε 100%;
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Πάντως κ. Πρόεδρε, υπάρχει ένα ζήτημα αξιοπιστίας της κυβέρνησης, διότι όταν έχετε πει ότι το πρόβλημα είναι το χρέος και δεν έχετε καταφέρει αυτά τα χρόνια να καταπολεμήσετε ούτε τη φοροδιαφυγή και έχετε τελικά και εσείς συμβάλει στην περαιτέρω αύξηση του χρέους, πως θα πείσετε τους πολίτες ότι αύριο θα τα αντιμετωπίσετε αυτά και δεν θα πάμε σε νέο δανεισμό και σε νέους φόρους για να αντιμετωπίσουμε τη δύσκολη οικονομική κατάσταση που εσείς περιγράφετε;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Την υπόθεση «χρέος και ελλείμματα» την έχουμε πολεμήσει. Πολύ. Και κατά βάση η κρίση που φυσικό μέχρι ενός σημείου είναι να ανατρέπει αυτή την προσπάθεια. Σας θυμίζω ότι φέτος όλες οι χώρες θα έχουν ελλείμματα που ξεπερνούν το 5 ή 6%. Από κει και πέρα μου λέτε τη φοροδιαφυγή. Ναι, στη φοροδιαφυγή όλοι έπρεπε να έχουμε κάνει περισσότερα, είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει δημιουργηθεί, έχει γιγαντωθεί, τα τελευταία 30 χρόνια. Δεν αποσείω τις ευθύνες τις δικές μας, αλλά είναι ένα συνολικό φαινόμενο που πρέπει να το δούμε ως αντικοινωνική συμπεριφορά, του συνόλου της κοινωνίας. Και βεβαίως κατά καιρούς έχουν ληφθεί μέτρα, και εμείς πήραμε μέτρα, τα οποία μέχρι στιγμής δεν έχουν αποδειχθεί όσο αποτελεσματικά θα έπρεπε. Είμαι διατεθειμένος λοιπόν και λέω στους πολίτες, πάμε να το χτυπήσουμε στην πηγή του. Και η πηγή του εδώ είναι, το έχω πει απερίφραστα, τα τεκμήρια διαβίωσης. Δίκαια, λίγα, αλλά τεκμήρια διαβίωσης. Γιατί η φοροδιαφυγή, κυρίως έτσι πολεμιέται. Άρα επειδή μου είπατε, γιατί να πιστέψουν εμάς, εμείς λέμε λοιπόν δύσκολες αλήθειες, έχουμε κάνει σημαντικό έργο, έχουμε κάνει και λάθη. Αλλά λέμε δύσκολές αλήθειες και έχουμε τη διάθεση να προχωρήσουμε σε αυτή την κατεύθυνση και από την άλλη πλευρά έρχεται το ΠΑΣΟΚ το οποίο λέει σε μια δύσκολη συγκυρία, εύκολες συνταγές και υποσχέσεις για μοιρασιές. Ποιος είναι ο πιο αξιόπιστος.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Το θεωρείτε δίκαιο, να πληρώνουνε πάντα τη νύφη οι συνεπείς φορολογούμενοι; Διότι βάλατε ας πούμε αυτό το μέτρο της έκτακτης εισφοράς το οποίο είναι για τους υψηλόμισθους μισθωτούς και από την άλλη μεριά – και για το οποίο υπάρχουν χιλιάδες προσφυγές στη δικαιοσύνη όπως ξέρετε και εσείς- από την άλλη μεριά δεν βάζετε κάτι αντίστοιχο για τους εργοδότες αυτών των μισθωτών, οι οποίοι βγάζουν πολύ περισσότερα. Μήπως θα έπρεπε τουλάχιστον να φορολογήσετε υψηλά κέρδη, τράπεζες και τα λοιπά;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Δεν είναι για τους μισθωτούς. Είναι γενικώς για υψηλά εισοδήματα. Λοιπόν, η έκτακτη εισφορά, θα σας έλεγα μάλιστα, ότι από πλευρά αίσθησης κοινωνικής δικαιοσύνης, είναι μια σωστή επιλογή. Σε έκτακτες συνθήκες, παίρνεις έκτακτα μέτρα και κατ΄ επέκταση, ναι, πράγματι, οι πλέον εισοδηματικά εύποροι, θα επιμεριστούν μεγαλύτερο βάρος. Είναι δίκαιο. Είναι κοινωνικά δίκαιο. Από κει και πέρα βεβαίως δεν απαλλάσσει την πολιτεία, από το μεγάλο θέμα που έχει, επιτέλους να πολεμήσει με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα τη φοροδιαφυγή. Αυτό όμως σας επαναλαμβάνω: δεν μιλάμε για μία, δύο, τρεις δακτυλοδεικτούμενες περιπτώσεις. Μιλούμε για ένα σημαντικά μαζικό φαινόμενο. Τώρα επειδή μου είπατε για φορολογίες. Ακούστε, να φορολογούνται εισοδήματα, να φορολογούνται οι έχοντες και κατέχοντες, ναι. Να φορολογήσουμε περισσότερο τις επιχειρήσεις την ώρα της κρίσης, την ώρα που στην ουσία σε όλες τις χώρες και εμείς, με διάφορα προγράμματα προσπαθούμε να τις ενισχύσουμε, είναι λάθος πολιτική.