ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Βρυξέλλες, 7 Νοεμβρίου 2008
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
ΤΟΥ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα ήθελα, κατ’ αρχάς, να υπογραμμίσω τη σημασία της πρωτοβουλίας του Προεδρεύοντος της ΕΕ, Γάλλου Προέδρου κ. Nicolas Sarkozy, για τη σύγκληση του σημερινού Έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με σκοπό την προετοιμασία, από ευρωπαϊκής πλευράς, της Συνόδου της 15ης Νοεμβρίου στην Washington. H πρωτοβουλία αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η Ευρώπη έχει δείξει ότι μπορεί να συμβάλλει ενεργά στην αντιμετώπιση της κρίσης, με τα μέσα που διαθέτει ως Ένωση. Η σημερινή συνάντηση μας έδωσε την δυνατότητα να επεξεργαστούμε από κοινού προτάσεις που θα προωθήσει η ΕΕ στη Σύνοδο της Washington για τη μεταρρύθμιση του διεθνούς νομισματικού συστήματος. Συζητήσαμε ακόμα για τις εξελίξεις στο πεδίο της χρηματοπιστωτικής κρίσης και των επιπτώσεών της στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μία προσέγγιση, που στηρίζεται σε 2 πυλώνες:
Πρώτον, σε μια νέα χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική. Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται ισορροπημένη παρέμβαση, κατ’ αρχάς υποστήριξης του τραπεζικού τομέα και στη συνέχεια διατύπωσης νέων κανόνων ελέγχου και επιτήρησης για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Και αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί σε στενή συνεργασία με τους αντίστοιχους Διεθνείς Οργανισμούς, όπως το ΔΝΤ.
Δεύτερον, στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης, σε αυτό που λέμε «πραγματική οικονομία», που είναι και η μεγάλη πρόκληση.
Για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στην αρχιτεκτονική του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, η θέση μας είναι ότι πρέπει να κινηθούμε με βάση την πρόταση των τεσσάρων σημείων που παρουσίασε η γαλλική Προεδρία. Το νέο σύστημα που θα δημιουργηθεί, θα πρέπει να έχει μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη εποπτεία. Η εποπτεία αυτή, κατά την άποψή μας, πρέπει να ανατεθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, για να αποφύγουμε στο μέλλον παρόμοιες κρίσεις, όπως αυτή που βιώνουμε εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο. Είναι βέβαιο, ότι δεν θα είχαμε φθάσει στη σημερινή σοβαρότατη κρίση, αν η εποπτεία του συστήματος ήταν καλύτερη και η διαφάνειά του μεγαλύτερη.
Προτάθηκε ακόμα να προωθήσουμε τη δημιουργία, σε διεθνές επίπεδο, ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για την αντιμετώπιση κινδύνων στον μακροοικονομικό τομέα και στον τομέα της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, που είναι μια πολύ χρήσιμη πρόταση που έκανε η Γαλλική Προεδρία.
Η ΕΕ μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη νέα διεθνή αρχιτεκτονική και, στο πλαίσιο αυτό, θα συμμετάσχει στη διεθνή Διάσκεψη Κορυφής που θα γίνει στην Washington για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Έρχομαι τώρα στις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ανακοινώθηκαν την περασμένη Δευτέρα, για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας το επόμενο έτος, αλλά και το 2010.
- Ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να επιβραδυνθεί σημαντικά και να επικρατήσουν ουσιαστικά συνθήκες ύφεσης ή στασιμότητας για τη μεγάλη πλειονότητα των χωρών.
- Η ανεργία εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σημαντικά, ως αποτέλεσμα της επιβράδυνσης της ανάπτυξης.
- Τα δημοσιονομικά ελλείμματα θα αυξηθούν και
- οι πραγματικοί μισθοί δεν αναμένεται να αυξηθούν ουσιαστικά.
Είναι γεγονός ότι η κρίση συνεχίζεται και έχει πια επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία.
