ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Αθήνα, 12 Μαρτίου 2009

ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΣΤΗΝ ΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Διανύουμε μια εξαιρετικά ταραγμένη εποχή με σοβαρούς παγκόσμιους κινδύνους. Κινδύνους που αφορούν στην ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια, το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, τη φτώχεια και την οικονομική μετανάστευση.

– Κυρίως, όμως, σ’ αυτήν τη συγκυρία, στη διεθνή οικονομική κρίση.

Η Παγκόσμια Κοινότητα βρίσκεται, στην πιο δύσκολη καμπή της μεταπολεμικής ιστορίας της. Πλήττεται από τη σφοδρότερη οικονομική θύελλα, που γνώρισε από την εποχή του ’30. Αντιμετωπίζει μια πρωτόγνωρη κρίση που δεν δείχνει ακόμα κανένα σημάδι υποχώρησης.

Παρά τα αλλεπάλληλα μέτρα, κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών, η επιδείνωση των παγκόσμιων οικονομικών δεδομένων συνεχίζεται και μάλιστα με τρόπο που ξεπερνά κάθε προηγούμενη πρόβλεψη. Η κρίση μεταλλάσσεται και απλώνεται σε όλες τις οικονομικές δραστηριότητες. Το κλίμα της αβεβαιότητας εντείνεται. Όλοι οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν ότι, σ’ ένα διεθνές περιβάλλον έντονης αλληλεξάρτησης, δεν μπορεί να βρεθεί καμιά διέξοδος, παρά μόνο με συλλογικές αναζητήσεις. Σε μια παγκόσμια κρίση δεν μπορεί να υπάρξει λύση, παρά μόνο με παγκόσμιες παρεμβάσεις. Οι επιπτώσεις, όπως το ξέρουμε όλοι, είναι ήδη εξαιρετικά σοβαρές σε όλες τις χώρες, όλες  τις οικονομίες, όλες τις κοινωνίες.

Σ’ αυτό το διεθνές περιβάλλον απαιτείται σταθερή πορεία ευθύνης και αποτελεσματικότητας. Απαιτείται και μια νέα διάσταση στην Εξωτερική Πολιτική, πέρα από την κλασική διπλωματία. Το κάναμε, από την πρώτη στιγμή, που αναλάβαμε την ευθύνη για τη διακυβέρνηση του Τόπου.

  • Ξεκαθαρίσαμε, πρώτ’ απ’ όλα, ότι στα εθνικά μας ζητήματα υπάρχουν απαράβατες κόκκινες γραμμές, που δεν αλλοιώνονται, δεν παζαρεύονται, δεν εγκαταλείπονται. Είναι οι γραμμές που καθορίζονται από το Διεθνές Δίκαιο, τις Διεθνείς Συνθήκες, τη διεθνή νομιμότητα. Είναι οι γραμμές από τις οποίες δεν κάνουμε ούτε ένα βήμα πίσω. Και αυτό το γνωρίζουν όλοι. Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιζόμαστε με σύνεση και τόλμη τα δίκαια και τα δικαιώματά μας. Είμαστε αφοσιωμένοι σε στόχους που είναι κοινοί για όλους τους Έλληνες. Η διεθνής συνεννόηση, η διεθνής συνεργασία, η εμπέδωση της ειρήνης ήταν -και είναι βέβαια- βασικές αρχές της Εξωτερικής Πολιτικής μας. Αρχές που αποδείχθηκαν αποτελεσματικές. Αρχές που υπηρέτησαν και υπηρετούν τα εθνικά μας συμφέροντα στην ευρύτερη διάστασή τους.
  • Επιδιώξαμε και επιδιώκουμε διαρκή αναβάθμιση των σχέσεών μας…

– με όλες τις χώρες της Ε.Ε., που αποτελεί τη βάση της γενικότερης πολιτικής μας.