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Έχετε αποφασίσει, καταλαβαίνω σε όλη την προεκλογική περίοδο, από την αρχή το είπατε, να είσαστε δυσάρεστος, δηλαδή όταν λέω δυσάρεστος να μιλάτε για δύσκολες αποφάσεις, αναρωτιέμαι αν σκέφτεστε ότι ενδεχομένως να κάνατε ένα επικοινωνιακό προεκλογικό λάθος. Δηλαδή, όταν για παράδειγμα, εξαγγέλλετε πάγωμα μισθών για το 2010 και από την άλλη ο πολιτικός σας αντίπαλος, ο κ. Παπανδρέου, εξαγγέλλει αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό, με το δεδομένο ότι ο πληθωρισμός είναι στο όριο του 1%, η διαφορά ανάμεσα στο πάγωμα και στην αύξηση είναι σχετικά μικρή. Λοιπόν, μήπως έχετε πέσει σε ένα λάθος, διότι δεν μας έχει τύχει ποτέ να κερδίζει κάποιος ο οποίος είναι πολύ δυσάρεστος προεκλογικά. Πως θα συμβεί αυτό με εσάς;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Είναι πάρα πολύ πιθανόν να γίνει τώρα. Για μια από τις σπάνιες φορές που γίνεται. Αλλά να σας πω κάτι; Πάρα πολύ σπάνια υπάρχουν και άνθρωποι που λένε δύσκολες αλήθειες σε προεκλογική περίοδο. Επιτρέψτε μου όμως να σας πω κάτι.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Εδώ δεν είναι θέμα αληθειών, είναι θέμα τι εξαγγέλλετε για το μέλλον. Υπόσχεστε δύσκολα χρόνια.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Οι πολίτες, αν μη τη άλλο έχοντας τιμήσει δυο φορές με την εμπιστοσύνη τους, τους οφείλω την αλήθεια. Και η αλήθεια είναι, όποιος και να είναι στην κυβέρνηση, τα επόμενα χρόνια είναι δύσκολα κ. Κουβαρά. Αυτό είναι το πρώτο που πρέπει να συνειδητοποιήσουν οι πάντες. Τώρα από κει και πέρα. Έχουν δύο επιλογές. Ο ένας του λέει την αλήθεια προεκλογικά και το τι πρέπει να γίνει, με δύσκολα μέτρα αλλά επιτρέψτε μου να πω όχι ακραία, η άλλη πλευρά τους λέει, δεν χρειάζεται να πάρουμε ούτε δύσκολε αποφάσεις, υπάρχουν εύκολοι τρόποι να αντιμετωπιστούν αυτά. Και θα οδηγήσει αυτό σε ακόμα πιο δυσβάσταχτες πολιτικές, στο όχι μακρινό μέλλον. Αυτή είναι η πραγματικότητα και είμαι βέβαιος ότι η ωριμότητα των πολιτών, τους επιτρέπει στη συντριπτική τους πλειοψηφία να το αντιλαμβάνονται αυτό. Μου είπατε για την εισοδηματική πολιτική. Ναι εγώ είπα ευθέως: θα παγώσουμε τους μισθούς αλλά με ειδική μέριμνα στήριξης των χαμηλόμισθων και των χαμηλοσυνταξιούχων, πράγμα που κάναμε και φέτος. Η άλλη πλευρά λέει θα είμαι πάνω από τον πληθωρισμό.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Αυτοί οι χαμηλόμισθοι και οι χαμηλοσυνταξιούχοι δεν φαίνεται να είναι ευχαριστημένοι από τη Νέα Δημοκρατία, στα γκάλοπ φαίνεται, να την εγκαταλείπουν. Άνθρωποι οι οποίοι ήταν πολύ κοντά της.