– Υπάρχουν σκέψεις για ανασχηματισμό, επειδή πολλά λέγονται και γράφονται; Να τον περιμένουμε σύντομα, γιατί κάποτε θα γίνει, ή όχι;
– Πιστεύω ότι οι Υπουργοί που απαρτίζουν μια Κυβέρνηση πρέπει να έχουν επαρκή χρόνο ώστε να ενημερωθούν, να προγραμματίσουν και να υλοποιήσουν το κυβερνητικό έργο. Τώρα είναι που έχουμε μπει πια στη φάση που οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις αρχίζουν να υλοποιούνται.
– Δηλαδή να περιμένουμε ανασχηματισμό;
– Όχι
– Αν συνοψίζατε τα βασικά θετικά και αρνητικά στοιχεία του ενός χρόνου, που βρίσκεστε στην κυβέρνηση, ποια θα προκρίνατε; Αρνητικά με την έννοια των πραγμάτων που θα έπρεπε να έχουν γίνει και δεν έγιναν;
– Στα υψίστου Εθνικής σημασίας θετικά, είναι η άψογη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων. Εξίσου σημαντικό είναι ότι πια γνωρίζουμε όλοι, πολίτες και Ε.Ε. την πραγματική οικονομική κατάσταση της χώρας και μπορούμε να αντιδράσουμε.
– Η απογραφή δηλαδή …
– Όχι μόνο. Και τα δύο θέματα που ανέφερα, Ολυμπιακοί Αγώνες και οικονομία έχουν μια κοινή συνιστώσα. Αποκαθιστούν στα μάτια των Ελλήνων πολιτών τη διεθνή εικόνα μιας χώρας που μπορεί αξιόπιστα να λύσει προβλήματα, που μπορεί να παίξει κεντρικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο.
– Και τα αρνητικά του ενός χρόνου;
– Ό,τι αρνητικά έχει το ελληνικό δημόσιο με τις γνωστές χρονοβόρες και δυσκίνητες διαδικασίες που αναγκαστικά τα χρεώνεται κάθε κυβέρνηση. Γι’ αυτό και βάλαμε το στοίχημα της επανίδρυσης. Γιατί μέσα από μία ανανεωμένη και πιο λειτουργική δημόσια διοίκηση θα υπάρξουν απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητα του Έλληνα πολίτη. Αυτό όμως παίρνει χρόνο. Γράφεται συχνά ότι αντιδικούν οι υπουργοί για τα τις περίφημες συναρμοδιότητες. Δεν είναι αλήθεια. Αλήθεια είναι ότι πρέπει να μειωθούν κατά το δυνατό οι συναρμοδιότητες για να δουλεύει πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά η κρατική μηχανή.
– Αναφέρεστε σε συναρμοδιότητες που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν;
– Και σ’ αυτό αλλά κυρίως στις χρονοβόρες διαδικασίες. Δείτε το θέμα των μεγάλων δημοσίων έργων που είναι απαραίτητο συστατικό της ανάπτυξης μιας χώρας. Αν από την προκήρυξη ως την ολοκλήρωση του έργου μεσολαβούν χρόνια, δεν είναι γιατί δεν υπάρχει πολιτική βούληση. Είναι γιατί μπαίνουν διάφορα εμπόδια στην πορεία. Κι αν υπάρξουν προσφυγές ή δικαστικές προστριβές, τότε τα πράγματα γίνονται χειρότερα. Είναι φανερό ότι υπάρχει κάποιο ζήτημα. Σήμερα υπάρχει πολιτική βούληση και γίνεται μεγάλη προσπάθεια για να προχωρήσουν τα δημόσια έργα με την μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα. Ωστόσο, στην πορεία μπορούν να επηρεάσουν το έργο και άλλοι αστάθμητοι παράγοντες όπως προανέφερα.
