ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

 Θεσσαλονίκη, 27 Μαΐου 2005

ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

Το σύγχρονο περιβάλλον, οι ολοένα και πιο πολύπλοκες, οι ολοένα και πιο εξειδικευμένες υποθέσεις, που καλούνται να κρίνουν οι δικαστές αλλά και η ραγδαία διεθνοποίηση του Δικαίου στο πλαίσιο της Ε.Ε., απαιτούν από τους δικαστικούς λειτουργούς μεγάλα επιστημονικά εφόδια. Απαιτούν Δικαιοσύνη υψηλών και αυστηρών προδιαγραφών, με δικαστές έτοιμους να εφαρμόσουν το Νόμο, αποδεικνύοντας καθημερινά επιστημονική επάρκεια και κοινωνική ευαισθησία. Απαιτούν δικαστές με ευρεία κατάρτιση, εξειδικευμένες γνώσεις, διαρκή επιμόρφωση. Έτοιμους να ανταποκρίνονται, σε κάθε περίπτωση, στις αυξημένες απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας, της σύγχρονης και ευνομούμενης Πολιτείας. Να λειτουργούν κατά τρόπο αντικειμενικό και αμερόληπτο, μέσα στο απαραβίαστο πλαίσιο του Συντάγματος και των νόμων. Να εκπληρώνουν στο ακέραιο το ρόλο τους ως ερμηνευτές και εγγυητές του Δικαίου, διαιτητές των κοινωνικών συγκρούσεων, προστάτες των δικαιωμάτων των πολιτών και των κοινωνικών ομάδων απέναντι στην ασυδοσία, την αυθαιρεσία, την παρανομία. Και βέβαια, απέναντι σε κάθε ενδεχόμενη καταχρηστική άσκηση της κρατικής εξουσίας, από τους φορείς της.

Το λειτούργημα που ασκούν οι δικαστές είναι βαρύνουσας σημασίας για κάθε Δημοκρατική Πολιτεία, κάθε Κράτος Δικαίου. Το χρέος τους απέναντι στην κοινωνία είναι μεγάλο.  Το ήθος, το υψηλό φρόνημα, αλλά και η άρτια νομική κατάρτισή τους, είναι εφόδια αδιαπραγμάτευτα. Σ’ αυτό το θεμελιώδη ρόλο ανταποκρίνεται, στα δέκα χρόνια της λειτουργίας της, η Εθνική Σχολή Δικαστών.

  • Συμβάλλει στην αναβάθμιση της απονομής της Δικαιοσύνης.
  • Διαμορφώνει το επιστημονικό και εμπειρικό υπόβαθρο, που υποστηρίζει το δικαστή στο έργο του.
  • Εκπαιδεύει λειτουργούς στην υπηρεσία της Δικαιοσύνης, της Δημοκρατίας, του πολίτη. Ήδη, έχουν εκπαιδευτεί εδώ εννέα (9) σειρές υποψήφιων δικαστών, ενώ η δέκατη ολοκληρώνει τώρα την πρώτη φάση της εκπαίδευσής της.

Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής στο χώρο της Δικαιοσύνης είναι ο εκσυγχρονισμός της λειτουργίας της, η διαρκής αναβάθμιση της ποιότητάς της, η επίσπευση του έργου της, η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της. Θωρακίζουμε και στηρίζουμε θεσμικά την Ελληνική Δικαιοσύνη, ώστε να έχει αυτό που δικαιούται:

  • το κύρος,
  • την εκτίμηση,
  • την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Εργαζόμαστε για:

  • τη Δικαιοσύνη που είναι ανεπίληπτη και σεβαστή στη συνείδηση όλων των Ελλήνων πολιτών.
  • τη Δικαιοσύνη, στην οποία δεν έχει θέση και δεν θα μπορεί να σταθεί, ούτε για μια στιγμή, κανένας επίορκος δικαστής.

Η θέση μας (το είπα πολλές φορές και το επαναλαμβάνω) είναι ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη: Μηδενική ανοχή στα παραδικαστικά κυκλώματα,  τη διαφθορά και τη συναλλαγή. Φαινόμενα που δημιουργούν σκιές στην εικόνα της Δικαιοσύνης δεν έχουν θέση στη σύγχρονη Ελλάδα. Η πλειοψηφία των ικανών, των άξιων και των έντιμων δικαστών, η πλειοψηφία των λειτουργών που τιμούν τον όρκο και το θεσμό που υπηρετούν, δεν μπορεί να ταυτίζεται με τις όποιες εξαιρέσεις. Όλοι (ο καθένας στο αυστηρό πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του)έχουμε υποχρέωση να συμβάλλουμε στην ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου, των δομών και των υποδομών που απαιτούνται για τη συνεχή ποιοτική αναβάθμιση του έργου που επιτελείται από τη Δικαιοσύνη.