– Με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που αποτελούν ιστορικό Σύμμαχο και φιλοξενούν ένα δυναμικό τμήμα του Οικουμενικού Ελληνισμού.

– Με τη Ρωσία, αλλά και με την Κίνα, που βγαίνει δυναμικά στην παγκόσμια σκηνή.

– Με τις χώρες της Ν.Α. Ευρώπης, του Καυκάσου, του Αραβικού Κόσμου, της Μ. Ανατολής, της Μεσογείου, που αποτελούν την ευρύτερη γειτονιά μας.

  • Δώσαμε ιδιαίτερη προσοχή στην ενεργειακή ασφάλεια της Χώρας. Εφαρμόζουμε πολιτική αμφίπλευρης διαφοροποίησης των πηγών και των δρόμων ενέργειας προς όφελος ολόκληρης της Ευρώπης. Απτό αποτέλεσμα ήταν και το γεγονός ότι μπορέσαμε να αντιμετωπίσουμε, χωρίς τα προβλήματα που είχαν άλλες χώρες, την πρόσφατη εμπλοκή στη διοχέτευση φυσικού αερίου.
  • Πετύχαμε διεθνείς ενεργειακές συμφωνίες, που αναβαθμίζουν το γεωπολιτικό ρόλο της χώρας, συμβάλλουν στην εδραίωση της ειρήνης και φέρνουν στον Τόπο μας έσοδα και θέσεις δουλειάς.
  • Επενδύσαμε και επενδύουμε σταθερά στην ανάδειξη του διεθνούς ρόλου της χώρας: Είμαστε παρόντες στις διεθνείς ειρηνευτικές αποστολές που πραγματοποιούνται με εντολή του ΟΗΕ: Στο Κόσσοβο, στο Λίβανο, στο Αφγανιστάν. Αλλά και στις διεθνείς προσπάθειες για την καταπολέμηση της πειρατείας.

Είμαστε παρόντες, ζυγίζοντας πάντα κάθε παράμετρο της συμμετοχής μας και, πάνω απ’ όλα, τις προτεραιότητες της εθνικής μας ασφάλειας. Δημιουργούμε έτσι ένα πολύτιμο κεφάλαιο για την καλύτερη προώθηση των εθνικών μας συμφερόντων.

  • Επενδύσαμε στον πυλώνα της Οικονομικής Διπλωματίας:
  • Αναπτύξαμε νέες και δυναμικές οικονομικές συνεργασίες, που συμβάλλουν στην προσέλκυση επενδύσεων και την αύξηση των εξαγωγών μας.
    • Σχεδιάσαμε και εφαρμόσαμε, ανάμεσα στ’ άλλα, ένα καλά μελετημένο άνοιγμα προς την Ασία, με έμφαση στις σχέσεις μας με την Κίνα, που έφερε ήδη χειροπιαστά αποτελέσματα, με μεγάλες επενδύσεις που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της χώρας.
  • Επενδύσαμε στον πυλώνα της Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας και Βοήθειας: Η σύγχρονη Ελλάδα δίνει το «παρών» της, τόσο για ανθρωπιστικούς, όσο και για αναπτυξιακούς σκοπούς σε δεκάδες χώρες του κόσμου.
  • Δώσαμε ξεχωριστή έμφαση στον πυλώνα του Οικουμενικού Ελληνισμού:
  • Ενισχύουμε τους δεσμούς του Εθνικού Κέντρου με τις κοινότητες των Απανταχού Ελλήνων.
  • Επιχορηγούμε δράσεις που οργανώνονται από την Ομογένειά μας στις πέντε Ηπείρους.
  • Αναβαθμίζουμε τα προγράμματα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας στις Παροικίες μας.
  • Προωθούμε την ψήφιση νόμου, που δίνει στους ομογενείς μας τη δυνατότητα και να ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές, στον τόπο της διαμονής τους και να εκπροσωπούνται στην Εθνική Αντιπροσωπεία. Και θέλω με την ευκαιρία να καλέσω όλα τα κόμματα να υπερψηφίσουν το σχετικό νομοσχέδιο, έτσι ώστε να υπάρξει η απαιτούμενη από το Σύνταγμα, αυξημένη πλειοψηφία.

