ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
ΣΤΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ITAR TASS
1) Ποιος είναι ο στόχος της επίσκεψής σας στη Μόσχα? Πως μπορείτε να χαρακτηρίσετε το επίπεδο των σχέσεων των δύο χωρών μας στον πολιτικό και οικονομικό τομέα?
Η τελευταία επίσκεψή μου στην Μόσχα πραγματοποιήθηκε όπως γνωρίζετε το 2004. Έκτοτε είχα την ευκαιρία να συναντηθώ αρκετές φορές με τον Πρόεδρο Πούτιν στην Ελλάδα, προκειμένου να προωθήσουμε κατά κύριο λόγο την ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των χωρών μας. Η συνεργασία αυτή θα αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεως και στην επίσκεψή μου αυτή, αλλά βεβαίως θα συζητήσουμε και άλλα διμερή θέματα, όπως την προώθηση της οικονομικής μας συνεργασίας. Οι οικονομικές μας σχέσεις παρουσιάζουν εξαιρετικές προοπτικές, λόγω αφενός της ραγδαίας ανάπτυξης της ρωσικής οικονομίας και αφετέρου του δυναμισμού της ελληνικής οικονομίας. Στη Μόσχα θα συζητήσουμε επίσης τα σημαντικότερα θέματα της διεθνούς επικαιρότητας, όπως τις εξελίξεις στα Βαλκάνια, στη Μέση Ανατολή και το Αφγανιστάν, τις σχέσεις της Ρωσίας με την ΕΕ αλλά και θέματα ειδικότερου ελληνικού ενδιαφέροντος όπου υπάρχει θετική συμβολή της Ρωσίας, όπως το Κυπριακό.
Επιτρέψτε μου να σημειώσω ότι στον πολιτικό τομέα οι σχέσεις μας είναι άριστες. Είναι ενδεικτικό ότι το 2008 συμπληρώνονται 180 χρόνια διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, κατά την διάρκεια των οποίων συνεργαστήκαμε πολλές φορές στενά για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Κατά το παρελθόν η Ρωσία υπήρξε αρωγός της Ελλάδος σε δύσκολες στιγμές της ελληνικής ιστορίας, και στην σύγχρονη εποχή η καλή αυτή επικοινωνία συνεχίζεται, με την συνεργασία μας στα διεθνή φόρα, την συχνή ανταλλαγή απόψεων και την συγγένεια απόψεων που έχουμε σε ορισμένα διεθνή προβλήματα.
2) Μιλώντας για διεθνή θέματα, πως εκτιμάτε τις σχέσεις ΕΕ και Ρωσίας και ΝΑΤΟ και Ρωσίας;
Όπως γνωρίζετε, η Ρωσία αποτελεί τον γεωγραφικά εγγύτερο στρατηγικό εταίρο της ΕΕ. Oι σχέσεις των δύο πλευρών βρίσκονται σε πολύ υψηλό επίπεδο, χάρη στη συνεργασία που έχουν και τον διάλογο που διεξάγουν, επί διαφόρων διμερών και διεθνών θεμάτων.
Παρόλα αυτά, θεωρώ ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της συνεργασίας μας. Εάν μάλιστα συνεκτιμηθούν οι πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, οι οποίες επέτρεψαν την προσέγγιση ΕΕ και Ρωσίας σε θέματα αρχών και συμφερόντων, καθώς και το γεγονός ότι υπάρχουν ζητήματα διεθνούς ενδιαφέροντος τα οποία αφορούν στην γειτονία μας, τότε είναι προφανές ότι η ανάγκη για περισσότερο διάλογο και συντονισμό της δράσης γίνεται ακόμη πιο επιτακτική και επίκαιρη.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν, βέβαια, ότι μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας δεν υπάρχουν και ορισμένα προβλήματα ή διαφορετικές προσεγγίσεις, κάτι απόλυτα φυσικό μεταξύ δύο δυναμικών και σημαντικών εταίρων. Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσω ότι η ΕΕ αποτελείται από 27 κράτη μέλη και ότι, από την φύση της, η ΕΕ λειτουργεί στη βάση ορισμένων αρχών, όπως αυτή της αλληλεγγύης.
Παρόλα αυτά, και στη βάση του θεσμοθετημένου διαλόγου συνεργασίας που λειτουργεί μεταξύ των δύο πλευρών, όπως οι «τέσσερις Κοινοί Χώροι», κάθε συμφωνία που επιτυγχάνεται, όπως για παράδειγμα η πρόσφατη θέσπιση μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης για τον ενεργειακό εφοδιασμό της ευρωπαϊκής αγοράς, συνεισφέρει και ενισχύει την εμπιστοσύνη και την αλληλοκατανόηση.