Η ηγεσία της Δικαιοσύνης έχει ήδη αρχίσει το έργο της εξυγίανσης και η Κυβέρνηση προωθεί τις αναγκαίες νομοθετικές παρεμβάσεις.  Σ’ αυτήν, ακριβώς, την υποχρέωση, ανταποκρίνεται και το Νομοσχέδιο που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή και είναι, ήδη, νόμος του κράτους. Θεσπίσαμε μια σειρά συγκεκριμένων και αυστηρών μέτρων, που αποτυπώνουν τη βούληση της Κυβέρνησης, αλλά και ολόκληρης -πιστεύω-  της κοινωνίας στην κατεύθυνση αυτή.

Μια σειρά μέτρων που στόχο έχουν να καταπολεμηθούν ριζικά τα όποια φαινόμενα διαφθοράς στο χώρο της Δικαιοσύνης, να κλείσουν οριστικά οι όποιες κερκόπορτες της δικαστικής και παραδικαστικής συναλλαγής, να υπάρξει στήριξη στους έντιμους και ακέραιους δικαστικούς λειτουργούς, που αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία.

Με νέο νόμο, που ήδη συζητήθηκε στη Βουλή και ψηφίζεται μεθαύριο, εισάγονται μέτρα που εξασφαλίζουν την ταχύτερη περαίωση των δικαστικών διαδικασιών, την απλούστευση και την επίσπευση της ποινικής προδικασίας, τη βελτίωση της λειτουργίας των ποινικών δικαστηρίων, την ενίσχυση των δικαιωμάτων των κατηγορούμενων, σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Οι εικοσιτέσσερις (24) επιμέρους παρεμβάσεις που περιλαμβάνει ο νέος Νόμος οδηγούν σε μια αποφασιστική βελτίωση της όλης λειτουργίας και της ποιότητας της Δικαιοσύνης. Οδηγούν σε μια σημαντική αλλαγή, που πρόκειται να φέρει απτά αποτελέσματα. Μια αλλαγή που πρόκειται να γίνει αισθητή, τόσο στον πολίτη, που ταλαιπωρείται στα δικαστήρια, όσο και στους δικαστικούς λειτουργούς που σηκώνουν το βάρος για την απονομή της Δικαιοσύνης.

Θέλω, με την ευκαιρία αυτή να υπογραμμίσω ότι παράλληλα, έχει ξεκινήσει -και ήδη αποδίδει σημαντικούς καρπούς- ένα ευρύ πρόγραμμα αναμόρφωσης του σωφρονιστικού συστήματος της Χώρας:

  • Αναβαθμίστηκαν τα προγράμματα επιμόρφωσης και επαγγελματικής κατάρτισης των κρατούμενων.
  • Ενισχύθηκε ο θεσμός των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας σε άλλα τρία (3) σωφρονιστικά καταστήματα.
  • Εφαρμόζονται νέα εκπαιδευτικά προγράμματα για τη διευκόλυνση της ομαλής επανένταξης στην κοινωνία, εκείνων που αποφυλακίζονται.
  • Ολοκληρώθηκε σε δεκατέσσερα (14) καταστήματα κράτησης και επεκτείνεται σταδιακά σε όλες τις φυλακές της Χώρας, ο διαχωρισμός των κρατούμενων ανάλογα με την ηλικία, το είδος του αδικήματος και το ύψος της ποινής τους.
  • Προχωρεί, με στόχο την αποσυμφόρηση των φυλακών, (στόχο που αποτελεί κρίσιμη και επείγουσα ανάγκη) η εφαρμογή προγράμματος για την ανέγερση έξι (6) νέων Καταστημάτων Κράτησης, με σύγχρονες προδιαγραφές (στα Τρίκαλα, το Δομοκό, τα Γρεβενά, τις Σέρρες, τη Δράμα και τα Χανιά). Οι φυλακές, από εστίες διαφθοράς, γίνονται κέντρα πραγματικού σωφρονισμού, ώστε να παρέχουν μια νέα ευκαιρία στη ζωή.