Υπογραμμίζω, ακόμη, ότι τα τελευταία χρόνια αξιοποιούμε ολοένα και πιο έντονα, την Κοινοβουλευτική Διπλωματία: Οι Ομάδες Φιλίας της Βουλής των Ελλήνων, (με συναδέλφους από όλα τα κόμματα) συμμετέχουν ενεργά στη βελτίωση των σχέσεών μας με 72 χώρες του Κόσμου. Σημειώνω ακόμη τη διοργάνωση από τη Βουλή της Ευρωμεσογειακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης και της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης των Παρευξείνιων Χωρών. Όπως επίσης και την πρωτοβουλία για την ίδρυση Ευρωμεσογειακής Ενεργειακής Κοινότητας.

Ενεργό και ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο σε ό,τι αφορά την προώθηση των συμφερόντων και των εθνικών μας θεμάτων, διαδραματίζουν και οι Ευρωβουλευτές μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Ελλάδα ασκεί Εξωτερική Πολιτική με εξωστρέφεια και εθνική αυτοπεποίθηση. Κινούμαστε στη Διεθνή Κοινότητα, με σοβαρότητα, αξιοπιστία, αποφασιστικότητα:

Το αποδείξαμε στις κρίσεις του Λιβάνου και της Γάζας, με ξεκάθαρες θέσεις για την εκεχειρία, την έναρξη διαλόγου, την ίδρυση Παλαιστινιακού Κράτους και την ανάγκη να ζήσουν ειρηνικά όλοι οι λαοί της περιοχής, καθένας στο δικό του κράτος.

Το αποδεικνύουμε στις αποφάσεις της Ε.Ε., που αφορούν στα ελληνικά δίκαια, εξασφαλίζοντας, για πρώτη φορά, σημαντικές αναφορές για το casus belli, για τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Τουρκία, για την Ίμβρο και την Τένεδο.

Το αποδείξαμε στον ΟΗΕ, ασκώντας την Προεδρία του Σ.Α. και το αποδεικνύουμε ξανά με την ανάληψη της προεδρίας του ΟΑΣΕ.  Επιδιώκουμε στενή συνεργασία με όλες τις συμμετέχουσες χώρες. Αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στην πορεία του διαλόγου για μια νέα αρχιτεκτονική στην ασφάλεια της Ευρώπης. Είναι κι’ αυτή άλλη μια ευκαιρία να αναδείξουμε το ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου διαμεσολαβητή εκεί που χρειάζονται συμφωνημένες λύσεις. Φιλοδοξία είναι να συμβάλουμε έτσι ώστε ο χώρος ευθύνης του Οργανισμού να είναι αύριο ασφαλέστερος από ό,τι ήταν χτες.

Θεμελιώδες στήριγμα της διεθνούς θέσης της χώρας, της Εξωτερικής μας Πολιτικής, της οικονομικής και αναπτυξιακής μας δυναμικής, είναι η ενεργός και δημιουργική παρουσία μας στην Ε.Ε. Η Ελλάδα επιδιώκει, σταθερά, την ευρωπαϊκή εμβάθυνση. Θέλουμε να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο όλοι οι πυλώνες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Θέλουμε μια Ευρώπη με ενιαία και ισχυρή φωνή στα διεθνή ζητήματα, με αρμονικές και ισότιμες ευρωατλαντικές σχέσεις, με ξεκάθαρες και αδιαπραγμάτευτες αρχές.

Θέλουμε μια Ευρώπη πιο δημοκρατική και πιο αποτελεσματική. Προσδοκούμε, για το σκοπό αυτό, να επικυρώσει και η Ιρλανδία τη νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, ώστε να γίνει επιτέλους ένα σημαντικό βήμα που χρόνια τώρα παραμένει μετέωρο.

