ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ
Παρίσι, 23 Σεπτεμβρίου 2005
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ LE FIGARO
LE FIGARO. – Le résultat des élections en Allemagne vous préoccupe-t-il ?
Costas Caramanlis. – L’Europe a besoin de l’Allemagne, comme elle a besoin
de la France. La France et l’Allemagne sont le principal moteur de l’Union
européenne, même élargie. J’espère donc que l’on aura le plus tôt possible
un gouvernement solide en Allemagne qui puisse prendre des décisions
courageuses notamment sur toutes les questions qui touchent à notre destinée
commune en Europe.
Après le non français à la Constitution européenne, comment peut-on, à votre
avis, relancer l’Europe ?
Nous traversons une période de réflexion. Ce n’est pas une catastrophe.
L’Europe a déjà connu ce genre de crise bien des fois. Je ne suis pas
pessimiste. Nous venons de faire deux grands pas en avant : l’Union
monétaire et l’élargissement, qui représente aussi un grand choc politique.
Il faut maintenant trouver un moyen de redonner un élan à cette Europe car
une Union de 25 pays ne peut pas se permettre de rester immobile. Nous
sommes prêts à travailler dans ce sens avec la France dans la mesure où nous
partageons bien des vues sur l’Europe.
La Grèce serait-elle prête, par exemple, à se joindre aux pays les plus en
pointe en matière de défense européenne ?
Nous avons toujours été très intéressés par une politique de défense
européenne commune. Quand nous avons adhéré à la CEE, ce n’était pas
seulement à cause des questions économiques et commerciales mais aussi parce
que nous y percevions un intérêt en matière de sécurité. La Grèce reste,
encore aujourd’hui, le seul pays européen à être exposé à un environnement
caractérisé par l’instabilité.
Concrètement, comment la Grèce peut-elle participer davantage à l’Europe de
la défense ?
Il faut d’abord parvenir à un accord politique entre un certain nombre de
pays pour définir des objectifs. Pour sortir l’Europe de l’impasse, il faut
mettre en oeuvre des «coopérations renforcées» sur le modèle de l’Union
monétaire. La défense est un domaine où cela est possible.
Ne craignez-vous pas de compromettre les relations très étroites de la Grèce
avec les États-Unis en matière de défense ?
Cela n’enlève rien à notre alliance avec les États-Unis dans le cadre de
l’Otan. Quelles que soient les divergences de vues, le partenariat
transatlantique est pour nous la meilleure garantie de paix, de stabilité et
de prospérité économique.
En juillet, votre gouvernement a passé une commande de 30 chasseurs F 16
américains. N’est-ce pas contradictoire avec votre volonté de renforcer la
défense européenne ?
Cela n’a rien à voir avec des choix politiques ou une orientation plus ou
moins européenne. Pour de tels contrats, d’autres facteurs entrent en jeu :
le coût, les spécificités des matériels et, dans ce cas précis, ce qui a
joué par-dessus tout, les délais de livraisons.
Une autre commande est prévue pour bientôt. Les appareils européens ont-ils
une chance ?
Oui. L’option européenne est très intéressante et sera examinée. Notre
engagement en faveur de la défense européenne est très fort mais lorsqu’il
s’agit de contrats aussi importants, d’autres facteurs entrent en jeu. Nous
devons être très prudents quand nous dépensons l’argent du contribuable
grec.
Quels sont les priorités de la Grèce dans le débat sur le budget européen ?
Je comprends que les pays contributeurs nets au budget européen cherchent à limiter leurs dépenses. Mais l’Europe ne peut pas fonctionner à vingt-cinq
avec un budget plus ou moins le même qu’avant l’élargissement. Pour la
Grèce, le fardeau de l’élargissement est aggravé par le fait que plus de la
moitié du pays est privé de fonds de cohésion à cause de l’effet
statistique, du simple fait qu’il est mieux placé par rapport à la moyenne
du revenu moyen à vingt-cinq que par rapport à la moyenne à quinze. Nous
avons accepté le compromis budgétaire présenté par la présidence
luxembourgeoise. Ce doit être la base des discussions.
Quelle est votre position à l’égard de la politique agricole commune ?
Nous avons la même position que la France. Cette question a été réglée au
moins jusqu’en 2013 par l’accord de 2002 sur la réforme de la PAC.
Êtes-vous satisfait de l’accord trouvé à Bruxelles pour répondre à la
déclaration turque refusant de reconnaître Chypre ?