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Σας ακούω να αναφέρετε για τρίτη φορά δημοσκοπήση και γκάλοπ. Ακούστε, χρήσιμο εργαλείο είναι δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία. Αλλά θα σας πω κάτι. Ασχολούμαι σχεδόν τρεις δεκαετίες με αυτό το φαινόμενο και ξέρω μέχρι που ζυγίζει. Το μετράς, το παρακολουθείς, δεν είναι όμως τίποτα παραπάνω, από την αποτύπωση μιας στιγμιαίας κατάστασης. Ένα. Δεύτερον, γίνεται πολύ συχνά κακή χρήση αυτής της μεθόδου στον τόπο μας, δεν εννοώ κατ΄ανάγκην αν είναι αξιόπιστα ή όχι, που θα μπορούσε κανείς να το συζητήσει και αυτό, αλλά εν πάση περιπτώσει το αφήνω απέξω. Όμως είναι φανερό ότι πολλές φορές χρησιμοποιούνται περισσότερο για τους λόγους πολιτικής προβολής και σκοπιμότητας, παρά ουσιαστικής ανάλυσης. Εγώ λοιπόν θα σας πω: ξέρετε τι λεν τα γκάλοπ; Τα γκάλοπ αυτή τη στιγμή λένε ότι προηγείται το ΠΑΣΟΚ, ναι χωρίς να έχει όμως δυναμική και από την άλλη πλευρά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων, οι οποίοι όπως θέλετε τους χαρακτηρίζετε, αναποφάσιστοι ή αδιευκρίνιστη ψήφος, που περιμένουν να αποφασίσουν. Εάν η Νέα Δημοκρατία, καταφέρει και το πιστεύω ότι μπορεί να το κάνει, να συγκεντρώσει ξανά την εμπιστοσύνη των ανθρώπων. Θα τις πάρουμε τις εκλογές, κ. Κουβαρά. Βεβαίως, θα μου πείτε υπάρχουν στεναχώριες, υπάρχουν πικρίες. Αυτά πάντα υπάρχουν. Δεν υπάρχει άνω τελεία. Ούτε λέει κανείς ότι είμαστε αλάνθαστοι. Όμως, έρχεται μια ώρα, που κανείς πρέπει να ιεραρχήσει τα πιο σημαντικά από τα λιγότερο. Και τα πιο σημαντικά αυτή την ώρα είναι πώς θα πορευτεί η χώρα τα επόμενα χρόνια.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Τώρα, εγώ θέλω να ρωτήσω, λοιπόν, κάτι. Ας πούμε ότι κερδίζετε αυτές τις εκλογές, όπως λέτε. Υπάρχουν δυο ενδεχόμενα. Το ένα ενδεχόμενο είναι ότι δε θα έχετε αυτοδυναμία, γιατί ο εκλογικός νόμος είναι πολύ συγκεκριμένος- εδώ την προηγούμενη φορά και κινδυνεύσατε να μην έχετε- το δεύτερο ενδεχόμενο είναι να έχετε πάλι μία οριακή αυτοδυναμία και ταυτόχρονα να έχετε μπροστά σας δύσκολες αποφάσεις, απέναντί σας όλα αυτά τα συντεχνιακά συμφέροντα, τα οποία εσείς έχετε επικαλεστεί πολλές φορές. Αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που μπορεί να αλλάξει και γιατί αύριο θα μπορέσετε να κάνετε αυτά που δεν μπορέσατε να κάνετε χθες. Κι αυτό, ξέρετε, πιστεύω, το αναρωτιέται ο μέσος πολίτης στον οποίο απευθύνεστε, για να σας δώσει αυτή τη νωπή εντολή. Μήπως τελικά η λύση, πραγματικά, στα μεγάλα αυτά προβλήματα είναι μία συγκυβέρνηση των δυο μεγάλων κομμάτων; Γιατί βλέπω, ας πούμε, ότι με τον κ. Παπανδρέου μπορεί να διαφωνείτε στα μπαλκόνια για τις ανάγκες τις προεκλογικές, έχετε, όμως, κάποια κοινά σημεία, δηλαδή μιλάτε για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, μιλάτε για το νοικοκύρεμα του κράτους, και οι δυο ο καθένας με τον τρόπο του. Υπάρχουν κάποιοι κοινοί στόχοι. Μήπως είναι πιο εφικτό να συγκυβερνήσετε από το να κυβερνήσετε μόνος σας, όπως λέτε, με όλα τα προβλήματα που αυτό συνεπάγεται;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Κατ’ αρχήν πρώτα απ’ όλα, επειδή αναφερθήκατε σε ζητήματα κατανομής εδρών σε περίπτωση εκλογικής νίκης, ακούστε να δείτε. Εμείς δεν το έχουμε κάνει ποτέ, το ΠΑΣΟΚ όποτε αισθάνεται ότι φεύγει από την εξουσία αλλάζει τον εκλογικό νόμο για να κάνει πιο δύσκολο να κυβερνήσει η άλλη πλευρά. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και πράγματι δεν διευκολύνεται κανένας όταν είναι με 151 βουλευτές. Το ξέρω καλύτερα απ’ όλους πόσο δύσκολο είναι αυτό και φαντάζομαι πολλοί ή αν όχι όλοι το κατανοούν.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Πάντως τώρα με το δικό σας εκλογικό νόμο έχετε στρώσει το δρόμο αν είναι πρώτος ο κ. Παπανδρέου χωρίς αυτοδυναμία, να την πάρει μέσα σε ένα μήνα.