  • Είναι γεγονός ότι η Ε.Ε. αντιμετωπίζει σήμερα, όπως ολόκληρος ο Κόσμος, σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, εξαιτίας της πρωτόγνωρης οικονομικής κρίσης. Η Ζώνη του Ευρώ βρίσκεται ήδη σε βαθιά ύφεση. Το δημόσιο έλλειμμα, σε εννιά από τις χώρες της, θα ξεπεράσει το όριο του Συμφώνου Σταθερότητας. Η ανεργία σε πολλές περιπτώσεις καταγράφει ρεκόρ δεκαετιών και οι τελευταίες εκτιμήσεις προβλέπουν πως οι νέοι, οι επιπλέον άνεργοι στην Ευρώπη, μπορεί να φτάσουν, μέσα σε δύο χρόνια, ακόμη και τα έξι εκατομμύρια.

Μπροστά στην έκτακτη αυτή κατάσταση, η Ε.Ε αναζητά κοινές ευρωπαϊκές, αλλά και ευρύτερες δράσεις, τόσο για τη στήριξη της πραγματικής Οικονομίας, όσο και για τη σύγκρουση με τα αίτια που την προκάλεσαν: Την απληστία, την ασυδοσία, την κερδοσκοπία χρηματοπιστωτικών συστημάτων και διεθνών μεσαζόντων. Πραγματοποιούνται όπως είναι γνωστό ήδη αλλεπάλληλες, τακτικές και έκτακτες Σύνοδοι Κορυφής της Ε.Ε., ενώ την ίδια στιγμή είκοσι χώρες του κόσμου αναζητούν κοινούς τόπους σε μια προσπάθεια παγκόσμιου συντονισμού.