La Turquie a rempli l’engagement qu’elle avait pris en signant le protocole
étendant l’Union douanière aux dix nouveaux États membres de l’UE mais l’a
assorti d’une déclaration inacceptable (NDLR : faisant valoir que cette
signature ne valait pas reconnaissance de la République de Chypre). Il
fallait que cela soit rappelé pour que la déclaration turque n’ait pas de
conséquences légales. Nous attendons de la Turquie qu’elle applique ses
engagements et reconnaisse la République de Chypre. Dans ces conditions, les négociations peuvent commencer le 3 octobre.
La Turquie doit donc ouvrir ses ports et ses aéroports aux avions et aux
navires chypriotes… .
Oui. La signature du protocole implique qu’il soit appliqué.
Si ce n’est pas le cas, les négociations en seront affectées ?
Oui. Tout obstacle créé par la Turquie sur la voie de la reconnaissance de
Chypre constituerait un problème pour le processus de négociation.
La France souhaite que le mandat de négociation pour les pourparlers avec la
Turquie mentionne l’option d’un «partenariat privilégié», au cas où
l’adhésion ne serait pas possible. Êtes-vous favorable à cette suggestion ?
L’Union européenne a reconnu la Turquie comme pays candidat en 1999, sans évoquer de réserve de ce type. Le débat est légitime mais l’on ne peut pas faire abstraction du passé. L’Union européenne doit préserver sa
crédibilité. Serait-il juste, ou même honnête, de dire à la Turquie que ce
qu’on lui propose aujourd’hui n’est plus exactement ce qu’on lui proposait
il y a six ans ? Si l’on considère que les négociations avec l’UE sont pour
la Turquie une incitation à s’adapter aux principes européens, il n’est pas
logique de rendre cette voie aléatoire. Cela ne ferait qu’affaiblir
gravement la motivation d’Ankara. Enfin, personne ne sait quel sera
l’aboutissement de négociations qui seront longues et difficiles.
L’opinion publique semble être moins favorable à la candidature turque en
France qu’en Grèce. Comment expliquer cela ?
Je dirais simplement qu’une Turquie européanisée est dans l’intérêt de tous
les Européens, en particulier de la Grèce.
Craignez-vous que l’adhésion de la Roumanie et de la Bulgarie prévue pour
2007 soit retardée d’un an ?
Oui, cela me préoccupe. Ces pays ont fait un effort sérieux pour remplir
leurs obligations dans des conditions difficiles. L’Europe ne doit pas
adresser un mauvais signal à ces pays dont la stabilité dépend du choix
qu’ils ont fait en faveur de l’Europe. L’un des principaux atouts de l’UE
réside dans la confiance qui lui est accordée. Si elle ne tient pas parole,
elle perdra cette confiance. On a dit que la Roumanie et la Bulgarie
pourraient adhérer en 2007, il faut s’y tenir. Nous ne pouvons pas leur dire
que nous avons des difficultés et qu’il faut donc qu’ils attendent dans
l’antichambre.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΙΣΙΩΝ)
ΕΡ. Σας ανησυχούν τα αποτελέσματα των εκλογών στη Γερμανία ;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η Ευρώπη έχει ανάγκη από τη Γερμανία, όπως και από τη Γαλλία. Γαλλία και Γερμανία είναι οι κινητήριες δυνάμεις της Ε.Ε. Ελπίζω λοιπόν να έχουμε, το συντομότερο δυνατό, στη Γερμανία μια ισχυρή κυβέρνηση, που θα πάρει γενναίες αποφάσεις σε όλα τα θέματα που αγγίζουν την κοινή πορεία μας στην Ευρώπη.
ΕΡ. Μετά το γαλλικό ‘’όχι’’ στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, πώς μπορεί, κατά τη γνώμη σας, να δοθεί μια νέα ώθηση στην Ευρώπη;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Διανύουμε μια περίοδο περισυλλογής Δεν πρόκειται για μια καταστροφή. Η Ευρώπη, πολλές φορές, έχει γνωρίσει τέτοιες κρίσεις. Μόλις κάναμε δύο βήματα προς τα εμπρός, τη νομισματική ένωση και τη διεύρυνση, που αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο πολιτικό σοκ. Θα πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να δώσουμε μια ώθηση σ΄ αυτήν την Ευρώπη, διότι μια Ένωση των ‘’25΄΄ δεν επιτρέπεται να παραμένει ακίνητη. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτήν την κατεύθυνση με τη Γαλλία, στο μέτρο που μοιραζόμαστε πολλές απόψεις για την Ευρώπη.