Ειδικά σε ό,τι αφορά στον τομέα της ενέργειας, αυτός παρέχει όλες τις προϋποθέσεις και την δυναμική ώστε να αναπτυχθεί ιδιαίτερα αποδοτική και επωφελής συνεργασία, και για τις δύο πλευρές.
Θα ήθελα, να τονίσω ότι η χώρα μου ελπίζει ότι θα επιλυθούν σύντομα τα τελευταία ζητήματα που απομένουν, προκειμένου να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν οι διαπραγματεύσεις για την σύναψη της νέας Συμφωνίας ΕΕ – Ρωσίας.
Σε ότι αφορά τις σχέσεις Ρωσίας-ΝΑΤΟ, θεωρούμε ότι η Ρωσία είναι ένας πολύ σημαντικός παράγων συμβάλει ουσιαστικά στην εμπέδωση της ασφάλειας και της σταθερότητας στον ευρω-ατλαντικό χώρο. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα, εξ αρχής, υπήρξε με συνέπεια ένας σταθερός υποστηρικτής της προόδου των σχέσεων ΝΑΤΟ-Ρωσίας. Προσβλέπουμε στην εμβάθυνση των πολιτικών διαβουλεύσεων, στο πλαίσιο του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας, σε κρίσιμα θέματα της διεθνούς σκηνής, όπως τα Βαλκάνια, το Αφγανιστάν, η Κεντρική Ασία, η Μέση Ανατολή, στα οποία η ρωσική εμπειρία επ’ ουδενί επιτρέπεται να υποτιμάται. Υποστηρίζουμε επίσης τη διεξαγωγή του πολιτικού διαλόγου ακόμη και σε θέματα στα οποία οι δυο πλευρές διαφωνούν, προκειμένου να καλλιεργείται αμοιβαία εμπιστοσύνη με την απαραίτητη διαφάνεια. Το δυναμικό της πρακτικής συνεργασίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας δεν έχει ακόμη πλήρως αξιοποιηθεί. Χαιρετίζουμε την πρόσφατη επικύρωση της Συμφωνίας SOFA/PFP από τη Δούμα και ελπίζουμε ότι θα επιτρέψει την ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας και της στενότερης συνεργασίας προς όφελος όλων των εμπλεκομένων πλευρών.
3) H Ρωσία, όπως και η Ελλάδα, πάντα υποστήριζε την επίτευξη δίκαιης, βιώσιμης και λειτουργικής λύσης στο Κυπριακό. Σε ποια θέματα η Ελλάδα υπολογίζει ακόμα στην υποστήριξη της Ρωσίας;
Για την Ελλάδα, το Κυπριακό πρόβλημα αποτελεί μείζον εθνικό θέμα. Παραμένουμε αμετακίνητοι υπέρ μιας δίκαιης, βιώσιμης, λειτουργικής και συμφωνημένης, μεταξύ των δύο κοινοτήτων, λύσης στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εκτιμούμε ιδιαίτερα το γεγονός ότι η Ρωσία, στο πλαίσιο της προσήλωσής της στη διεθνή νομιμότητα, υποστηρίζει σταθερά τις θέσεις αυτές και συμβάλλει δημιουργικά στις προσπάθειες για την επανένωση της νήσου, προς όφελος όλων των νομίμων κατοίκων της.
4) Μεταξύ της Ελλάδος και της Ρωσίας υπάρχουν πολύ στενές ιστορικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές σχέσεις. Πως στον τομέα αυτό μπορεί να βοηθήσει το καινούργιο τμήμα Σλαβικών Σπουδών στην Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου θα είναι η διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας και λογοτεχνίας. Ξέρουμε ότι στην ίδρυση αυτού του τμήματος δείξατε ιδιαίτερο προσωπικό ενδιαφέρον.
Πράγματι, την ίδρυση του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών είχα υποσχεθεί προσωπικά στον Ρώσο Πρόεδρο κατά την επίσκεψή μου στη Μόσχα το 2004. Είμαι λοιπόν ιδιαίτερα ευτυχής που οι διαδικασίες για την ίδρυση ολοκληρώθηκαν ήδη, και μάλιστα η ολοκλήρωση συνέπεσε με την κήρυξη από τον Πρόεδρο Πούτιν του 2007 ως έτους ρωσικής γλώσσας. Πρέπει βεβαίως να γνωρίζετε ότι στην Ελλάδα η Ρωσική γλώσσα και λογοτεχνία διδάσκονται ήδη και σε άλλα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα. Τα πολιτιστικά θέματα με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα, είχα δε κατά το παρελθόν, μαζί με τα καθήκοντα του Πρωθυπουργού, και την ιδιότητα του Υπουργού Πολιτισμού. Με την ρωσική πλευρά δεν έχουμε αναπτύξει τις πολιτιστικές μας σχέσεις στον βαθμό που αρμόζει στην εξαιρετικά πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και των δύο χωρών. Οι δύο πολιτισμοί συναντώνται κατά την διάρκεια της ιστορικής διαδρομής Ελλάδος και Ρωσίας, και υπάρχουν σημαντικές προσωπικότητες του πνεύματος που έδρασαν και στις δύο χώρες. Ταυτόχρονα, η ορθοδοξία αποτελεί κοινό στοιχείο της πολιτιστικής μας ταυτότητας. Υπάρχουν συνεπώς ευρείες προοπτικές συνεργασίας και πολιτιστικών ανταλλαγών, που θα συμβάλουν στην προσέγγιση και την καλύτερη γνωριμία των λαών μας. Σε όλα αυτά αναμένεται να συμβάλει και το νέο Τμήμα Σλαβικών Σπουδών.