Με άλλα λόγια, τα νέα για την ΕΕ και ιδιαίτερα για τις χώρες της Ευρωζώνης δεν είναι διόλου ευχάριστα. Και βεβαίως, οι δυσκολίες και για την δική μας χώρα δεν πρέπει να υποτιμούνται. Όμως, για την Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει καλύτερες επιδόσεις από σχεδόν όλες τις χώρες της Ευρωζώνης. Αναμένεται η ανάπτυξη να διαμορφωθεί στο 2,5% το 2009 και οι πραγματικοί μισθοί να διαμορφωθούν σε υψηλότερα επίπεδα. Ο πληθωρισμός, που προκάλεσε πίεση στα εισοδήματα των Ελλήνων, ιδιαίτερα των οικονομικά ασθενέστερων, εκτιμάται ότι θα ακολουθήσει σταθερά πτωτική τάση. Παρά, όμως, την εξέλιξη αυτή, επεξεργαζόμαστε εξειδικευμένα μέτρα για να ανακουφίσουμε τους οικονομικά ασθενέστερους, που φέρουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος από τις επιπτώσεις της κρίσης.
Απαιτείται συνεχής προσπάθεια για να αντιμετωπίσουμε τις πολύ σοβαρές επιπτώσεις που έχει η χρηματοπιστωτική κρίση στην πραγματική οικονομία. Προχωρούμε με βάση ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για να ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη. Και μέσω της ανάπτυξης επιδιώκουμε να στηρίξουμε την απασχόληση, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά, τα εισοδήματα των συμπολιτών μας.
Είναι γνωστό άλλωστε ότι υπήρξαμε από τους πρώτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση που εγγυηθήκαμε όλες τις καταθέσεις των πολιτών στις ελληνικές τράπεζες, γεγονός που θωράκισε την εμπιστοσύνη στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Προχωρήσαμε στη λήψη σημαντικών μέτρων για την προστασία των δανειοληπτών.
Καταθέσαμε και συζητείται στη Βουλή ένα πολύ σημαντικό Σχέδιο για την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας, που έχει στόχο να υπάρχει άνετη και με καλούς όρους χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών που έχουν ή θέλουν να πάρουν στεγαστικό δάνειο.
Πήραμε σημαντικές πρωτοβουλίες για τη στήριξη των Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, όπως είναι η εγγύηση του 80% των δανείων από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (το ΤΕΜΠΜΕ) για ποσά έως 350.000 ευρώ. Είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή η επιδότηση επιτοκίου και είμαστε αποφασισμένοι να εξαντλήσουμε όλες τις δυνατότητες που υπάρχουν και να σταθούμε ουσιαστικά και αποτελεσματικά πλάι τους. Ετσι πετυχαίνουμε δύο κρίσιμους στόχους: Εξασφαλίζουμε ανάπτυξη και δυναμώνουμε την κοινωνική συνοχή.
Με συγκεκριμένες δράσεις προασπίζουμε τις θέσεις απασχόλησης, δημιουργούμε νέες θέσεις εργασίας, προωθούμε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, όπως είναι οι επενδύσεις με συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και βέβαια τα προγράμματα του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς.
Θέλω να υπογραμμίσω ότι η κρίσιμη περίοδος που διανύουμε ανέδειξε, για μια ακόμη φορά, τη βασική αρχή επάνω στην οποία εδράζεται το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: ότι οι λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της εποχής μας δεν είναι δυνατόν να εξευρεθούν σε εθνικό επίπεδο. Απαιτούν κοινές προσπάθειες, κοινές θέσεις και τη συνεργασία όλων των σημαντικών παραγόντων της διεθνούς σκηνής. Είναι επίσης δεδομένο ότι η οικονομία μας έχει αντοχές. Και αυτές τις αντοχές, σε ένα βεβαρυμένο, ένα απειλητικό διεθνές περιβάλλον, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε με τη στρατηγική μας.
Θέλω τέλος να υπογραμμίσω ότι η συζήτηση για τις επιπτώσεις της κρίσης στην πραγματική οικονομία, για τις προτάσεις για την αποτελεσματική και συντονισμένη αντιμετώπισή τους γίνεται πια η Ευρωπαϊκή προτεραιότητα. Απόδειξη άλλωστε είναι ότι αποφασίστηκε να είναι το ζήτημα αυτό ένα από τα βασικά, ίσως το βασικό θέμα, και του Συμβουλίου του προσεχούς Δεκεμβρίου.
ΚΟΤΑΡΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, την ώρα που οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να στηρίξουν την ευρωπαϊκή οικονομία, ρίχνοντας και τα επιτόκια -είχαμε χθες και την ανάλογη κίνηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα- στην Ελλάδα οι τραπεζίτες αφήνουν σαφέστατα να εννοηθεί πως όχι μόνο δεν σκοπεύουν να μειώσουν τα επιτόκια, σκοπεύουν να τα αυξήσουν. Είχαμε και τη σχετική δήλωση του κ. Αράπογλου. Έχετε κάποιο σχόλιο;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Να ξεκινήσω λέγοντας ότι μία από τις βασικές συνέπειες της χρηματοπιστωτικής κρίσης που βιώνουμε είναι ένα «πάγωμα» στη διατραπεζική αγορά, αυτό που λέγεται, πιστωτική ασφυξία. Έτσι δημιουργείται έλλειψη ρευστότητας. Δηλαδή δεν διακινείται χρήμα, με αποτέλεσμα τα πραγματικά επιτόκια να είναι υψηλά, να έχουν ανοδική πορεία και να είναι πιο πάνω από τα βασικά επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Αυτό δείχνει τη σημασία και την αξία που έχει το Σχέδιο για την εξασφάλιση της ρευστότητας στην Οικονομία. Ανέλυσα δια μακρών στη Βουλή, πριν από λίγες μέρες, τα χαρακτηριστικά του. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να επανέλθω. Είναι όμως πάρα πολύ σημαντικό, γιατί ακριβώς εξασφαλίζει τη ρευστότητα στην Οικονομία και έτσι μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά και οι ανοδικές πιέσεις προς τα επιτόκια.
Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι σε συνθήκες κρίσης, όπως βιώνουμε σήμερα όλοι -μα όλοι- έχουμε τις ευθύνες μας. Όλοι πρέπει να αναδείξουν και την κοινωνική τους ευθύνη.
Βεβαίως, όπως ξέρετε, η ένταξη και η συμμετοχή στο Σχέδιο είναι εθελοντική. Θέλω όμως να τονίσω εδώ ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μετακυλήσει στις πλάτες των πολιτών, των δανειοληπτών, τις επιπτώσεις των δικών του αποφάσεων. Δεν επιτρέπονται συμπεριφορές που στρέφονται κατά της κοινωνίας και γενικότερα του οικονομικού συμφέροντος της χώρας. Και θέλω να υπογραμμίσω ότι η Κυβέρνηση αυτό μπορεί να το εξασφαλίσει.
ΣΠΥΡΑΚΗ ΜΑΡΙΑ: Κύριε Πρόεδρε, σας άκουσα, πριν από λίγα λεπτά, με προσοχή να προειδοποιείτε στην πραγματικότητα τους τραπεζίτες. Ωστόσο φαίνεται ότι το πρόγραμμα το οποίο έχετε ανακοινώσει ως Κυβέρνηση κινδυνεύει να παραμείνει κενό γράμμα, γιατί μέχρι τώρα οι Τράπεζες το αντιμετώπισαν από επιφυλακτικά έως αρνητικά. Εσείς θεωρείτε ότι η διαφαινόμενη αύξηση του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, αυτή τουλάχιστον είναι η πληροφορία που έχουμε από την Αθήνα, είναι αρκετή για να οδηγήσει τις Τράπεζες να υπαχθούν σ’ αυτό το πρόγραμμα; Σκέπτεστε και κάποιες άλλες κινήσεις και ποιες είναι αυτές;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Να τονίσω το εξής. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια κρίση, που όμοιά της δεν έχει αντιμετωπίσει ο κόσμος από την δεκαετία του ’30. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Είναι μια σοβαρή κρίση που επηρεάζει όλες τις οικονομίες και, περισσότερο ή λιγότερο, όλους τους πολίτες. Μια κρίση βεβαίως -γιατί πρέπει να την πούμε αυτή την αλήθεια- που πλήττει περισσότερο, δυσανάλογα, τους ασθενέστερους. Με άλλα λόγια, η συγκυρία αυτή, η δύσκολη συγκυρία, απαιτεί απ’ όλους έμπρακτες αποδείξεις κοινωνικής ευθύνης. Πιστεύω ότι όλοι -συμπεριλαμβάνω εδώ τους παράγοντες και του ελληνικού τραπεζικού συστήματος- θα αρθούν στο ύψος των περιστάσεων σε αυτή την πολύ δύσκολη περίοδο.