Οι κρίσιμες αυτές περιστάσεις επισημαίνουν σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες, πόσο βαρύτερες θα ήταν οι συνέπειες, για τις οικονομίες και τις κοινωνίες μας,  εάν βρίσκονταν έξω από την κοινή ευρωπαϊκή οικογένεια. Επιβεβαιώνουν την ορθότητα του δρόμου, που άνοιξαν μεγάλοι ευρωπαίοι οραματιστές και υποδεικνύουν, σε όλους μας, την ανάγκη να προχωρήσουμε ακόμη πιο γρήγορα. Η κρίση αυτή κάνει επίκαιρο, όσο ποτέ στο παρελθόν, το όραμα για μια Ένωση Λαών και Κρατών, που να γίνεται ολοένα και πιο δυνατή, μέσα από την ενότητα και τη σύνθεση των δυνάμεών της. Μια Ένωση που να αφουγκράζεται και να απαντά έμπρακτα στις ανησυχίες, τις προσδοκίες, τις αγωνίες όλων των πολιτών της. Μια Ευρώπη περισσότερο κοινωνική, πιο ανθρώπινη και στην προσπάθεια αυτή, η Ελλάδα μετέχει ενεργά και δημιουργικά. Στην τελευταία έκτακτη Σύνοδο Κορυφής επιμείναμε κυρίως, σε τρεις επισημάνσεις: Πρώτον: Να εργαστούμε από κοινού, ώστε να αποκλειστεί ο κίνδυνος επανάληψης παρομοίων κρίσεων και μυωπικών συμπεριφορών. Να επιδιώξουμε αυστηρότερα ρυθμιστικά πρότυπα και νέους εποπτικούς μηχανισμούς, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Δεύτερον: Να αποφύγουμε τον πειρασμό του κρατικού προστατευτισμού και να εμμείνουμε στις αρχές της Ενιαίας Αγοράς.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον άμεσης αλληλεξάρτησης, η συνέργεια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προάσπιση κοινών συμφερόντων. Καμιά χώρα δεν μπορεί να αγνοεί ότι επηρεάζεται από τις άλλες. Στο πλαίσιο αυτό, είναι υποχρέωση όλων να διασφαλίσουμε αποτελεσματικότερη υποστήριξη στους τομείς που πιέζονται πιο έντονα, ανάμεσα στους οποίους ο Τουρισμός και η Ναυτιλία, που αναμφισβήτητα αφορούν έντονα τη χώρα μας. Τρίτον και βασικότερο: Να δώσουμε ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στο κοινωνικό πρόσωπο της Ευρώπης. Δεν δικαιούμαστε και δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις κοινωνικές και αναδιανεμητικές επιπτώσεις της κρίσης. Οφείλουμε να παρέχουμε περισσότερη υποστήριξη σε εκείνους που πλήττονται περισσότερο. Οφείλουμε, πάνω από όλα, να θωρακίσουμε την απασχόληση. Είναι το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα στο διάστημα που ακολουθεί. Δεν δικαιούμαστε και δεν μπορούμε να το αφήσουμε να γονατίσει την Ήπειρό μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Είναι προφανές ότι η σημερινή κρίση επηρεάζει τόσο τη βούληση των εταίρων μας στη Ν.Α. Ευρώπη, να ενταχθούν στην Ευρωζώνη, όσο και τις διαδικασίες που αφορούν στην ευρωπαϊκή διεύρυνση. Θέλω να επισημάνω ότι η Ελλάδα θεωρεί αναγκαία την στήριξη των εταίρων μας στη Ν.Α. Ευρώπη, ώστε να κρατηθεί αρραγές το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Θέλω ταυτόχρονα να επαναλάβω ότι στο περιβάλλον του θεμιτού προβληματισμού για τη διεύρυνση, η Ελλάδα ενθαρρύνει και στηρίζει έμπρακτα την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική πορεία όλων των χωρών της ευρύτερης περιοχής μας. Καλωσορίσαμε τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία στην ευρωπαϊκή οικογένεια χαιρετίζουμε την επικείμενη ένταξη της Αλβανίας και της Κροατίας στο ΝΑΤΟ. Δώσαμε και εξακολουθούμε να δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη διμερούς και πολυμερούς σχέσης συνεργασίας με όλα τα κράτη της γειτονιάς μας.

Θέλω να προσθέσω ότι η ξεκάθαρη αυτή θέση ισχύει και για την ΠΓΔΜ. Ο επιχειρηματικός κόσμος της Πατρίδας μας έχει αναπτύξει εκεί σημαντική οικονομική δραστηριότητα.

Είναι μια αδιάψευστη πραγματικότητα που, ανάμεσα στ’ άλλα, αποδεικνύει ισχυρή βούληση συνεργασίας και φιλίας. Δυστυχώς ωστόσο υπάρχουν εκεί σοβαρά ζητήματα.

– Είναι η εκκρεμότητα στην ονομασία του γειτονικού κράτους.

– Είναι η ανιστόρητη και πολλές φορές ιδιαίτερα προκλητική στάση της σημερινής ηγεσίας του απέναντι σ’ ένα μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ.

– Είναι ο εθνικισμός που καλλιεργείται στο εσωτερικό του.

– Είναι τα σοβαρά προβλήματα και οι δυσλειτουργίες σε βασικούς τομείς της κρατικής δραστηριότητας, όπως η Δικαιοσύνη, το Κράτος Δικαίου, οι Θεσμοί. Όλα αυτά, εξακολουθούν να φράζουν το δρόμο του γειτονικού κράτους προς τους ευρωατλαντικούς θεσμούς.