– Στα αρνητικά εκτός από αυτά που αναφέρατε, συμμερίζεστε την άποψη που υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση καθυστέρησε, έχασε χρόνο για την προώθηση της πολιτικής της;
– Δεν το δέχομαι αυτό. Υπάρχει μια διαδικασία ωρίμανσης των κινήσεων αλλά και πολύς χρόνος για να φανεί το αποτέλεσμα. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε θέμα απαιτήθηκαν τρεις, τέσσερις ή πέντε μήνες προετοιμασίας. Δεν αισθάνομαι λοιπόν ότι υπάρχουν καθυστερήσεις. Και θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά κινητροδοτική η κριτική των πολιτών που μας προτρέπει να πάμε πιο γρήγορα. Θεωρώ ότι έχουμε την κοινωνία «αέρα στα πανιά μας» και αυτό είναι θετικό. Δεν προσλαμβάνω την κριτική ως στείρα ή μικροπολιτική. Οι πολίτες συμφωνούν με τη στόχευση, με τις πρωτοβουλίες και τις μεταρρυθμίσεις. Από την αγωνία όμως της στασιμότητας πολλών δεκαετιών, θέλουν να επιταχυνθούν τα πράγματα. Μένω στη διαπίστωση ότι ο βηματισμός είναι σωστός και πως είναι πολιτικό όφελος, όχι για την κυβέρνηση, αλλά για τη χώρα, ότι η κοινωνία βγάζει αυτή την αδημονία να προχωρήσουμε μπροστά και πιο γρήγορα.
– Υποστηρίζουν, όμως, πολλοί ότι τα οικονομικά μέτρα έπρεπε να τα είχατε πάρει νωρίτερα.
– Κατ’ αρχάς να υπενθυμίσω πως οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν ένα πολύ μεγάλο εθνικό στοίχημα και πράγματι απορρόφησαν πάρα πολύ ενέργεια. Σε όσους υποστηρίζουν, με καλοπροαίρετη διάθεση θέλω να πιστεύω, ότι τα μέτρα έπρεπε να είχαν ληφθεί έξι μήνες, για παράδειγμα, νωρίτερα, απαντώ: Πρώτον, έπρεπε να καταλήξουμε, με όλα τα κρυφά χρέη που υπήρχαν, στο ποια είναι η πραγματική δημοσιονομική αποτίμηση. Ακόμη και μετά την κατάρτιση και την ψήφιση του προϋπολογισμού, προέκυπταν μεγάλα δημοσιονομικά βάρη, που περιλαμβάνονταν στο έλλειμμα. Δεύτερον, η προσπάθειά μας κυρίως αποσκοπούσε στον περιορισμό των δαπανών και της σπατάλης. Όταν πλέον φάνηκε καθαρά ότι το έλλειμμα είναι τέτοιων διαστάσεων -σχεδόν πενταπλάσιο από εκείνο που είχε υπολογιστεί όταν ψηφίστηκε ο προϋπολογισμός του 2004– αναγκαστήκαμε να πάμε και σε κάποια μέτρα. Και λέω αναγκαστήκαμε γιατί ήταν αναπόφευκτα.
– Υπάρχει ο φόβος στους πολίτες ότι θα ακολουθήσουν και νέα ανάλογου είδους μέτρα; Θα υπάρξουν;
– Όχι, σε καμία περίπτωση.
– Για να επανέλθουμε στη γραφειοκρατία. Τα εμπόδια που θέτει έχουν πολιτικά κίνητρα;
– Το θέμα δεν είναι η κομματική προτίμηση των υπαλλήλων. Δεν με φοβίζει και δεν θεωρώ πρόβλημα αν κατά πλειοψηφία ανήκουν σε μία παράταξη, η οποία ήταν πολλά χρόνια στην εξουσία. Ούτε θα έλεγα ότι η διαφθορά είναι τόσο εκτεταμένη που να καταλαμβάνει το σύμπαν. Είναι βέβαια σοβαρό ζήτημα, δεν υπάρχει αμφιβολία, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η δύναμη της αδράνειας.
– Η κατάσταση της Δημόσιας Διοίκησης, που είναι κεντρικής σημασίας, μπορεί να αλλάξει; Μήπως, πέρα από ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, χρειάζεται να προστεθούν δυνάμεις, να μπει νέο δυναμικό;
-Το ένα δεν μπορεί να αποκλείει το άλλο. Από τη μια υπάρχει ένα ζήτημα αξιοποίησης του υφιστάμενου ανθρώπινου δυναμικού. Από την άλλη δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πρέπει να μπουν κι άλλες δυνάμεις από τον ιδιωτικό τομέα στο παιχνίδι.
-Μια κριτική που σας ασκείται είναι ότι ο Καραμανλής δεν ανέδειξε νέα πρόσωπα στην κυβέρνηση, στον κρατικό μηχανισμό.