Θέλω να τονίσω όμως, για μια ακόμα φορά, αυτό που είναι και η καρδιά της ερώτησής σας. Το Σχέδιο που εκπονήσαμε δεν αφορά στην ενίσχυση της ρευστότητας των Τραπεζών, αλλά της Οικονομίας. Δηλαδή ποιων; Των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών. Οι Τράπεζες είναι απλώς το όχημα, μέσω του οποίου η ρευστότητα διοχετεύεται στην πραγματική Οικονομία. Μ’ άλλα λόγια, στόχος του Σχεδίου είναι να ωφεληθούν οι απλοί πολίτες. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που χρειάζονται δάνεια. Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις που έχουν ανάγκη από πιστώσεις. Οι εργαζόμενοι που, αν η Οικονομία δεν χρηματοδοτηθεί επαρκώς, θα αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της ανεργίας. Οι οικογένειες που έχουν δανειστεί και δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τις δόσεις τους. Τα ζευγάρια, κυρίως τα νέα ζευγάρια, που θέλουν να δανειστούν για να αποκτήσουν το πρώτο τους σπίτι. Αυτούς στηρίζουμε και όχι τις Τράπεζες.
Τα 28 δισεκατομμύρια ευρώ του Σχεδίου -το ξαναλέω- δεν πηγαίνουν στους Τραπεζίτες, όπως κάποιοι ανεύθυνα ισχυρίζονται. Άλλωστε, απόδειξη των όσων λέω και του αυστηρού πλαισίου του Σχεδίου, είναι ότι δεν σπεύδουν να επωφεληθούν οι Τράπεζες.
Είπα και πριν -και θέλω να το επαναλάβω- ότι βεβαίως είναι στην διακριτική ευχέρεια των πιστωτικών ιδρυμάτων να ενταχθούν, ή όχι, στο Σχέδιο. Θέλω όμως να επισημάνω και να υπογραμμίσω ότι αν δεν διοχετευτούν τα κεφάλαια που προβλέπουμε με το Σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας στην Οικονομία, αυτό θα είναι σε βάρος της ανάπτυξης, της Οικονομίας, σε βάρος των πολιτών, σε βάρος του Τόπου. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει. Εθελοντική είναι η βάση, αλλά δεν μπορεί σε μία τέτοια επιλογή να μετακυλιστεί το κόστος στους πολίτες.
ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ ΣΤΑΘΗΣ: Θα ήθελα εκ μέρους όλων των δημοσιογράφων, των ανταποκριτών εδώ αλλά και άλλων, να συγχαρώ τον αγαπητό μας τέως συνάδελφο κ. Βαγγέλη Αντώναρο για την καινούρια θέση του και να ξέρει ότι του επιφυλάσσουμε σχετική δραστηριότητα.