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Να σας πω κάτι. Αυτού του είδους οι αποφάσεις δεν μπορεί να λαμβάνονται με το στενό κομματικό συμφέρον της επόμενης εκλογής. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Εγώ λοιπόν πιστεύω παγίως σε σταθερές και ισχυρές κυβερνήσεις. Δεν το έχω κρύψει ποτέ και μπορώ να επιχειρηματολογήσω επί πολλή ώρα γι’ αυτό. Και αυτό είναι το βασικό μου επιχείρημα και σε αυτές τις εκλογές. Θεωρητικά; Ναι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί συγκυβερνήσεις και συμμαχικές κυβερνήσεις. Το θέμα όμως δεν είναι, άντε να κάνουμε παζάρι για να φτιάξουμε, να μοιράσουμε τα υπουργεία σε πρόσωπα. Το θέμα είναι με ποια πλατφόρμα, ποια πολιτική; Συμφωνούμε στην πολιτική; Εγώ τη λέω καθαρά την πολιτική μου. Θα είναι μια δύσκολη πολιτική αλλά θα βγάλει τη χώρα από την κρίση, θα τη βγάλει αλώβητη και θα της επιτρέψει να τρέξει στο δρόμο της ανάπτυξης. Από την άλλη ακούμε νεφελώδεις περιγραφές, συνταγές εύκολες, μοιρασιές και υποσχέσεις. Πώς θα συγκεραστούν αυτά τα δύο; Δεύτερον στη χώρα μας όπως ξέρετε, δεν υπάρχει πολιτική κουλτούρα τέτοιου είδους. Κι όποια προηγούμενα έχουμε δεν πέτυχαν. Και τρίτο θεωρητικά θα μπορούσε κανείς να το σκεφτεί, είναι προφανές, ότι δεν υπάρχει αυτή την ώρα τουλάχιστον η δυνατότητα, η διάθεση, η σύγκλιση πολιτικών και προγραμμάτων. Άρα καταλήγω. Αν με ρωτήσετε, αν έχεις πάλι 151 βουλευτές πως θα τα βγάλεις πέρα; Μα θα στηριχθώ στη νωπή λαϊκή εντολή. Αυτό σημαίνει νωπή λαϊκά εντολή. Ότι σου δίνω τη δύναμη να εφαρμόσεις ένα πολύ συγκεκριμένο πρόγραμμα και γι’ αυτό το έκανα πολύ συγκεκριμένο το πρόγραμμα. Πολίτες που θα μας πουν «ναι σας εμπιστεύομαι, προχωρήστε» έχουν απόλυτα ξεκάθαρα στο μυαλό τους ποια είναι η επόμενη ώρα.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Εμφανίζεστε κατηγορηματικά αντίθετος και σε μια μετεκλογική συνεργασία με το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη, το οποίο το χαρακτηρίζετε ακραίο. Ήθελα να σας ρωτήσω πώς το τεκμηριώνετε αυτό το «ακραίο», όταν βλέπουμε σε δημοσκοπήσεις- να τις επικαλεστώ πάλι, γιατί είναι το μόνο εργαλείο που έχουμε, για να καταλάβουμε μετακινήσεις- βλέπουμε ένα σημαντικό ποσοστό νεοδημοκρατών να μετακινούνται προς το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη. Αυτοί είναι οι χθεσινοί δικοί σας υποστηρικτές. Είναι ακραίοι όλοι αυτοί οι άνθρωποι δηλαδή;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Όχι, όχι, μη συγχέουμε διαφορετικά πράγματα. Έχω πει ότι το κόμμα αυτό χαρακτηρίζεται, ναι, από ακραίο λαϊκισμό, ακραία ανευθυνότητα, συχνά με τοποθετήσεις και μάλιστα σε ευαίσθητα θέματα, που δεν είναι υπεύθυνες. Από την άλλη πλευρά οι πολίτες είναι φανερό ότι καμιά φορά έχουν τη διάθεση να επιλέξουν κόμμα διαμαρτυρίας. Εδώ μιλούμε, λοιπόν, για μια ακραία έκφραση ενός κόμματος διαμαρτυρίας. Τώρα, εκείνο που λέω εγώ σε αυτούς τους πολίτες και το λέω ευθέως είναι, βεβαίως, ο καθένας έχει δικαίωμα να επιλέξει ό,τι θέλει και είναι απόλυτα σεβαστό αυτό, αλλά πρέπει να ιεραρχήσουμε τις προτεραιότητές μας. Εγώ καταλαβαίνω πολύ καλά ότι κάποιοι άνθρωποι, όταν είσαι στην εξουσία σχεδόν 6 χρόνια, είναι φυσικό να δυσαρεστηθούν από μία απόφαση ή από κάτι άλλο.