– Αυτή είναι αστεία κριτική. Μόνο δύο μέλη της Κυβέρνησης είχαν διατελέσει στο παρελθόν υπουργοί. Σε επίπεδο διοίκησης, οι περισσότεροι που έχουν επιλεγεί προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Σε κάθε περίπτωση κανείς δεν είναι μόνιμος. Όλοι δοκιμάζονται. Είναι ανάγκη, ολοένα και περισσότερο, να προσελκύσουμε ανθρώπους, που έχουν διαπρέψει στον ιδιωτικό τομέα. Οφείλω όμως να σας πω ότι δεν υπάρχει και ιδιαίτερη προθυμία. Διότι όλοι ξέρουν λίγο – πολύ πώς λειτουργούν τα γρανάζια του Δημοσίου. Θα μου αντιτείνετε και θα έχετε δίκιο, ότι δεν φτάνει να διαπιστώνεις την κατάσταση, αλλά το θέμα είναι τι κάνεις για να την αντιμετωπίσεις. Μια σειρά από σοβαρά μέτρα ήδη έχουν ληφθεί. Ως παραδείγματα αναφέρω τον περιορισμό των διαδικασιών από το υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης και το υπουργείο Ανάπτυξης. Στην αδειοδότηση των επιχειρήσεων έχει μειωθεί πάρα πολύ ο αριθμός των υπογραφών. Καταργείται η θεώρηση του γνησίου της υπογραφής. Βεβαίως, αυτά μειώνουν την ταλαιπωρία του πολίτη, δεν λύνουν όμως το όλο πρόβλημα. Γι’ αυτό λειτουργεί μια ομάδα εργασίας, από εδικούς και διακεκριμένους τεχνοκράτες, που έχει προσφύγει σε διεθνείς οίκους για να κάνει συγκεκριμένες μελέτες σε επιμέρους θέματα και θα υποβάλει τους επόμενους μήνες συνολικότερες προτάσεις για τη γραφειοκρατία. Συνοψίζοντας, έχουν γίνει βήματα, υπάρχει βελτίωση, αλλά βεβαίως αυτός ο αγώνας είναι διαρκής.
-Ένα από τα βασικά προεκλογικά συνθήματα της Ν.Δ. ήταν η επανίδρυση του κράτους. Και ο κόσμος περιμένει την υλοποίησή του γιατί είναι καίριας σημασία και για την ανάπτυξη.
-Έχουν ήδη γίνει πολλές βελτιωτικές κινήσεις, όπως οι νέες αρμοδιότητες, που έχουν αναλάβει τα ΚΕΠ τα οποία μετατρέπονται σταδιακά σε κέντρα ολοκληρωμένων συναλλαγών. Η επανίδρυση του κράτους όμως είναι ένας αγώνας που δεν τελειώνει ποτέ. Θέλει διαρκή επένδυση πολιτικής δύναμης και πρωτοβουλιών.
-Η γραφειοκρατία όμως αποθαρρύνει τις επενδύσεις, χωρίς τις οποίες δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί η ανάπτυξη.
-Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια δεν έχει γίνει καμία μεγάλη, σοβαρή επένδυση από το εξωτερικό. Οι λόγοι είναι προφανείς. Ο ένας έχει να κάνει με την ανυπαρξία κινήτρων και ενθαρρυντικού πλαισίου. Το αντιμετωπίζουμε αυτό. Ο αναπτυξιακός νόμος ήδη έχει αρχίσει να αποφέρει αποτελέσματα και το πρώτο δείγμα που έχουμε από συμμετοχή και προτάσεις είναι πολύ καλό. Τα φορολογικά κίνητρα επίσης έχουν θεσπισθεί. Ο δεύτερος λόγος είναι η γραφειοκρατική εμπλοκή και ο τρίτος ο χωροταξικός σχεδιασμός. Το σχεδιασμό αυτό τον προωθεί στην παρούσα φάση το ΥΠΕΧΩΔΕ γρήγορα, σε εθνικό αλλά και σε τοπικό επίπεδο. Έτσι, φιλοδοξούμε μέσα στις επόμενες εβδομάδες να ξεμπλοκάρουμε δύο – τρεις από τις μεγάλες επενδύσεις, όπως μια μεγάλη τουριστική επένδυση στη Μεσσηνία, μια πρωτοβουλία για αιολική ενέργεια από Ιάπωνες επενδυτές στη Λακωνία, που επίσης ήταν μπλοκαρισμένη επί 9-10 χρόνια και στη Σητεία μια μεγάλη τουριστική επένδυση.