Κύριε Πρόεδρε, απ’ ό,τι είπατε και απ’ ό,τι βγαίνει ως συμπέρασμα των συζητήσεων, αυτό το οποίο έγινε σήμερα θα μετακινηθεί την άλλη βδομάδα στην Ουάσιγκτον, όπου οι «20» θα επιμεληθούν ενός γενικότερου σχεδίου. Αντιλαμβάνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση ένα καινούριο άνεμο να πνέει στην Ουάσιγκτον, με την εκλογή του νέου Προέδρου; Και κάτι ειδικότερα: Για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, πώς τα βλέπουμε με τη νέα ηγεσία;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Μου δίνετε την ευκαιρία, πέραν της συγχαρητήριας επιστολής, να συγχαρώ τον εκλεγέντα Πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα, του οποίου η εκλογή, όπως επισημάνατε και εσείς, πράγματι δημιουργεί πολλές και μεγάλες προσδοκίες σε αυτήν την δύσκολη διεθνή συγκυρία. Και βεβαίως αυτό δεν αφορά μόνο τη μεγάλη διεθνή οικονομική κρίση που διερχόμαστε. Αφορά και πολλά άλλα καίρια ζητήματα στον κόσμο: Την προστασία του περιβάλλοντος, το θέμα της ενέργειας, την αντιμετώπιση της διασποράς πυρηνικών όπλων, την αντιμετώπιση της φτώχειας και της υπανάπτυξης, την αντιμετώπιση της διεθνούς τρομοκρατίας.
Ακόμα, έχει μεγάλη σημασία η σχέση και η εξέλιξη της σχέσης μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ ως συμμάχων, ως εταίρων. Προσβλέπουμε σε περαιτέρω εμβάθυνση αυτής της σχέσης, σε βάση ισοτιμίας. Και αυτή είναι, να το τονίσω αυτό, μία πρόκληση και για την Ευρώπη που οφείλει να είναι ενωμένη, να έχει μία φωνή, να αφουγκράζεται και να αντιδρά έγκαιρα σε εξελίξεις και γεγονότα, όπως έκανε πρόσφατα, πράγματι, με τη μεγάλη διεθνή κρίση.
Θέλω, επίσης, μια και το φέρατε αυτό το θέμα, να τονίσω ότι και η Ελλάδα, η ελληνική Κυβέρνηση, προσβλέπει στην ουσιαστική, στη στενή συνεργασία με την αμερικανική Κυβέρνηση, στη βάση της ιστορικής σχέσης των δύο λαών -στην οποία βεβαίως σημαντικό ρόλο παίζει και η ελληνική ομογένεια- και βέβαια της συμμαχικής σχέσης που έχουμε.
ΚΑΛΑΡΥΤΗΣ ΛΑΜΠΡΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, μιλήσατε για τις επιπτώσεις της κρίσης στην πραγματική οικονομία. Οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ελληνική οικονομία είναι δυσοίωνες. Προβλέπει αύξηση του πληθωρισμού, περισσότερες από 60.000 απολύσεις, αν θυμάμαι καλά, στρατιές ανέργων. Αυτή η κατάσταση πώς θα αντιμετωπιστεί; Έχετε σχέδιο;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καταρχάς να σας πω ότι οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες συνολικά για την Ευρώπη και για τις χώρες της ευρωζώνης. Σε αυτό το πλαίσιο, των όχι ευχάριστων εκτιμήσεων, η εικόνα για την Ελλάδα είναι συγκριτικά καλύτερη. Θα έλεγα πολύ καλύτερη. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό. Το γεγονός ότι προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,5%, όταν για τις περισσότερες χώρες και κυρίως τις μεγάλες οικονομίες και τον μέσο όρο της ευρωζώνης προβλέπει στασιμότητα, ή πάρα πολύ μικρά ποσοστά, ίσως και αρνητικά ποσοστά, δείχνει τη σημασία του επιχειρήματος που σας παρουσιάζω.
Δεν μένουμε όμως εκεί. Το θέμα είναι πώς μπορούμε σε αυτήν τη δύσκολη συγκυρία να ενισχύσουμε αυτά που έχουμε πετύχει τα τελευταία χρόνια, δηλαδή μια σταθερά υψηλή αναπτυξιακή δυναμική, μία σημαντική μείωση της ανεργίας (από 11% μείωση στο 7%) επενδύσεις στην Ελλάδα κ.λπ. Αυτή είναι η στρατηγική μας. Αυτή η στρατηγική εξυπηρετείται και από τις μεταρρυθμίσεις που προωθήσαμε και απ’ το αναπτυξιακό και επενδυτικό μας πρόγραμμα και απ’ το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς και βεβαίως από τις πολιτικές απασχόλησης. Να πω ότι μόνο ο ΟΑΕΔ θα προκηρύξει, μέχρι το τέλος του χρόνου, 50.000 θέσεις εργασίας και άλλες 140.000 μέσα στο 2009. Να υπενθυμίσω ότι θα εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια που υπάρχουν, που επιτρέπουν οι πραγματικές αντοχές της ελληνικής Οικονομίας, ώστε οι επιπτώσεις από τη μεγάλη αυτή διεθνή κρίση να είναι οι ελάχιστες δυνατές για την ελληνική Οικονομία και για την ελληνική κοινωνία.
ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, μιλήσατε πάλι, όπως και στην προηγούμενη Σύνοδο, για εξειδικευμένα μέτρα για τους ασθενέστερους, που φέρουν το βάρος αυτής της κρίσης. Επειδή το είχατε πει αυτό και στην προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής, μήπως μπορείτε να μας πείτε κάτι πιο συγκεκριμένο; Και, για παράδειγμα, σκέπτεται η Κυβέρνηση να υιοθετήσει την πρόταση που έχει πέσει στο τραπέζι και από τους Ισπανούς, αλλά και στην Ελλάδα, για πάγωμα για ένα χρόνο ή για ένα συγκεκριμένο διάστημα, των στεγαστικών δανείων;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Να ξεκινήσω με το τελευταίο. Ακούστε, κάθε χώρα έχει τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητές της. Στην Ισπανία ακολουθήθηκε ένα μέτρο πολύ εξειδικευμένο. Δεν είναι γενικό πάγωμα. Είναι ένα πολύ επιλεκτικό μέτρο που αφορά τους ανέργους. Και ο λόγος που γίνεται αυτό είναι διότι στην Ισπανία έχουν μια έκρηξη ανεργίας. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Όχι απλώς δεν αποκλείουμε, αλλά επεξεργαζόμαστε πιθανές επιλεκτικές εξαιρέσεις και για την δική μας περίπτωση. Αλλά επ’ ουδενί δεν μπορεί να συζητηθεί γενικευμένο «πάγωμα» και εξαίρεση. Αυτό θα είναι πολύ βλαβερό για την πραγματική Οικονομία.
Επειδή με ρωτήσατε για συγκεκριμένα μέτρα, επαναλαμβάνω, έχουμε πάρει πολλά και σημαντικά μέτρα: Η εγγύηση των καταθέσεων. Η προστασία των δανειοληπτών. Όσα σας είπα για το Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, για εγγύηση του 80% των δανείων ως 350.000 ευρώ και ενίσχυση επιδότησης του επιτοκίου.
Θέλω να τονίσω ότι αυτό που ονομάζουμε «Σχέδιο για την ενίσχυση της ρευστότητας της Οικονομίας», στην ουσία του, απευθύνεται στη στήριξη του μέσου Έλληνα πολίτη, του εργαζόμενου, του μικρομεσαίου επιχειρηματία. Η πρόσθετη χρηματοδότηση που θα αποκτήσουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με τίτλους του ελληνικού δημοσίου, θα διοχετευτεί, ρητά αναφέρεται αυτό στο σχέδιο νόμου, αποκλειστικά για δάνεια προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στεγαστικά δάνεια προς τα νοικοκυριά.
Βεβαίως, όπως ξέρετε, έχουμε ανακοινώσει ότι ενεργοποιούμε, τις αμέσως επόμενες μέρες, το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, με πρώτο βήμα τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης. Επεξεργαζόμαστε και άλλα μέτρα, στη βάση της πολιτικής μας βούλησης και στρατηγικής να εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια που υπάρχουν, για να βελτιώσουμε τις συνθήκες για τους πολίτες, ειδικά τους ασθενέστερους, μέσα στη δυσμενή διεθνή συγκυρία της κρίσης.