ΕΡ. Η Ελλάδα θα ήταν έτοιμη να συνταχθεί με τις χώρες που έχουν προχωρήσει στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Πάντοτε ενδιαφερόμασταν για την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας. Όταν προσχωρήσαμε στην Ε.Ε. δεν ήταν μόνον για οικονομικούς και εμπορικούς λόγους, αλλά γιατί διαισθανόμαστε ότι στην Ε.Ε. υπήρχε ένα ενδιαφέρον για θέματα ασφάλειας. Η Ελλάδα παραμένει ακόμη και σήμερα η μόνη ευρωπαϊκή χώρα η οποία είναι εκτεθειμένη σ΄ ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αστάθεια.
ΕΡ. Συγκεκριμένα, πώς η Ελλάδα μπορεί να συμμετάσχει επιπλέον στην Ευρώπη της Άμυνας.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα πρέπει, κατ’ αρχάς, να καταλήξουμε σε μια πολιτική συμφωνία μεταξύ ορισμένων χωρών για να καθορίσουμε τους στόχους. Για να βγάλουμε την Ευρώπη από το αδιέξοδο, θα πρέπει να βάλουμε σε εφαρμογή τις ενισχυμένες συνεργασίες, στο μοντέλο της νομισματικής ένωσης. Η άμυνα είναι ένας τομέας που αυτό είναι εφικτό.
ΕΡ. Δεν φοβόσαστε ότι θέτετε σε κίνδυνο τις πολύ στενές σχέσεις της Ελλάδας με τις ΗΠΑ στον τομέα της άμυνας;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Τίποτα δεν αλλάζει στην συμμαχία μας με τις ΗΠΑ, στα πλαίσια του ΝΑΤΟ. Όποιες κι αν είναι οι διαφορές απόψεων, η διατλαντική συνεργασία είναι για μας η καλύτερη εγγύηση για την ειρήνη, την σταθερότητα και την οικονομική ευημερία.
ΕΡ. Τον Ιούλιο η κυβέρνησή σας έκανε μια παραγγελία 30 αμερικανικών μαχητικών F16. Αυτό δεν έρχεται σε αντίφαση με την θέλησή σας να ενισχύσετε την ευρωπαϊκή άμυνα.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις πολιτικές επιλογές, ή έναν προσανατολισμό λιγότερο ή περισσότερο ευρωπαϊκό. Για τέτοιου είδους συμφωνίες μπαίνουν στο παιχνίδι και άλλοι παράγοντες. Το κόστος, τα ειδικά χαρακτηριστικά των αεροσκαφών και πάνω από όλα, αυτό που μέτρησε σε αυτήν την παραγγελία , ήταν η προθεσμία παράδοσης .
ΕΡ. Προβλέπεται σύντομα μια άλλη παραγγελία. Τα ευρωπαϊκά αεροσκάφη έχουν καμία ελπίδα;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι. Η ευρωπαϊκή επιλογή είναι πολύ ενδιαφέρουσα και θα εξεταστεί. Η δέσμευσή μας υπέρ της ευρωπαϊκής άμυνας είναι πολύ ισχυρή, αλλά, όταν πρόκειται για τόσο σημαντικά συμβόλαια, λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράγοντες. Οφείλουμε να είμαστε πολύ προσεκτικοί όταν ξοδεύουμε τα χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων.
ΕΡ. Ποιές είναι οι προτεραιότητες της Ελλάδας στον διάλογο για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καταλαβαίνω το ότι οι χώρες που χρηματοδοτούν καθαρά τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ψάχνουν να μειώσουν τα έξοδά τους. Αλλά, η Ευρώπη δεν μπορεί να λειτουργήσει με 25 χώρες με τον ίδιο προϋπολογισμό, όπως και πριν τη διεύρυνση Για την Ελλάδα το βάρος από τη διεύρυνση έχει χειροτερεύσει, από το γεγονός ότι πάνω από το μισό της χώρας στερείται επιδοτήσεων συνοχής, λόγω στατιστικών επιπτώσεων. Από το γεγονός και μόνον ότι η Ελλάδα είναι σε καλύτερη θέση, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του μέσου εισοδήματος των ‘’25’’, από ό,τι σε σχέση με τον μέσο όρο την εποχή των 15. Αποδεχθήκαμε τον συμβιβασμό για τον προϋπολογισμό που παρουσίασε η προεδρία του Λουξεμβούργου. Αυτή θα πρέπει να είναι η βάση των συζητήσεων.