-Το νομοσχέδιο που αφορά τη σύμπραξη δημοσίου και ιδιωτικού τομέα προωθείται;
-Ναι, και εκτιμώ ότι σύντομα θα παρουσιαστεί. Και είναι πολύ σημαντικό, γιατί προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος μιας έντονης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, πρέπει να προστεθούν περισσότερα έργα με τη μέθοδο της σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Ήδη από το ΥΠΕΧΩΔΕ προωθούνται ταχύτατα μεγάλα έργα συγχρηματοδότησης, όπως η υποθαλάσσια σήραγγα της Θεσσαλονίκης, η Ιόνια Οδός, η εθνική οδός Κορίνθου – Πάτρας κ.α
-Η κοινή γνώμη ξέρει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε ένα πόλεμο με τη διαπλοκή. Εσείς έχετε αναφερθεί πολλές φορές ευθέως σε αυτό. Υπάρχει, όμως, μία αίσθηση ότι επιχειρείται μία υπαναχώρηση. Αυτόν τον πόλεμο, τον εννοείτε;
– Αυτή είναι μια απόφαση που έλαβα από την πρώτη μέρα.
Υπέστην τα επίχειρα αυτής της επιλογής. Θα μου ήταν αδιανόητο να αλλάξω τώρα στάση. Αυτό δεν το κάνω γιατί έχω μία αντιπαλότητα με κανέναν, ούτε για να κυνηγήσω μάγισσες, αλλά επειδή πιστεύω βαθύτατα ότι ο αγώνας για τη διαφάνεια έχει σχέση τόσο με την πραγματική ποιότητα της δημοκρατίας μας όσο και με την οικονομική ανάπτυξη. Πιστεύω στην ελεύθερη οικονομία. Δεν υπάρχει ελεύθερη οικονομία, όταν το παιχνίδι, μερικώς ή σε κάποιους τομείς, είναι στημένο. Και θεωρώ ότι το φαινόμενο αυτό είναι ένας από τους λόγους, μαζί με τους άλλους που προανέφερα, που είχαμε επενδυτική άπνοια. Την θέση μου αυτή την υπαγορεύει και ο στοιχειώδης σεβασμός στο μόχθο και το χρήμα του φορολογούμενου πολίτη. Η υπόθεση όμως της μάχης κατά της διαφθοράς δεν είναι κάτι που τελειώνει από τη μία ημέρα στην άλλη. Η πολιτική βούληση είναι δεδομένη. Αυτός ο αγώνας γίνεται και θα συνεχισθεί γιατί είναι ζήτημα αρχής, και όχι μόνο προσωπικής επιλογής. Επαναλαμβάνω ότι η χώρα δεν μπορεί να πάει μπροστά με την αδράνεια του δημόσιου τομέα, με τη διαπλοκή, με όρους αδιαφάνειας, με την αντίληψη κάποιων ότι δεν πρέπει να αλλάξει τίποτε. Αν συμβιβαστούμε με αυτά, όσο καλές προθέσεις και αν έχει κανείς, όσο και αν μιλάμε για επανίδρυση του κράτους, για ανταγωνιστική οικονομία, επενδύσεις και παραγωγή, δεν θα γίνει τίποτε.
-Η αίσθηση που δημιουργήθηκε με την πρόσφατη δήλωσή σας περί ‘’πολέμου’’ είναι ότι κάποιοι αυξάνουν την πίεση και ο πρωθυπουργός είναι θυμωμένος…
-Δεν θυμώνω τόσο εύκολα. Ξέρω πολύ καλά γιατί γίνονται όλα αυτά και ποια είναι τα κίνητρα. Ο πόλεμος, όμως, δεν αφορά μόνο αυτό το σκέλος. Αφορά ένα σύνολο πραγμάτων, που απαιτούνται για να κινητοποιηθεί η κοινωνία.
-Σε αυτό το πλαίσιο του πολέμου εντάσσεται προφανώς και η επιχείρηση παραπληροφόρησης της κοινής γνώμης, στην οποία έχετε αναφερθεί και εσείς αλλά και υπουργοί της κυβέρνησης?
Πιστεύω ότι όλοι οι Έλληνες πολίτες αντιλαμβάνονται ότι γίνεται μία ανοίκεια επίθεση στην κυβέρνηση, μία προσπάθεια να εξαφανιστούν τα όποια θετικά και να διογκωθούν ή και να εφευρεθούν αρνητικά.