ΜΠΑΛΗΣ ΣΤΡΑΤΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, με δεδομένη τη δημοσιονομική κατάσταση, όπως αυτή περιγράφηκε στην τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπου δείχνει έλλειμμα 3,5% για το 2007 και ένα πολύ μεγάλο δημόσιο χρέος, φαίνεται πως για την Ελλάδα τελικά η χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας δεν θα έχει τα οφέλη που ανέμεναν οι Έλληνες πολίτες. Μπορείτε να μας πείτε ποιο είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθείτε;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καταρχήν να σας πω ότι θεωρώ πολύ σημαντική την απόφαση και της σημερινής συνάντησης το Συμβούλιο του Δεκεμβρίου να αφιερωθεί σε σημαντικό βαθμό στην αντιμετώπιση της κρίσης σε επίπεδο πραγματικής οικονομίας. Σημαίνει πλέον ότι, χωρίς να φεύγει η προσοχή μας από την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης δεν αντιμετωπίζονται οι επιπτώσεις της στην πραγματική οικονομία ως απλώς παρεπόμενο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, αλλά προβάλλει πια ως η πρώτη προτεραιότητα. Και βεβαίως, σε αυτή την κατεύθυνση, έχει πολύ μεγάλη σημασία το πακέτο προτάσεων της Commission στο τέλος του τρέχοντος μηνός.
Όπως γνωρίζετε, η απόφαση του ECOFIN ήταν να αξιοποιήσει κάθε χώρα τα περιθώρια ευελιξίας που έχει, στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας. Το Σύμφωνο Σταθερότητας δεν αλλάζει, δεν αναστέλλεται, αλλά βεβαίως παρέχει δυνατότητες ευελιξίας. Είναι αληθές ότι, λόγω του πολύ υψηλού δημόσιου χρέους που μας κληροδότησε το χθες, τα περιθώρια αυτά είναι μικρά. Εν πάση περιπτώσει, όπως είπα και πριν, θα εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια που μας δίνει το Σύμφωνο και για την αναπτυξιακή πολιτική, αλλά και για την προστασία των οικονομικά ασθενέστερων συμπολιτών μας.
ΜΠΕΛΟΣ ΝΙΚΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, σήμερα ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού έχει γονατίσει από την ακρίβεια. Αυτό που ακούει κανείς, όπου και αν βρεθεί είναι ότι «δεν πάει άλλο». Τι σκοπεύετε να κάνετε, για να αναχαιτίσετε αυτήν την ακρίβεια, η οποία σε πολλές περιπτώσεις προέρχεται και από το δημόσιο τομέα, δηλαδή από ημικρατικές ή κρατικές επιχειρήσεις;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η ακρίβεια, όπως έχουμε πει πολλές φορές, είναι πράγματι ένα σοβαρό, υπαρκτό πρόβλημα. Πρόβλημα που τροφοδοτείται από το παρελθόν. Τροφοδοτήθηκε -όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο- έντονα, πέρσι και φέτος, ιδίως το πρώτο εξάμηνο, από τη μεγάλη αύξηση των διεθνών τιμών των πρώτων υλών, αλλά βεβαίως και από τις επιπτώσεις της διεθνούς οικονομικής κρίσης.
Βεβαίως δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια. Αναγνωρίζονται οι διαστάσεις του προβλήματος. Και εκείνο που θέλω να τονίσω, είναι ότι γίνονται έλεγχοι και μάλιστα, πολλοί περισσότεροι απ’ ό,τι στο παρελθόν. Κάθε μέρα γίνονται και πιο πολλοί, και πιο αυστηροί. Και βεβαίως πλέον αυστηρά τιμωρούνται και όσοι επιμένουν να συγχέουν την ελεύθερη αγορά με την ασυδοσία.
Είναι στόχος μας να αντιμετωπιστεί αποφασιστικά κάθε αθέμιτη πρακτική εκμετάλλευσης του πολίτη – καταναλωτή, να χτυπηθεί η αισχροκέρδεια. Δεν κάνουμε πίσω απ’ αυτή τη θέση. Και θέλω να επαναλάβω ένα πολύ καθαρό μήνυμα: Απόλυτη συμμόρφωση στη νομιμότητα και στους κανόνες του υγιούς ανταγωνισμού.