ΕΡ. Ποιά είναι θέση σας για την ΚΑΠ;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Υποστηρίζουμε την ίδια θέση με την Γαλλία. Το θέμα αυτό ρυθμίστηκε, τουλάχιστον μέχρι το 2013, με την συμφωνία του 2002 για την αναμόρφωση της ΚΑΠ
ΕΡ. Είστε ικανοποιημένος από την συμφωνία των Βρυξελλών για την αντιδήλωση της Ε.Ε. στην άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κύπρο;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η Τουρκία εκπλήρωσε τη δέσμευση που είχε αναλάβει, υπογράφοντας το Πρωτόκολλο, που επεκτείνει την τελωνειακή ένωση στις 10 νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε., αλλά την συνέδεσε με μια απαράδεκτη δήλωση. Θα πρέπει αυτό να υπενθυμιστεί, έτσι ώστε η τουρκική δήλωση να μην έχει έννομες συνέπειες. Περιμένουμε από την Τουρκία να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις της και να αναγνωρίσει την Δημοκρατία στης Κύπρου. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι διαπραγματεύσεις μπορούν να ξεκινήσουν στις 3 Οκτωβρίου.
ΕΡ. Η Τουρκία λοιπόν θα πρέπει να ανοίξει τα λιμάνι και αεροδρόμιά της στα κυπριακά πλοία και αεροσκάφη;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι. Η υπογραφή του Πρωτοκόλλου συνεπάγεται και την εφαρμογή του.
ΕΡ. Εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, οι διαπραγματεύσεις θα επηρεαστούν;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι. Κάθε εμπόδιο, που θα δημιουργεί η Τουρκία στο δρόμο της αναγνώρισης της Κύπρου, θα αποτελεί ένα πρόβλημα για τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
ΕΡ. Η Γαλλία επιθυμεί η εντολή διαπραγμάτευσης για τις συνομιλίες με την Τουρκία να αναφέρει και την επιλογή της προτιμησιακής συνεργασίας, στην περίπτωση που δεν είναι δυνατή η πλήρης ένταξη. Είστε υπέρ αυτής της προτάσεως;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η Ε.Ε. αναγνώρισε την Τουρκία σαν υποψήφια χώρα, το 1999, χωρίς να αναφέρει επιφυλάξεις τέτοιου τύπου. Ο διάλογος είναι νόμιμος, αλλά δεν μπορούμε να απομακρυνθούμε από το παρελθόν . Η Ε.Ε. οφείλει να διατηρήσει την αξιοπιστία της. Θα ήταν δίκαιο, ή τουλάχιστον ειλικρινές, να πούμε στην Τουρκία ότι αυτό που της προτείνουμε σήμερα δεν είναι ακριβώς το ίδιο με αυτό που της προτείναμε εδώ και 6 χρόνια; Εάν θεωρούμε ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. είναι για την Τουρκία μια παρότρυνση να προσαρμοστεί στις ευρωπαϊκές αρχές, δεν είναι λογικό να καταστήσουμε αυτήν την οδό αμφίβολη. Αυτό δεν θα είχε σαν αποτέλεσμα παρά να αποδυναμώσει σοβαρά το κίνητρο της Άγκυρας. Κανείς δεν γνωρίζει ποιά θα είναι η κατάληξη των διαπραγματεύσεων αυτών, που προβλέπονται μακρές και δύσκολες.
ΕΡ. Η κοινή γνώμη μοιάζει να είναι λιγότερο υπέρ της τουρκικής υποψηφιότητας στην Γαλλία από ό,τι στην Ελλάδα. Πώς το εξηγείτε αυτό;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα έλεγα μόνον ότι μια ευρωπαϊκή Τουρκία είναι προς το συμφέρον όλων των Ευρωπαίων και ιδιαιτέρως της Ελλάδος.
ΕΡ. Φοβάστε ότι η ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας θα καθυστερήσει για ένα χρόνο;
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι, αυτό με ανησυχεί. Οι χώρες αυτές έκαναν μια σημαντική προσπάθεια για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Η Ευρώπη δεν πρέπει να δώσει ένα κακό σημάδι στις χώρες αυτές, των οποίων η σταθερότητα εξαρτάται από την επιλογή που έκαναν υπέρ της Ευρώπης. Ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης έγκειται στην εμπιστοσύνη που της δείχνουμε. Εάν δεν κρατά το λόγο της, θα χάσει αυτήν την εμπιστοσύνη. Είπαμε ότι η Βουλγαρία και η Ρουμανία μπορούν να ενταχθούν το 2007. Θα πρέπει να το τηρήσουμε. Δεν μπορούμε να τους πούμε ότι έχουμε δυσκολίες και ότι θα πρέπει να περιμένουν στο κατώφλι.