– Από πολλές πλευρές διαπιστώνεται επίσης ένα επικοινωνιακό έλλειμμα στην κυβέρνηση. Yπάρχει επικοινωνία ως πολιτική προπαγάνδα, υπάρχει και μια επικοινωνία που έχει να κάνει με την ενημέρωση. Πώς μπορεί να καλυφθεί αυτό το κενό;
-Θεωρώ ότι σε όλη αυτή τη συζήτηση που γίνεται όχι μόνο τώρα, αλλά γενικώς, η επικοινωνία είναι το παρακολούθημα της ουσίας. Κατά συνέπεια, το βάρος που δίνω προσωπικά και η επένδυση που κάνω είναι στην παραγωγή πολιτικής και στο παραγόμενο έργο. Η επικοινωνία είναι, ή πρέπει να είναι, η αντανάκλαση του έργου αυτού. Το κατά πόσο υπάρχει αυτή η αντανάκλαση έχει να κάνει με ένα μιντιακό περιβάλλον, το οποίο έχει ορισμένα χαρακτηριστικά που προανέφερα. Υπάρχουν υπερβολές για συγκεκριμένες σκοπιμότητες. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο: Ο αδηφάγος ανταγωνισμός των εντυπώσεων. Πέραν αυτού είναι τόσο άναρχο το μιντιακό περιβάλλον, που οδηγεί σε έναν απίστευτο ανταγωνισμό. Όταν μιλώ για φαινόμενα παραπληροφόρησης, σε μεγάλο βαθμό αναφέρομαι και σε αυτό. Πρέπει να μας απασχολήσει συνολικά ως κοινωνία.
-Υπάρχει έντονη ανησυχία στους χιλιάδες συμβασιούχους του δημοσίου εξαιτίας της αβεβαιότητας που υπάρχει σε ό,τι αφορά τη συνταγματικότητα του Προεδρικού Διατάγματος για τη μονιμοποίησή τους. Πώς μπορείτε να τους καθησυχάσετε;
-Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Ήταν ένα θέμα πολιτικής ομηρίας χιλιάδων ανθρώπων που ζούσαν σε κατάσταση αβεβαιότητας και προσωπικής ταπείνωσης. Εξαντλήσαμε όλα τα περιθώρια της ελληνικής αλλά και της κοινοτικής νομοθεσίας
και κάναμε μια σημαντική ρύθμιση και για ένα μεγάλο αριθμό συμβασιούχων το πρόβλημα επιλύεται αυτόματα. Για εκείνους που δεν μπορούν να καλυφθούν από το νομοθετικό πλαίσιο, αποφασίσαμε την ισχυρή μοριοδότηση. Δεν υπήρχε άλλη λύση. Όλα τα άλλα είναι κινδυνολογίες.
-Επομένως δεν πρέπει να ανησυχεί κάποιος από όσα λέγονται περί του Συμβουλίου της Επικρατείας που μπορεί να κρίνει αντισυνταγματικό το Προεδρικό Διάταγμα.
– Σας υπενθυμίζω ότι το Προεδρικό Διάταγμα για τους συμβασιούχους έχει περάσει από επεξεργασία στον σχηματισμό Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας και κρίθηκε συνταγματικό. Τώρα υπάρχουν δύο αντίθετες εισηγήσεις στο Γ΄ τμήμα του ΣτΕ. Δεν προδικάζω την απόφαση του ΣτΕ. Η Κυβέρνηση έκανε αυτό που έπρεπε για να λάβει υπόψη προηγουμένως την γνώμη του ΣτΕ. Εν πάση περιπτώσει, και αν το τμήμα, κρίνει αντίθετα από το σχηματισμό ολομέλειας, τότε το θέμα θα λυθεί από την Ολομέλεια του ΣτΕ. Σε κάθε περίπτωση το Προεδρικό Διάταγμα εφαρμόζεται κανονικά, γι’ αυτό σας λέω ότι συμβασιούχοι δεν πρέπει να ανησυχούν.
–Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ολοκληρώθηκαν επιτυχώς και μάλιστα πλέον έχει έρθει στη Βουλή και το νομοσχέδιο για την αξιοποίηση των ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Προκύπτει το ερώτημα, γιατί διατηρεί ακόμη το υπουργείο Πολιτισμού ο Πρωθυπουργός δεδομένου ότι ο συμβολισμός, που εμπεριείχε η επιλογή σας, πλέον δεν υφίσταται; Το υπουργείο Πολιτισμού έχει τα δικά του προβλήματα, ο πρωθυπουργός πρακτικά δεν προλαβαίνει να ασχοληθεί με τα του υπουργείου. Υπάρχει λόγος να το διατηρεί ακόμη; Διότι από την παραμονή σας στο υπουργείο υπάρχουν προσδοκίες για πράγματα που ακόμη δεν έχουν γίνει από τον υπουργό Πολιτισμού -Πρωθυπουργό;
-Να σημειώσω κατ΄ αρχάς για τις μεταολυμπιακές χρήσεις, ότι αυτές τις μέρες ψηφίζεται ο νόμος που ανοίγει μεγάλες προοπτικές για την υπεύθυνη και επικερδή αξιοποίησή τους. Tο δεύτερο που θέλω να πω αφορά την αξιοποίηση της Oλυμπιακής κληρονομιάς. Kαι εκεί το βάρος πέφτει κυρίως στον τουρισμό. Πιστεύω ότι έχει γίνει για πρώτη φορά μια καλή προετοιμασία. Και βέβαια, όταν μιλάμε για τον τουρισμό θα πρέπει να τον συνδέουμε και με τον πολιτισμό. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ένας από τους λόγους που επέλεξα να αναλάβω προσωπικά το Υπουργείο Πολιτισμού είχε σχέση με τον συμβολισμό των Oλυμπιακών Aγώνων. Aυτό εξυπηρετούσε συμβολικά την πρακτική ανάγκη της διαβεβαίωσης στη διεθνή κοινότητα ότι η επιτυχής διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν η πρώτη προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης. Πέρα απ΄ αυτήν την αναγκαιότητα υπήρχε και κάτι άλλο. H βούληση να βγει ο πολιτισμός, ως χώρος προτεραιότητας, στην Eλληνική πολιτική σκηνή. Αυτό ξεπερνά και θεματικά και χρονικά τους Oλυμπιακούς Aγώνες. Θεωρώ ότι πρέπει να γίνουν ακόμα κάποιες σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις, όπως για παράδειγμα ο νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα και η Ακαδημία των Τεχνών. Σε κάθε περίπτωση ο πολιτισμός και στη δική μου φιλοσοφία και στον κυβερνητικό προγραμματισμό ιεραρχείται υψηλότερα από ό,τι γινόταν μέχρι πρόσφατα.
-Mπορείτε να πείτε ποια είναι τα αμέσως επόμενα βήματα που θα πρέπει να περιμένει κανείς, τα επόμενα βήματα Kαραμανλή;
– Αυτή τη στιγμή οι άμεσες προτεραιότητες μου είναι να προχωρήσουμε όλες τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν σχέση με τις τομές στον ευρύτερο χώρο της οικονομίας. Ως παραδείγματα αναφέρω: Πρώτον, το νέο νόμο για το εμπόριο. Kινητροδότηση δηλαδή των επιχειρήσεων, χωροταξική και γεωγραφική οριοθέτηση των δραστηριοτήτων, αλλαγές στο ωράριο. Κινήσεις δηλαδή που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και δίνουν κίνητρα για την αύξηση θέσεων δουλειάς κτλ. Δεύτερον, τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στις ΔEKO. Νομίζω ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες να προχωρήσουμε. Τρίτον, την αντιμετώπιση του ασφαλιστικού των τραπεζών, ένα πολύ μεγάλο ζήτημα, που είναι και αυτό στις άμεσες προτεραιότητες. Tέταρτον, την προώθηση των αποκρατικοποιήσεων, με πρώτη ίσως αυτήν του OΠAΠ.
-H Oλυμπιακή βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες;
-H Oλυμπιακή είναι μέσα στις προτεραιότητές μας. Ένα άλλο ζήτημα είναι οι μεταρρυθμίσεις σε κάποια σημεία του κεφαλαίου «αγορά εργασίας». Σπεύδω εδώ να πω, για να μην δημιουργούνται παρεξηγήσεις, ότι δεν θίγονται ζητήματα απολύσεων, ή αποζημιώσεων, αλλά που έχουν να κάνουν βασικά με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας. Υπάρχει βεβαίως και το ευρύτερο θέμα του ασφαλιστικού. Ήδη έχουμε κάνει ένα πρώτο βήμα και θα ακολουθήσουν και άλλα, στην προσπάθεια να δημιουργηθούν οι συνθήκες, ώστε να αρχίσει διάλογος γι’ αυτήν την υπόθεση. Άλλωστε το πρόβλημα δεν είναι προς άμεση αντιμετώπιση. Είναι μακροπρόθεσμο. H όποια συζήτηση πρέπει να γίνει υπό συνθήκες ψυχραιμίας, νηφαλιότητας, χωρίς αιφνιδιασμούς και με διασφάλιση των συνταξιούχων και των εργαζομένων. Είναι ένα θέμα που απασχολεί όλους τους πολίτες. Με τα στοιχεία που έχουμε γνωρίζουμε ότι, σε 15 χρόνια από σήμερα, θα βρεθεί πάλι σε προβληματική κατάσταση για να μην πω σε αδιέξοδο. Είναι όχι απλώς σωστό, αλλά απαραίτητο για μια κοινωνία που θέλει να λειτουργεί με μελλοντική προοπτική να αρχίσει ένα σοβαρό και όχι υπό πίεση διάλογο. Είναι θετική η συνεισφορά της ΓΣEE που κατέθεσε μια μελέτη. Θεωρώ ότι πρέπει να γίνουν και άλλες. Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να παρακινήσει τους κοινωνικούς εταίρους να ξεκινήσουν αυτή την προσπάθεια.