Αλλά, από την άλλη πλευρά- και δε μιλώ μόνο συναισθηματικά, αν αισθάνονται κοντά ή όχι στην παράταξη στην οποία πολλά χρόνια ανήκουν- το κρίσιμο ερώτημα τώρα είναι η επόμενη μέρα σε αυτή τη χώρα ποια είναι; Νομίζετε ότι είναι προσωπικό το θέμα; Εμένα με τίμησαν οι πολίτες, κ. Κουβαρά. Δεν είναι δηλαδή ότι εγώ με το ζόρι θέλω να κάθομαι σε αυτή την καρέκλα. Το ερώτημα το μεγάλο που τίθεται είναι: Την επόμενη μέρα ο τόπος θα έχει ξεκάθαρη πολιτική, για να βαδίσει σε ένα δύσβατο μονοπάτι; Για όλες τις χώρες του κόσμου στη δική μας περίπτωση εξειδικευμένο στις δημοσιονομικές ανισορροπίες και στις σοβαρές, υπεύθυνες, αλλά και δύσκολες αποφάσεις που πρέπει να παρθούν. Εγώ, λοιπόν, λέω: Είμαι διατεθειμένος να το κάνω.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Πάντως, παρατηρώ ότι μετά τις Ευρωεκλογές και μετά το αποτέλεσμα που έφερε ψηλά το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη, μπήκε ψηλά στην ατζέντα τη δική σας ένα θέμα που μέχρι τότε δεν ήταν τόσο ψηλά, το θέμα της ασφάλειας, και βλέπω και στην προεκλογική περίοδο με αφορμή αυτά που είπε ο κ. Παπανδρέου για το Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη, να προσπαθείτε να βάλετε στην ατζέντα και τα εθνικά θέματα. Και δεν μπορώ παρά να υποψιαστώ ότι όλα αυτά έχουν σχέση με τη διαρροή ψηφοφόρων προς τα Δεξιά.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Όχι, με συγχωρείτε, κ. Κουβαρά. Εδώ είναι ξεκάθαρες πολιτικές με τα ζητήματα ασφάλειας, καταρχήν. Το ζήτημα- σας θέτω ένα σοβαρό θέμα που σχετίζεται με αυτό- το πανεπιστημιακό άσυλο. Εμείς το πρωτοφέραμε στο τραπέζι της συζήτησης. Εμείς αλλάξαμε τον νόμο και κάναμε πρακτικότερη την εφαρμογή του.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Ναι, αλλά κατηγορηθήκατε ότι αργείτε, ότι δεν έχετε την πολιτική βούληση να τα βάλετε με ένα κομμάτι της Αριστεράς, το οποίο ενδεχομένως ήταν φιλικό απέναντί σας, όταν ήλθατε στην εξουσία το 2004.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Κύριε Κουβαρά, κανένα κομμάτι της Αριστεράς δεν ήταν ποτέ φιλικό απέναντι στη Ν.Δ. μη γελιόμαστε τώρα. Απλώς, το εξής, κάναμε τον νόμο πιο εφαρμόσιμο. Δυο χρόνια μετά είναι φανερό ότι οι άνθρωποι που καλούνται να πάρουν αυτή την απόφαση, δηλαδή οι πρυτάνεις, είναι πάρα πολύ επιβαρυντικό γι΄ αυτούς ψυχολογικά- είναι εμφανές. Φοβούνται οι άνθρωποι, να το πω απλά, στις περισσότερες περιπτώσεις, γιατί θα πρέπει να συμβιώσουν με τα όποια τέτοια ακραία στοιχεία και την επόμενη μέρα.