Δεν μπορούν οι γείτονές μας με τις πρακτικές αυτές, με την πολιτική του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας, με τη δημιουργία προβλημάτων στις σχέσεις καλής γειτονίας, να περάσουν τις πόρτες της ευρωατλαντικής οικογένειας. Το μήνυμα αυτό, μήνυμα ολόκληρης της Συμμαχίας μετά την απόφαση στο Βουκουρέστι, είναι, από τον περασμένο Απρίλιο, απόλυτα σαφές: Πρόσκληση για την ένταξη του γειτονικού κράτους στην ευρωατλαντική οικογένεια, προϋποθέτει λύση στην εκκρεμότητα του ονόματός του. Οι σχέσεις καλής γειτονίας είναι θεμελιώδους σημασίας για κάθε συμμαχία, για κάθε κοινότητα κρατών. Οφείλουν λοιπόν τα Σκόπια να κάνουν τα αναγκαία βήματα, για να βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση, στη βάση μιας σύνθετης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό και ισχύ έναντι όλων. Η Ελλάδα παραμένει σταθερά στη διαπραγμάτευση υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Έχει όμως εξαντλήσει εδώ και καιρό το δικό της κομμάτι στο δρόμο για μια κοινά αποδεκτή λύση. Και αυτό θέλω να το υπογραμμίσω κυρίες και κύριοι συνάδελφοι: Ό,τι λέμε το εννοούμε στο ακέραιο.

Μείζονος εθνικής σημασίας, εδώ και τριανταπέντε χρόνια, είναι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Οι εξελίξεις από το 1973, όταν, για πρώτη φορά, η Τουρκία έθεσε θέμα υφαλοκρηπίδας, και από το 1996 όταν, για πρώτη φορά, έθεσε θέμα δήθεν «γκρίζων ζωνών», είναι σε όλους γνωστές. Από τότε, έως σήμερα, εξαιτίας των προκλήσεων και των αυθαίρετων διεκδικήσεων της γείτονος, είχαμε σοβαρές κρίσεις που κάποιες φορές έφεραν τις δύο χώρες ακόμα και στα πρόθυρα πολέμου. Είχαμε και έχουμε σκαμπανεβάσματα που δυσκολεύουν τη βελτίωση των διμερών σχέσεων. Είναι μάλιστα γεγονός ότι τον τελευταίο χρόνο υπήρξε σοβαρή έξαρση των παραβάσεων και των παραβιάσεων στο Αιγαίο. Υπήρξε αυξημένη τουρκική προκλητικότητα. Σε κάθε περίπτωση, απαντούσαμε και απαντούμε με ψυχραιμία, αλλά και με αποφασιστικότητα. Καμιά αυθαίρετη πολιτική, καμιά διεκδικητική κίνηση, καμιά πράξη αμφισβήτησης σε βάρος των δικαίων και των δικαιωμάτων μας δεν έμεινε και δεν μένει χωρίς την απαιτούμενη απάντηση. Η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να διαφυλάσσει στο ακέραιο τα δίκαια και τα δικαιώματά της, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητά της. Η Ελλάδα αποδεικνύει ταυτόχρονα ισχυρή βούληση για σταδιακή βελτίωση και πλήρη αποκατάσταση των διμερών σχέσεων. Και η βούληση αυτή έχει αποδειχθεί διαχρονικά. Εδώ και μια δεκαετία, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις υποστηρίζουμε την ευρωπαϊκή προσαρμογή της γείτονος, με την πεποίθηση ότι ο δρόμος αυτός οδηγεί σε μια νέα προοπτική ειρήνης και συνεργασίας. Μια Τουρκία που σταδιακά προσαρμόζεται στο κεκτημένο, στις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης μπορεί να λειτουργεί καλύτερα τόσο για το λαό της, όσο και για τους γείτονές της. Είναι βέβαια προφανές, ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της γείτονος είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία που, όπως σε κάθε άλλη περίπτωση, στηρίζεται σε συγκεκριμένα δεσμευτικά κείμενα. Είναι γεγονός ότι έγιναν από την πλευρά της ορισμένες μεταρρυθμίσεις. Δεν έγιναν όμως έως σήμερα βασικά και απαραίτητα βήματα που υπαγορεύονται από τις υποχρεώσεις της προς την Ε.Ε..