– Tο βάζουμε και αυτό σαν στόχο του 2005
– Δεν είναι κάτι που θα αντιμετωπιστεί μέσα στο 2005. Πιστεύω όμως ότι ο διάλογος πρέπει να αρχίσει το 2005.
-Γενικά μπορεί να πει κανείς ότι το 2005 είναι κρίσιμη χρονιά. H χρονιά που θα βάλει τις βάσεις για αλλαγές.
-Tο 2005 είναι η χρονιά των μεταρρυθμίσεων. Mε αυτή την έννοια, είναι πολύ κρίσιμη. Συμπληρώστε σε αυτά που λέγαμε πριν, σαν ενδεικτικά πρωτοβουλιών και τομών που θα γίνουν στο άμεσο μέλλον, τον χωροταξικό σχεδιασμό, και την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου. Aν όλα αυτά τα δείτε αθροιστικά, είναι ένα κύμα αλλαγών που θα αλλάξουν την εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας, θα ανοίξουν επενδυτικές ευκαιρίες και θα δώσουν σιγουριά στην προοπτική της οικονομίας.
-Eπειδή υπάρχει αυτή η επιστολή της Κομισιόν. Το κεφάλαιο «βασικός μέτοχος» που βρίσκεται αυτή τη στιγμή για τον πρωθυπουργό
– Ο στόχος της διαφάνειας παραμένει αμετακίνητος. Aλλωστε η ίδια η Kομισιόν, ο ίδιος ο Πρόεδρός της κ. Mπαρόζο, μας είπε για δεύτερη φορά, ότι η πολιτική στόχευση είναι σωστή και συμφωνούν απόλυτα. Aπό εκεί και πέρα, έχει τεθεί ένα ζήτημα συμβατότητας, όχι μόνο ενός νόμου, αλλά του συνόλου της σχετικής Eλληνικής νομοθεσίας, δηλαδή και του προηγούμενου νόμου. Αναζητούμε, λοιπόν, με την Κομισιόν, όπως έχω ξαναπεί, τον κοινό τόπο, άρα και κάποιες τροποποιήσεις. Εκείνο που δεν αλλάζει είναι η πολιτική απόφαση και η στάση μας στα ζητήματα διαφάνειας.
–Aλλά και στο νομικό επίπεδο θεωρείται ότι η κυβέρνηση έχει πάντως επιχειρήματα.
– Bεβαίως και τα έχει ήδη καταθέσει. Η διαδικασία συνεχίζεται. Παράλληλα η Κυβέρνηση φροντίζει ώστε να μη χαθούν κοινοτικοί πόροι.
