ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2005
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΡΙΣΤΟΥΧΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Πριν απ’ όλα πρέπει να σας πω ότι χαίρομαι ιδιαίτερα που είμαστε μαζί σήμερα. Θα μου πείτε ότι από τους πολιτικούς πάντα περιμένει κανείς να το πουν αυτό, αλλά νομίζω ότι έχω αποδείξει ότι μ΄ αρέσει να είμαι με νέους ανθρώπους. Και, εδώ και ένα – δυό χρόνια, μ’ αρέσει να είμαι και με γονείς. Νομίζω καταλαβαίνετε τον υπαινιγμό εδώ. Μέχρι τα 47 μου, όποτε βρισκόμουν σε συντροφιές όπου άλλοι που είχαν παιδιά μίλαγαν συνέχεια για τα παιδιά τους, μου φαινόταν η πιο βαρετή και ανιαρή κουβέντα. Τώρα πιάνω τον εαυτό μου να υποκύπτει διαρκώς στο ίδιο αμάρτημα.
Θέλω να σας βάλω σε ένα δημοκρατικό δίλημμα. Θα διαλέξετε εσείς. Έχω τις σημειώσεις μου να σας πω. Αλλά έχετε την εναλλακτική λύση – αν θέλετε να φωνάξετε ‘’ναι’’ – να πω δυο-τρεις σκέψεις από καρδιάς, αυθόρμητα.
Αυτό που κάνουμε σήμερα, δεν είναι τέλος. Είναι αρχή. Συνειδητοποιούμε όλοι μας -και πρωτίστως εμείς που έχουμε την ευθύνη σ΄ αυτή τη χρονική συγκυρία να παίρνουμε κάποιες αποφάσεις – ότι το μεγάλο στοίχημα να εξοικειωθεί η ελληνική κοινωνία και κυρίως οι νέοι άνθρωποι με τις νέες τεχνολογίες, είναι προσπάθεια διάρκειας, θέλει κόπο, θέλει χρήμα, θέλει αγώνα, θέλει πλήρη εφαρμογή και διάδοση. Άρα, με τίποτα δεν ισχυριζόμαστε ότι αυτό που κάνουμε σήμερα εκπληρώνει αυτό το στόχο. Είναι όμως ένα ξεκίνημα, ένα καλό ξεκίνημα. Ποιος είναι ο στόχος; Θα το πω πολύ απλά, αυθόρμητα. Να αισθάνονται οι νέες και οι νέοι στον τόπο μας απόλυτη εξοικείωση από τα μικρά τους χρόνια με αυτό που σήμερα είναι η χειροπιαστή πραγματικότητα. Αυτό που ακόμα και για τη δική μου γενιά ήταν μακρινός στόχος ή κατάκτηση να το πετύχεις. Δηλαδή εγώ αισθάνομαι πολύ υπερήφανος που μπορώ καμιά φορά να σερφάρω στο Internet, αλλά βλέπω τα παιδιά μου, που είναι σχεδόν βρέφη ακόμα, πως έχουν ήδη αρχίσει να εξοικειώνονται, να ‘’πατάνε τα κουμπιά’’. Αυτή την εμπειρία δεν την είχε η δική μας γενιά. Είναι ένα καταπληκτικό εφαλτήριο για να κερδίσουμε τη νέα εποχή. Λέω ‘’να κερδίσουμε’’ ως κοινωνία, πρακτικά όμως αυτό σημαίνει να την κερδίσετε εσείς, οι νέοι άνθρωποι.
Γιατί πρέπει να το κάνουμε αυτό; Για πολλούς λόγους. Θα μπορούσα να κάνω μια ολόκληρη πολιτική διάλεξη εδώ. Για λόγους οικονομίας, ανάπτυξης, για να προοδεύσουμε, για να υπάρχει μεγαλύτερη ευημερία, ατομική προκοπή και τα λοιπά. Πέρα από αυτά όμως, υπάρχει εδώ μια μεγάλη πρόκληση. Και η πρόκληση είναι, όσο γίνεται, να προσφέρουμε στους νέους ανθρώπους τα εφόδια ώστε να είναι πρωτοπόροι στον κόσμο που έχει ήδη ανατείλει. Ο κόσμος αυτός δεν έρχεται, έχει ήδη έρθει.