Σημειώνω ακόμη την απροθυμία της γείτονος να συνεργαστεί εποικοδομητικά στον τομέα της μη νόμιμης μετανάστευσης. Η ανταπόκρισή της στο διμερές Πρωτόκολλο Επανεισδοχής δεν είναι καθόλου ικανοποιητική. Και αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Αφορά και τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της.

Επαναλαμβάνω για μια ακόμη φορά ότι οι Έλληνες υποστηρίζουμε σταθερά ότι η πλήρης προσαρμογή της γείτονος σημαίνει και την πλήρη ένταξή της.  Ο ρυθμός αλλά και η κατάληξη της ενταξιακής διαδικασίας εξαρτάται πρωτίστως από την ίδια. Η περίοδος που ακολουθεί θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την ευρωπαϊκή της πορεία. Μόνο η θετικότερη ανταπόκριση στις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις μπορεί να συγκρατήσει τις απόψεις που, ήδη ακούγονται στην Ευρώπη για ειδική σχέση με την Ένωση. Το αντίθετο, η συνέχιση της δυστοκίας της, θα λειτουργούσε ως συνήγορος μιας ειδικής σχέσης. Δύο πράγματα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι δεδομένα: Αφενός ότι ο χρόνος λειτουργεί σε βάρος της ευρωπαϊκής προοπτικής της και αφετέρου ότι η σημασία της ένταξής της στην Ε.Ε. δεν υποκαθίσταται από «μεσανατολικές αναζητήσεις».

Πέρα από όλα αυτά, είναι αυτονόητο, και το υπογραμμίζω άλλη μια φορά, ότι τόσο ο δρόμος της γείτονος προς την Ευρώπη, όσο και η πλήρης εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, προϋποθέτει τη λύση του Κυπριακού. Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε. και ακόμα περισσότερο με τη χώρα μας, επηρεάζονται άμεσα και καταλυτικά από τις εξελίξεις στην Κύπρο. Εμποδίζονται από τα τείχη της στρατιωτικής κατοχής, τα μόνα διαχωριστικά τείχη που παρέμειναν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Εμποδίζονται από τα τείχη που, ανάμεσα στ’ άλλα, απομονώνουν τους ίδιους τους τουρκοκύπριους. Η χρονιά αυτή θα είναι σημαντική για την προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού. Όποιοι ενδιαφέρονται ειλικρινά για λύση του προβλήματος, οφείλουν να δουν την πραγματική διάστασή του και να στρέψουν τις παροτρύνσεις τους προς τη δύναμη της κατοχής. Στους θύτες με άλλα λόγια και όχι στα θύματα.

– Στρατεύματα κατοχής και έποικοι δεν μπορεί να παραμένουν σε ευρωπαϊκό έδαφος.

– Η παρωχημένη λογική των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων δεν χωρά σε βάρος ισότιμου μέλους της Ε.Ε..

– Ενδεχόμενη προσπάθεια επαναφοράς του σχεδίου Ανάν, ενός σχεδίου που ανήκει στο παρελθόν, πολύ απλά θα έδειχνε ότι κάποιοι δεν διδάχτηκαν από την Ιστορία. Η Ελλάδα ενθαρρύνει, χωρίς δεύτερες σκέψεις, τη συνέχιση του διακοινοτικού διαλόγου, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, έτσι ώστε να βρεθεί, χωρίς ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και χωρίς επιδιαιτησίες, οριστική λύση του προβλήματος από τους ίδιους τους Κυπρίους. Λύση που να είναι λειτουργική και βιώσιμη. Λύση που να βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για το σκοπό αυτό, είμαστε σε συνεχή συνεννόηση και συνεργασία με τον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση, την πολιτική ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στηρίζουμε τους αδελφούς Κυπρίους. Είμαστε πάντα κοντά τους.