Λοιπόν, αφού βγαίνει αυτό το συμπέρασμα, εγώ λέω στους πολίτες, ευθέως, και το θέτω ζήτημα και προεκλογικά, διότι θέλω και σε αυτό καθαρή εντολή, είμαι διατεθειμένος να πάω παραπέρα.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Γιατί δεν πήγατε όλα αυτά τα χρόνια;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Μα, σας είπα, πήγαμε. Αλλάξαμε τον νόμο για το πανεπιστημιακό άσυλο. Και η εμπειρία δείχνει ότι τέτοιου είδους φαινόμενα εξακολουθούν να υπάρχουν και ότι ο νόμος, ο πιο πρακτικά εφαρμόσιμος, δεν εφαρμόζεται, όπως θα έπρεπε, με βασικό αίτιο το συγκεκριμένο, ότι αυτός που καλείται να πάρει την απόφαση σου λέει πολύ απλά «την άλλη μέρα που θα φύγει η αστυνομία, εγώ θα πρέπει να ζήσω πάλι με αυτούς τους ανθρώπους, που μπορεί να με προπηλακίσουν, να με δείρουν, να μου χτίσουν την πόρτα του γραφείου» ή ό,τι άλλα τέτοια ακραία φαινόμενα έχουμε δει.
Το άλλο θέμα που λέτε, το Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη. Εγώ θεωρώ ότι η εθνική πολιτική μιας χώρας, βεβαίως είναι η εξωτερική πολιτική, αλλά όχι μόνο. Το κάνουμε τη χώρα έναν διεθνή, μεγάλο, ενεργειακό κόμβο είναι μία από τις μεγαλύτερες επιλογές που έχουμε κάνει. Και το έχουμε κάνει πάρα πολύ καλά. Πετύχαμε πολύ σημαντικές συμφωνίες. Και εκείνο που λέω απλά είναι τέτοιου διακυβεύματα μεγάλης εθνικής αξίας δεν πρέπει να μπαίνουν στην κουβέντα την μικροπολιτική, γιατί κάποιος θέλει να κάνει «ελαφρά» αντιπολίτευση.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Σας άκουσα να λέτε στην ομιλία σας στα Γιάννενα- αν δεν κάνω λάθος- αναρωτιέστε πού επενδύει ο κ. Παπανδρέου με τη δήλωσή του αυτή.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Βεβαίως. Εννοώ πού επενδύει πολιτικά.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Αφήνετε ένα υπονοούμενο.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Κανένα υπονοούμενο δεν αφήνω. Πού επενδύει πολιτικά; Τι είδους επένδυση είναι αυτή; Τι είδους πολιτική επένδυση είναι αυτή; Να λες ότι μία μεγάλη διακρατική συμφωνία, που την έχει υπογράψει η χώρα, που είναι επωφελής για τη χώρα, εθνικά, πολιτικά, οικονομικά, ενεργειακά, να την αμφισβητείς, το θεωρώ αυτό έσχατη μικροπολιτική κίνηση. Γιατί θέλω να πω ότι αυτό πρέπει να διορθωθεί πάρα αυτά. Να σας πω κάτι: 15 χρόνια γινόταν η συζήτηση για το Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη και δεν προχώραγε. Και εμείς το προχωρήσαμε, αυτή είναι η πραγματικότητα. Και πετύχαμε μία πολύ επωφελής συμφωνία. Λοιπόν, η χώρα έχει υπογράψει. Πρέπει όλοι να σεβόμαστε την υπογραφή της χώρας. Στο κάτω- κάτω υπάρχει συνέχεια- πριν από μένα το χειρίστηκε ο κ. Σημίτης. Πριν από τον κ. Σημίτη το χειρίστηκε ο κ. Αν. Παπανδρέου, πριν από τον κ. Αν. Παπανδρέου το είχε χειριστεί ο κ. Μητσοτάκης. Τι θα κάνουμε, λοιπόν; Θα έρχεται ο ένας να αναιρεί διεθνώς την υπογραφή του άλλου, ειδικά όταν είναι ένα μεγάλο εθνικό ζήτημα.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: κ. Πρόεδρε, σας ρωτάω αυτό, γιατί υπάρχει η αίσθηση ότι πίσω από αυτό που λέτε, πού επενδύει ο κ. Παπανδρέου, και πίσω από αυτή τη φιλολογία που αναπτύσσεται τελευταία, υπάρχει μία προσπάθεια να ταυτιστεί ο κ. Παπανδρέου με τον αμερικανικό παράγοντα και από την άλλη μεριά να ταυτιστείτε πιο πολύ εσείς με το ρωσικό παράγοντα, θεωρώντας ότι αυτό προεκλογικά «πουλάει»- σας το λέω ευθέως.