Καμιά φορά μιλούμε για μεγάλες δυνάμεις ή για μεγάλες οικονομικές δυνάμεις στον κόσμο. Ξέρετε ποιες είναι οι χώρες που είναι σήμερα στην πρωτοπορία; Δεν είναι οι ‘’υπερδυνάμεις’’, οι στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά οι κοινωνίες οι οποίες επένδυσαν στη γνώση και κυρίως στα σύγχρονα εργαλεία της γνώσης. Για παράδειγμα, οι Σκανδιναβικές χώρες. Με έκπληξη έχω ανακαλύψει ότι στην πρωτοπορία είναι η Φινλανδία, μια χώρα η οποία έχει κάνει επανάσταση σ΄ αυτόν τον τομέα. Και δεν έκανε κανένα θαύμα. Εκανε αυτό που πρέπει να κάνουμε όλοι μας. Έριξε το βάρος εκεί που έπρεπε. Επένδυσε, όσο μπορούσε περισσότερο, στο να έχουν οι νέοι άνθρωποί της – και όσο περνούν τα χρόνια η κοινωνία ολόκληρη – τα σύγχρονα εφόδια.
Μην έχουμε καμία αμφιβολία. Το μόνο μεγάλο όπλο που διαθέτουμε είναι οι γνώσεις μας. Όλα τα άλλα έρχονται και φεύγουν. Οι γνώσεις όμως και ιδίως η γνώση να αξιοποιείς παραγωγικά τη γνώση, είναι το κλειδί στην επιτυχία. Και επειδή πιστεύω βαθύτατα ότι το ανθρώπινο δυναμικό στη χώρα μας είναι πολύ υψηλής ποιότητας – μπορεί να έχουμε αδυναμίες στο πολιτικό μας σύστημα, ή σε άλλα επίπεδα οργάνωσης της πολιτείας, και έχουμε σοβαρές αδυναμίες – είμαι βέβαιος ότι ως προς το ανθρώπινο δυναμικό μπορούμε να είμαστε πολύ αισιόδοξοι. Και θα σας έλεγα μάλιστα ειδικά στις νεότερες γενιές. Εγώ απορρίπτω – θα σας έλεγα και μια βαρειά λέξη, μετά βδελυγμίας – αυτές τις σπουδαιοφανείς θεωρίες, ότι ‘’πω, πω, πώς κατάντησε η νεολαία σήμερα και πόσο καλά ήταν πριν τριάντα ή πενήντα χρόνια’’. Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Και όποιος τα λέει αυτά, εάν δεν έχει πονηρό σκοπό, τουλάχιστον πέφτει θύμα της παραδοσιακής προσέγγισης, να θυμάται κανείς με νοσταλγία τα δικά του τα νιάτα και να νομίζει ότι εκείνη η εποχή ήταν η καλύτερη όλων των εποχών της ανθρωπότητας. Δεν είναι έτσι. Σήμερα έχουμε νέους ανθρώπους οι οποίοι είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένοι – κατά την εκτίμησή μου πολύ πιο ώριμοι – αντιλαμβάνονται πολύ πιο ρεαλιστικά ποιες είναι οι ανάγκες και οι προοπτικές. Βεβαίως έχουν πιο κριτικό μάτι και αυτό είναι καλό. Είναι ιδιαίτερα προσανατολισμένοι στην προκοπή, στην πρόοδο, στην επιτυχία. Και αυτό φαίνεται και στις επιδόσεις.
Λέω τη λέξη ‘’επίδοση’’, γιατί θέλω να σας στείλω και ένα άλλο μήνυμα. Κάποτε στους πρώτους τα αντίστοιχα υπουργεία Παιδείας μοίραζαν επαίνους. Δεν ήταν κακό αυτό. Σήμερα όμως πάμε σε κάτι πιο πρακτικό. Σε κάτι που θα είναι χρήσιμο, όχι μόνο με την έννοια της καθημερινής χρηστικότητας, αλλά και με την έννοια της πρόκλησης να κατακτήσεις κάτι. Το κλειδί, πίσω από τον χθεσινό έπαινο και τη σημερινή επιλογή, είναι να επιβραβεύσουμε την επίδοση. Πιστεύω σε μια κοινωνία που δεν κάνει διακρίσεις. Αλλά, δεν μπορεί να μην λέμε ’’μπράβο’’, με τρόπο μάλιστα πρακτικό, σε εκείνους που προσπαθούν περισσότερο, πετυχαίνουν, αγωνίζονται, έχουν καλύτερη επίδοση και απόδοση. Αλλωστε, στο κάτω-κάτω της γραφής, είναι και τα καλύτερα παραδείγματα για όλους μας.