Κι αυτό το μήνυμα, μήνυμα αρωγής και αγώνα, θα φροντίσω να ακουστεί δυνατά κατά την επικείμενη επίσκεψή μου στη Μεγαλόνησο.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Τα εθνικά συμφέροντα, όπως προκύπτουν από τις Διεθνείς Συνθήκες, τις Διεθνείς Συμβάσεις, το Διεθνές Δίκαιο, αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της Εξωτερικής Πολιτικής μας. Όμως το εθνικό συμφέρον απαιτεί σήμερα πολύ περισσότερα. Απαιτεί συστράτευση απέναντι σε κάθε σοβαρό κίνδυνο που αντιμετωπίζει ολόκληρη η χώρα. Ιδίως μάλιστα απέναντι στην επέλαση της διεθνούς οικονομικής θύελλας. Το διάστημα που ακολουθεί είναι δύσκολο, είναι όμως και εξαιρετικά κρίσιμο. Οι αποφάσεις, οι επιλογές, οι πρακτικές όλων μας, επηρεάζουν καταλυτικά όχι μόνο το παρόν, αλλά και το μέλλον του τόπου. Οι στόχοι είναι κοινοί για όλους τους Έλληνες. Η θωράκιση της χώρας απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης είναι πρόκληση κοινή για όλες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις. Η εμπειρία του παρελθόντος, τα προβλήματα του παρόντος, οι προκλήσεις του μέλλοντος υποδεικνύουν σε όλους την ανάγκη συστράτευσης σε κοινούς στόχους. Απαιτούν συνεννόηση, ενότητα, ομοψυχία. Απαιτούν γενναιότητα και υπευθυνότητα από όλους. Απαιτούν να αποδεικνύουμε στην πράξη ότι πάνω από όλα βάζουμε το συλλογικό, το εθνικό συμφέρον.

  • Στην Εξωτερική Πολιτική, από το ’74 έως και σήμερα, πετύχαμε σημαντικά βήματα. Παραμερίσαμε σε μεγάλο βαθμό τις στείρες και διχαστικές αντιπαραθέσεις και ορθώσαμε ένα ισχυρό πολιτικό και κοινωνικό μέτωπο. Αυτό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι σήμερα το βασικό ζητούμενο και στα θέματα που εγείρονται από την πρωτόγνωρη οικονομική κρίση. Αυτό υποδεικνύει η πρόσφατη, αλλά και η παλαιότερη, ιστορική μας εμπειρία. Αυτό υπενθυμίζει σε όλους μας και η διεθνής πρακτική. Χώρες που πέτυχαν συστράτευση σε κοινούς στόχους, κατάφεραν σημαντικά αποτελέσματα για όλους τους πολίτες τους. Και αυτό οφείλουμε να κάνουμε και εμείς. Όλοι έχουμε ευθύνες. Όλοι έχουμε υποχρεώσεις. Όλοι έχουμε χρέος να επικεντρωθούμε στην προσπάθεια περιορισμού των συνεπειών της διεθνούς κρίσης. Ξέρουμε, ξέρουμε καλά, ότι οι δυσκολίες είναι μεγάλες. Μπορούμε, όμως, να τα καταφέρουμε. Μπορούμε να μεταβάλουμε την παγκόσμια κρίση σε εθνική ευκαιρία.

Μπορούμε, στο τέλος της διαδρομής, να βγάλουμε την Ελλάδα, να βγάλουμε την ελληνική κοινωνία, πιο ισχυρή, πιο δυνατή. Μ’ αυτό το γνώμονα παλεύουμε. Μ’ αυτό το γνώμονα θα συνεχίσουμε να παλεύουμε. Με υπευθυνότητα και αποφασιστικότητα. Με βαθιά συναίσθηση πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης. Με τη σιγουριά πάνω απ’ όλα ότι η επιτυχία θα είναι για όλους τους Έλληνες.