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: κ. Κουβαρά, εγώ δεν κάνω πολιτική με υπαινιγμούς. Εγώ κάνω πολιτική με βάση το συμφέρον της χώρας. Όπως τώρα πήρα τη μεγάλη και δύσκολη απόφαση, να ζητήσω εκλογές, γιατί βαθύτατα πιστεύω είναι για το εθνικό συμφέρον, έτσι πολιτεύομαι και στα μεγάλα ζητήματα. Και λέω αυτά τα μεγάλα ζητήματα, ειδικά όταν είναι σημαντικές εθνικές επιτυχίες, πρέπει να τα αφήνουμε έξω από την κομματική αντιπαράθεση και μάλιστα όταν έχουν προφανή μικροπολιτική υστεροβουλία.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Τώρα, μου είπατε πριν ότι δεν είστε κολλημένος στην καρέκλα σας- το είπατε με άλλα λόγια και φαντάζομαι το εννοείτε απόλυτα. Θέλω να ρωτήσω αυτή η θέση, η θέση του Πρωθυπουργού, είναι τελικά τόσο ισχυρή όσο φαίνεται; Έχετε την αίσθηση ότι μπορέσατε να αλλάξετε αυτά που θέλατε να αλλάξατε;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Κάποια, ναι. Πολλά ακόμα θέλουν προσπάθεια.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Σας άλλαξε το κόμμα σας ή αλλάξατε εσείς το κόμμα σας; Γιατί πριν από 12 χρόνια που γίνατε Αρχηγός της Ν.Δ. υπήρξαν φοβερές προσδοκίες, ήσασταν ένας άνθρωπος από τη νέα γενιά…
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Αυτό θα το κρίνουν άλλοι.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Όχι, εσείς πώς νιώθετε έχει σημασία.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Εγώ με τη συνείδησή μου είμαι εντάξει, κ. Κουβαρά. Δεν παριστάνω ούτε παρέστησα ποτέ τον αλάνθαστο, αλλά νομίζω ότι αυτό που πίστευα κι αυτό που πιστεύω προσπαθώ πάντα να το κάνω πράξη. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Κι υπάρχει κι ένας ζήτημα- επειδή με ρωτήσατε πώς νιώθεις κ.τ.λ.- θα σας πω το εξής, το ζήτημα δεν είναι να απολαμβάνεις, διότι, αν κάποιος έχει αίσθηση καθήκοντος, δεν απολαμβάνει αυτές τις θέσεις- αυτή είναι η πραγματικότητα- αλλά τον καθοδηγεί η αίσθηση καθήκοντος.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Όταν κάνετε την αυτοκριτική σας, συνήθως λέτε ότι «αργήσαμε να κάνουμε μεταρρυθμίσεις» κ.τ.λ. Εγώ θέλω να σας πω αυτοκριτική σε ό,τι αφορά επιλογές προσώπων κάνετε; Θεωρείτε ότι κάνετε λάθος επιλογές προσώπων αυτά τα χρόνια;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Σας είπα ποτέ ότι είμαι αλάνθαστος; Βεβαίως, έχουν γίνει, αλλά αυτά, βεβαίως, δεν πρόκειται ποτέ να τα πω δημόσια, διότι μπορεί να θίξουν πρόσωπα. Όμως, να σας πω κάτι, επειδή μου λέτε για αυτοκριτική και έχω πει αρκετές φορές και είναι αληθές αυτό ότι έπρεπε να πάμε πιο τολμηρά, πιο γρήγορα, πίστευα- και εκεί διαψεύστηκα- ότι μπορούμε να περάσουμε σε μια διαφορετική- καλύτερη εννοώ πολιτική κουλούρα και συνεννόηση. Πίστευα και πίστευα ειλικρινά ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε μια αρκετά επιτυχής συνταγματική αναθεώρηση. Πίστευα ότι μπορούσαμε, για παράδειγμα στο μεγάλο θέμα της Παιδείας, να βρούμε δέκα κοινά σημεία, ώστε να μην αλλάζει από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, από υπουργό σε υπουργό, γι΄ αυτό, αν θέλετε, αφιερώσαμε τόσο χρόνο, για να οικοδομηθεί ένας εθνικός διάλογος. Κι από την άλλη τι είδα; Ευθέως το λέω. Μια μικροπολιτική συμπεριφορά με τεχνάσματα, με προσχήματα, ένας- ένας να φεύγει από τον διάλογο. Κάνεις διάλογο για το Ασφαλιστικό και φεύγουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι. Μα, είναι σοβαρά πράγματα αυτά; Με συγχωρείτε που μιλάω λίγο απότομα, αλλά είναι σοβαρά πράγματα αυτά;