Ανέφερε ήδη η Υπουργός τον στόχο μας και την πολιτική μας. Προχωρούμε σε ένα πρόγραμμα για τα παιδιά της ειδικής αγωγής. Εφαρμόζουμε ένα μεγάλο πρόγραμμα, ώστε να κάνουμε πολύ πιο φθηνή την πρόσβαση στο Internet σε όλους τους φοιτητές και, προοπτικά, και σε άλλους νέους ανθρώπους. Αυτό που κάνουμε σήμερα μαζί να το επεκτείνουμε, όσο γίνεται περισσότερο, σε όλους τους μαθητές της Ελλάδας. Όμως, μέσα σε αυτή την γενική πολιτική, υπάρχει και μια νότα. Να πούμε ‘’μπράβο ρε παιδιά, τα καταφέρατε’’, Δεν είναι μικρό πράγμα να πετυχαίνεις το ‘’άριστα’’. Και αυτό ως κοινωνία χρειαζόμαστε να το αποδεχόμαστε, να το σεβόμαστε και να το επιβραβεύουμε.
Τελευταία λέξη: μέσα από όλα αυτά που λέμε για τις νέες τεχνολογίες, για την κοινωνία της γνώσης, για τα εφόδια στους νέους ανθρώπους, με τα πολλαπλά και πολλαπλασιαστικά οφέλη που μπορεί να έχει αυτό και για τα άτομα αλλά και στο συνολικό επίπεδο, υπάρχει και μια άλλη αρχή: Ότι το μεγάλο μας όπλο ως κοινωνία είναι η Παιδεία και ο Πολιτισμός. Ούτε οι αριθμοί, ούτε η στρατιωτική ισχύς, ούτε οι παραδοσιακού τύπου πλουτοπαραγωγικές πηγές είναι το σημείο για το οποίο ξεχωρίζει ή ξεχώρισε ποτέ ο τόπος μας, ή αν θέλετε ευρύτερα, το έθνος μας. Η Παιδεία και ο Πολιτισμός όμως, είναι το μεγάλο μας στρατηγικό πλεονέκτημα. Και δεν το λέω μόνο με την ιστορική έννοια. Βεβαίως είναι μια πολύ μεγάλη, πολύ βαρειά κληρονομιά αυτή που έχουμε και πρέπει να την αναδείξουμε ακόμα καλύτερα, αλλά εννοώ και την επένδυση και την προσπάθεια στη σύγχρονη δημιουργία.
Η Παιδεία και ο πολιτισμός είναι η γέφυρα στην ειρήνη, είναι ο δρόμος για την αλληλοκατανόηση διαφορετικών λαών, για μια κοινωνία ανεκτικότητας, γιατί όχι και αγάπης. Και βέβαια, πάνω απ΄ όλα, είναι εκεί που μπορεί ο ελληνισμός να κάνει τη δική του μεγάλη συνεισφορά στο σύγχρονο κόσμο.
Παρασύρομαι όμως σε έννοιες που πιστεύω μεν ότι είναι χρήσιμες και σημαντικές να τις έχουμε σαν υψηλά και ρεαλιστικά οράματα, αλλά δεν είναι αυτή η έννοια της σημερινής συνάντησης, οι κουβέντες. Θέλω να σας ευχαριστήσω πολύ που ήσασταν σήμερα εδώ, να σας πω από βάθους καρδιάς ‘’συγχαρητήρια’’ γι΄ αυτά που έχετε επιτύχει. Συνεχίστε αυτό τον δρόμο τον καλό. Είναι προς όφελος όχι μόνο δικό σας ή προς καμάρι της οικογένειάς σας, αλλά είναι προς όφελος όλων μας, του συλλογικού καλού.
Να’ στε καλά και καλές γιορτές.