Η ευρυθμία στη λειτουργία της Δικαιοσύνης εξαρτάται άμεσα από την έκταση και την ποιότητα των υποδομών της.

  • Θεμελιώθηκε στις αρχές του χρόνου, το νέο Ειρηνοδικείο της Αθήνας.
  • Προχωρεί η ανέγερση έξι (6) νέων σύγχρονων Δικαστικών Μεγάρων και ολοκληρώνονται ή έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες για άλλα εφτά (7).
  • Υλοποιείται η μηχανογράφηση του ποινικού μητρώου των Εισαγγελιών Πρωτοδικών σε δέκα (10) μεγάλες πόλεις.
  • Συνεχίζεται με γρήγορους ρυθμούς ο εκσυγχρονισμός του πληροφοριακού συστήματος του Συμβουλίου Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
  • Έχουν ξεκινήσει έργα πληροφορικής, μικρότερης εμβέλειας, σε δικαστικές υπηρεσίες όλης της Χώρας.
  • Επιταχύνεται -και είναι ιδιαίτερης σημασίας και άμεσης προτεραιότητας- η διαδικασία προσαρμογής της εθνικής νομοθεσίας προς τα ισχύοντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Έχει, ήδη, ψηφιστεί ο νόμος για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.
  • Ενσωματώνονται στο εθνικό Δίκαιο, με γρήγορους ρυθμούς, μια σειρά ευρωπαϊκές οδηγίες σύμφωνα με τις σχετικές υποχρεώσεις της Χώρας μας.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό -και βέβαια είναι τιμητικό για όλους- να διακρίνεται η Εθνική Σχολή Δικαστών, ως η εγκυρότερη Σχολή κατάρτισης δικαστικών λειτουργών στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α Ευρώπης. Είναι κοινά παραδεκτό ότι η Σχολή μπορεί να λειτουργεί ως κέντρο ανάπτυξης της εφαρμοσμένης νομικής σκέψης με συνεχώς διευρυνόμενη διαβαλκανική ακτινοβολία. Για το λόγο αυτό στοχεύουμε στη δημιουργία ειδικού τμήματος, στο οποίο να εκπαιδεύονται δικαστές, από όλες τις Βαλκανικές χώρες. Στοχεύουμε στη συνεχή αναβάθμιση του επιπέδου της Σχολής, Έχουμε, ήδη, συγκροτήσει ειδική Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, για την αναμόρφωση της σχετικής νομοθεσίας, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί, ακόμη περισσότερο, η λειτουργία της Σχολής, με γνώμονα τις αυξημένες σημερινές απαιτήσεις, για σύγχρονη, ανεξάρτητη, ποιοτική Δικαιοσύνη. Σκοπός μας είναι η Δικαιοσύνη σύγχρονων προδιαγραφών, ποιοτικής λειτουργίας, πλήρως ενσωματωμένη στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Δικαιοσύνη αδέκαστη, ταγμένη στην υπηρεσία του πολίτη.

Και αυτό θέλω να το τονίσω: Προσβλέπουμε σ’ εσάς, στη νέα γενιά των δικαστικών λειτουργών μας, για να καταστήσετε την ανάγκη αυτή, απτή πραγματικότητα, χειροπιαστή σε κάθε πολίτη. Η Κυβέρνηση έχει τη βούληση (και το έχει αποδείξει στην πράξη) να συμβάλει, με κάθε τρόπο, στη διευκόλυνση του έργου σας και την ανεξαρτησία του λειτουργήματός σας. Ακούμε και αξιοποιούμε κάθε γόνιμη σκέψη και πρόταση που διατυπώνεται, με γνώμονα το κράτος Δικαίου, την εμπέδωση της Δικαιοσύνης, τη διαμόρφωση μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης του πολίτη προς τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Με αυτές τις σκέψεις, εύχομαι στους σημερινούς σπουδαστές, εύχομαι στην καθεμία και τον καθένα σας χωριστά, καλή δύναμη και καλή πρόοδο, στο δρόμο που διαλέξατε. Καλείστε να υπηρετήσετε το λειτούργημά σας με πίστη και αφοσίωση, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς συμβιβασμούς. Αυτή είναι η καταξίωσή σας. Αυτή είναι και η ουσιαστική καταξίωση της Σχολής: Να σφυρηλατεί λειτουργούς της Δικαιοσύνης, με υψηλό φρόνημα. Με επιστημονική συγκρότηση. Με ήθος και ανθρώπινη ευαισθησία.