Από την άλλη, δεν έπρεπε να κάνουμε διάλογο; Λέω, λοιπόν, ότι αν οι πολίτες με εμπιστευθούν, ο διάλογος θα περιορίζεται σε ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα και όποιος αποχωρεί από τον διάλογο δεν έχει θέσεις για το θέμα. Καθαρές κουβέντες.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Άρα, λοιπόν, λιγότερος διάλογος στα επόμενα χρόνια.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Πιο σφικτός και με ξεκάθαρα χρονοδιαγράμματα.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Τώρα, θέλω μια προσωπική ερώτηση. Έλεγε ότι ο Τσόρτσιλ ότι «στη ζωή είσαι μόνος, στην πολιτική είσαι ακόμα πιο μόνος». Την φαντάζεστε τη ζωή σας καθόλου εκτός πολιτικής εσείς, μετά από τόσα χρόνια στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και μετά από τόσα χρόνια στην πρωθυπουργία;
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Ακούστε να δείτε. Πολιτική δε σε αναγκάζει κανένας να κάνεις. Είναι δική σου επιλογή. Βεβαίως, έχει πίεση, έχει πολλές ευθύνες, αλλά είναι δική σου επιλογή. Κατά συνέπεια, μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να κάνει πάρα πολλά πράγματα, αλλά βέβαια, δεν μπορώ να τον φανταστώ να μην ενδιαφέρεται για τα δημόσια πράγματα και την πολιτική. Έχω απόψεις, έχω ενδιαφέροντα, έχω προβληματισμούς, έχω θέσεις για πράγματα, που πρέπει να γίνουν. Και γι΄ αυτά αγωνίζομαι και θα συνεχίσω να αγωνίζομαι.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Τώρα, η σχέση σας με την εκλογική βάση της Ν.Δ. αυτά τα 12 χρόνια που είστε στο τιμόνι ήταν πάντα πολύ στενή. Ακόμα και σήμερα- πάλι θα επικαλεστώ τα γκάλοπ, τι να κάνω- λένε οι νεοδημοκράτες ότι ακόμα και σε περίπτωση εκλογικής ήττας θέλουμε να μείνει ο Καραμανλής στην ηγεσία του κόμματος. Σας άκουσα να λέτε στη συνέντευξή σας στον κ. Λιαρέλλη, στον ΑΝΤ1, ότι θα αποχωρήσετε μόνο αν συντρέξει μιάμιση προϋπόθεση, αν δε σας θέλουν οι νεοδημοκράτες και αν αισθάνεστε πως δεν είστε χρήσιμος στην παράταξη. Αυτή τη μιάμιση προϋπόθεση, φαντάζομαι, θα την κρίνετε το βράδυ των εκλογών- δε θα σας ζητήσω τώρα να μου την απαντήσετε. Αυτό που θέλω να μου πείτε είναι το εξής, όμως, στην υποθετική περίπτωση που συντρέξει αυτή η μιάμιση προϋπόθεση, θα δώσετε δαχτυλίδι διαδοχής ή θα αφήσετε ελεύθερη την κούρσα; Γιατί διαβάζω σήμερα δημοσιεύματα στην Real News, λέει ότι έχετε κάνει συμφωνία με την κα Μπακογιάννη να της δώσετε το δαχτυλίδι.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Ακούστε. Ποτέ δεν έκανα και ποτέ δεν κάνω τέτοια πράγματα. Τιμώ όλα τα στελέχη, αλλά από εκεί και πέρα η παράταξη αυτή μου έχει κάνει την τιμή να με έχει Αρχηγό της, πολλά χρόνια τώρα. Προσπαθώ να ανταποκριθώ με τον καλύτερο τρόπο κι αυτό θα συνεχίσω να κάνω. Μου λέτε τι θα γίνει, αν και πώς και λοιπά. Βεβαίως, το καταλαβαίνω, δημοσιογραφικά έχει ενδιαφέρον. Δεν απαντώνται, όμως, αυτά τα πράγματα. Εγώ έχω τη διάθεση να συνεχίσω να αγωνίζομαι γι΄ αυτά που πιστεύω. Από εκεί και πέρα πρέπει να το θέλουν και οι άλλοι, βέβαια. Τώρα, υποθετικές ερωτήσεις, πότε και πώς, μπορεί κανείς να το απαντήσει, την ώρα μάλιστα που είναι στη μάχη. Εγώ πάω στη μάχη, κ. Κουβαρά, για την κερδίσω. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και το πιστεύω βαθιά μέσα μου. Και νομίζω αντανακλά ακόμα και στο πρόσωπό μου το πόσο απολαμβάνω- εν πάση περιπτώσει, παθιάζομαι και ενθουσιάζομαι με αυτές τις προεκλογικές περιόδους. Πάμε να νικήσουμε. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Εάν παρ΄ αυτά το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που θέλουμε, εγώ δεν έχω κανένα λόγο να μην πάψω να αγωνίζομαι για τα πιστεύω μου. Όλα τ΄ άλλα είναι θεωρίες για το μέλλον.
Γ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ: Λοιπόν, κ. Πρόεδρε, σας ευχαριστώ πολύ.
Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Ευχαριστώ κι εγώ, κ. Κουβαρά.