5) Πως, κατά την γνώμη σας, εξελίσσεται η συνεργασία Ελλάδα-Ρωσία στον ενεργειακό τομέα; Πιστεύετε ότι αυτή η συνεργασία δυναμώνει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης; Τι σημασία προσδίδετε στην κατασκευή του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη και στο σχέδιο του αγωγού φυσικού αερίου South Stream;
Είναι φυσικό και εύλογο το ενδιαφέρον της εξαρτημένης ενεργειακά Ευρωπαϊκής Ένωσης, να εστιάζεται στον ασφαλή εφοδιασμό και τη διαφοροποίηση της εξάρτησής της από πηγές και οδούς διέλευσης. Στη λογική αυτή εντάσσονται μία σειρά από πρωτοβουλίες, με χαρακτηριστικότερη αυτή του ενεργειακού διαλόγου με τη Ρωσία. Αναδεικνύεται έτσι η σχέση στρατηγικών εταίρων μεταξύ Ε.Ε και Ρωσίας στον τομέα της ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, τα δύο μεγάλα έργα που αναφέρατε επιβεβαιώνουν αυτή τη σχέση και συνιστούν μια θετική εξέλιξη διαφοροποίησης των οδών προμήθειας πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ευρώπης. Γι’ αυτό και οι μεγάλες ενεργειακές διασυνδέσεις αποτελούν στρατηγική επιλογή για την Ελλάδα, την οποία και υπηρετούμε με συνέπεια.
6) Ο Ελληνικός τύπος ανέφερε την δυνατότητα να αποφασίσει η Ελληνική κυβέρνηση την αγορά ρωσικού οπλισμού για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ποιές είναι οι προοπτικές της συνεργασίας των δύο χωρών μας στον στρατιωτικό και αμυντικό τομέα ακόμα και στον τομέα της από κοινού παραγωγής του στρατιωτικού οπλισμού; (αυτή είναι η δική μας)
6) Η Ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε την απόκτηση 450 τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού BMP-3 από Ρωσία συνολικού ύψους 1,2 δισεκατομμυρίου ευρώ για Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ποιές είναι οι προοπτικές της συνεργασίας των δύο χωρών μας στον στρατιωτικό και αμυντικό τομέα ακόμα και στον τομέα της από κοινού παραγωγής του στρατιωτικού οπλισμού;).
Αυτή είναι η τελική μορφή της ερώτησης. Μας την έδωσε ο Μαλίνοβ. Αυτή θα δημοσιευθεί
Γνώμονας της εξωτερικής πολιτικής μας αλλά και της εθνικής μας πολιτικής ασφάλειας είναι η διατήρηση της ειρήνης και της διεθνούς σταθερότητας, με πρώτη προτεραιότητα τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο. Σημεία αναφοράς της πολιτικής μας είναι ο σεβασμός της διεθνούς νομιμότητας και η τήρηση των διεθνών συνθηκών. Η ελληνική κυβέρνηση ανταποκρίνεται επομένως στην ανάγκη της διαρκούς ενίσχυσης των Ενόπλων μας Δυνάμεων, ώστε να εμπεδώνουν την αίσθηση της ασφάλειας στο κοινωνικό σύνολο και να λειτουργούν επιτυχώς σύμφωνα με τις απαιτήσεις του σύνθετου γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Στο γενικότερο πλαίσιο των πολύ καλών μας διμερών σχέσεων, για το οποίο ήδη σας μίλησα εκτενώς σε ό,τι αφορά την πολιτική, οικονομική και ενεργειακή του διάσταση, έχει αναπτυχθεί εδώ και χρόνια εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των δύο κρατών στον αμυντικό και στρατιωτικό τομέα. Αυτή η συνεργασία ενισχύεται σταθερά, με όλες τις προοπτικές διεύρυνσής της, μεταξύ των οποίων και της συμπαραγωγής οπλικών συστημάτων, συμβάλλοντας έτσι στην αναπτυξιακή προοπτική της Ελλάδας και της Ρωσίας.