Να υπογραμμίσω, κλείνοντας, ότι η πολιτική αυτή παράγει αποτελέσματα. Μόνο τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε ανακλήσεις ανατιμήσεων σε πάνω από 3.200 κωδικούς, μείωση τιμών σε 270 κωδικούς και «πάγωμα τιμών» σε 500 κωδικούς.
Με απλά λόγια, όποιοι δεν παίρνουν το μήνυμα -που νομίζω εκπέμπεται πολύ καθαρά- αναλαμβάνουν την ευθύνη και το κόστος της επιλογής τους. Να τονίσω πως έχουν μπει και μπαίνουν υψηλά πρόστιμα. Μόλις πρόσφατα, σε μεγάλη πολυεθνική επιχείρηση επεβλήθη όχι απλώς πρόστιμο 300.000 ευρώ, αλλά έχει παραπεμφθεί και για κλείσιμο καταστήματός της. Ακριβώς για να είναι σαφές ότι εφαρμόζονται οι νόμοι, ότι δε μπορεί κανείς να παίζει έξω απ’ τους κανόνες του παιχνιδιού και ότι είναι ανάγκη να εφαρμόσουμε και να σεβαστούμε όλοι ένα πλαίσιο σεβασμού στον καταναλωτή και δικαιοσύνης στις επιχειρήσεις.
ΑΔΑΜ ΚΥΡΑ: Κύριε Πρόεδρε, θα επανέλθω στο πρωτοφανές θέμα της ταχείας αύξησης των επιτοκίων στην Ελλάδα, τη στιγμή που, διεθνώς και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτά πέφτουν. Συγκρατώ από εσάς δύο φορές την παρατήρησή σας ότι δεν θα επιτρέψετε να μετακυληστούν οι επιπτώσεις από την χρηματοπιστωτική κρίση στις πλάτες των πολιτών και ότι η Κυβέρνηση αυτό θα το εξασφαλίσει. Δηλαδή, με απλά λόγια, σ’ αυτή την ανεξέλεγκτη κούρσα αύξησης των επιτοκίων, πώς θα την ανακόψετε; Εδώ φαίνεται ότι το τραπεζικό σύστημα βάλλει εναντίον σας, σε χαλεπούς καιρούς για την Κυβέρνηση, και εν όψει προεκλογικής περιόδου. Δεν είναι εύκολο πράγμα αυτό. Πώς θα ανακόψετε την αύξηση των επιτοκίων, που αναιρεί οποιοδήποτε σχέδιό σας, ή πρόθεσή σας, για ρευστότητα, για δάνεια σε επιχειρήσεις, σε μικρομεσαίους, σε στεγαστικά κλπ. Πώς θα το εξασφαλίσετε αυτό;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Σας είπα και πριν ότι η αυξητική τάση στα επιτόκια συμβαίνει για συγκεκριμένους λόγους. Για αυτό, λοιπόν, όλες σχεδόν, ή οι περισσότερες αν θυμάμαι καλά, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής κυβέρνησης, εκπόνησαν σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας. Βεβαίως το σχέδιο αυτό μένει σε εθελοντική βάση. Η εμπειρία των άλλων χωρών είναι ότι κάποιες τράπεζες έχουν ήδη μπει. Στην δική μας περίπτωση το σχέδιο αυτό έχει παρουσιαστεί, συζητείται στην Βουλή, δεν έχει ψηφιστεί ακόμα. Εκείνο που λέω είναι ότι δεν μεταβάλλεται η εθελοντική βάση, αλλά είναι σαφές ότι ο καθένας οφείλει να αναλάβει την κοινωνική ευθύνη που του αναλογεί αν επιχειρήσει να μετακυλίσει στις πλάτες της κοινωνίας ή των πολιτών το κόστος των όποιων επιλογών του. Το πλαίσιο είναι δεδομένο. Το πλαίσιο είναι αυστηρό, αλλά δίκαιο. Το πλαίσιο αυτό θα είναι νόμος του κράτους σε λίγες μέρες από σήμερα. Το μήνυμα νομίζω είναι σαφές.