-Σήμερα ο αρχηγός του επιτελείου της Tουρκίας ο Oζιόκ – και μίλαγε σαν πολιτικός είχε να μην περιμένετε στην Kύπρο να κάνουμε καμία αλλαγή, καμία χειρονομία. Το θέμα είναι να αναγνωριστούν τα δικαιώματα των τουρκοκυπρίων κτλ Eμφανίζεται μετά τον Eρντογκάν. H αίσθηση που έχουμε είναι ότι υπάρχει ένα μπλόκ πολιτικής. H κυβέρνηση θεωρεί ότι μπορεί να συζητάει με τον Eρντογκάν πολιτικά
-Nα ξεκινήσουμε με τρεις βασικές παραδοχές στρατηγικής: Πρώτον, θέλουμε την πλήρη εξομάλυνση των σχέσεων με την Tουρκία. Δεύτερον, θέλουμε να προστατέψουμε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Eλλάδος. Και, τρίτον, πιστεύουμε ότι είναι σωστή πολιτική η στήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής της Tουρκίας. Κάποιες συμπεριφορές δεν θα αλλάξουν από την μια μέρα στην άλλη. Mια κοινωνία, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, δεν εξευρωπαΐζεται σε όλα τα επίπεδα από την μια μέρα στην άλλη. Eίναι μια μακρά διαδικασία. H συμπεριφορά της Tουρκίας, αλλά και των πρωταγωνιστών της, κρίνονται και αξιολογούνται καθημερινά. Mε αυτή την έννοια, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί και να κάνει διαχωρισμούς, όπως αυτούς που περιγράψατε. Aπό την άλλη πλευρά, η Tουρκία, τουλάχιστον επισήμως και με τη συμπεριφορά της, δεν δείχνει να μετακινείται από τις παραδοσιακές θέσεις της. Και αυτό αξιολογείται και προστίθεται στα κριτήρια της Eυρωπαϊκής πορείας της. Θεωρώ, πάντως, ότι ο Eλληνας πρωθυπουργός πρέπει να έχει πάντα ανοιχτό κανάλι επικοινωνίας με τον Tούρκο πρωθυπουργό και μια όσο γίνεται πιο ειλικρινή σχέση.
Το ίδιο περίπου, σε ένα βαθμό, ισχύει και για το θέμα της Kύπρου. Bεβαίως για την Kύπρο θέλω να τονίσω ότι ο Eλληνισμός γνώρισε μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Όχι μόνο την ένταξη στην EE, αλλά και το δικαίωμα να επιλέξει την άρνηση σε μια λύση που δεν ήθελε. Διασφαλίσαμε με τη στάση μας το δικαίωμα αυτό και πρέπει να σας πω υπό συνθήκες μιας διαμορφωμένης διεθνώς γνώμης. Aπό εκεί και πέρα, στόχος παραμένει να βρεθεί λύση στο Κυπριακό με βάση το σχέδιο Aνάν. Υπάρχουν βεβαίως θέματα που πρέπει να συζητηθούν και να αναθεωρηθούν. Tο σημαντικότερο είναι να πάμε προσεκτικά. Θεωρώ ότι ένα από τα μειονεκτήματα του προηγούμενού εγχειρήματος ήταν η πίεση του χρόνου.
-Eκτιμάτε ότι κάποια νέα πρωτοβουλία για το Kυπριακό θα γίνει πριν τις 3 Oκτωβρίου που είναι η ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας;
-Δεν το ξέρω αυτό. Θεωρώ πάντως ότι λόγω της περσινής εμπειρίας, όλοι οι πρωταγωνιστές είναι πολύ πιο προσεκτικοί.
-Η Eλληνική εκπαίδευση διεθνώς δεν είναι ανταγωνιστική. Υπάρχει διάχυτο συναίσθημα ότι πρέπει να γίνουν πέντε πράγματα βασικά για να προχωρήσει. Eκεί υπάρχει κάποιο σχέδιο;
– Oι πρώτες κινήσεις έχουν γίνει. Είναι οι αλλαγές στον τρόπο εισαγωγής, η κατάργηση των εξετάσεων της Β΄ Λυκείου, η θέσπιση βάσης εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και η δημιουργία ενός νέου ΔIKATΣA με κριτήρια τη διαφάνεια και την αντικειμενικότητα. Είναι ακόμα η προώθηση της αναβάθμισης των ΤΕΕ σε τεχνικά Λύκεια, η γενικότερη προσπάθεια να μετατραπεί το σχολείο από χώρος διακίνησης πληροφοριών σε χώρο γνώσεων. Eχουμε ξεκάθαρο πρόγραμμα. Προσωπικά έχω κατασταλαγμένες και ξεκάθαρες απόψεις για την παιδεία. Αλλά η παιδεία μοιάζει σε ένα βαθμό με το ασφαλιστικό, με την έννοια ότι είναι μακροπρόθεσμη επένδυση. Η Παιδεία πέρα από τις διαφορετικές απόψεις, έχει τρωθεί περισσότερο από τις συχνές αλλαγές. Δεχόμαστε ότι όλοι είχαν καλή πρόθεση. Όμως, εμείς τι είπαμε; Nα βάλουμε ένα πλαίσιο Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία, που θα καταλήξει τουλάχιστον σε ορισμένες βασικές προτεραιότητες. Aυτό έγινε. Και, τελικά, η αίσθησή μου είναι ότι προχώρησε αρκετά. Bεβαίως δεν τελειώνει εδώ ο Εθνικός Διάλογος. Πρέπει να συνεχιστεί με μια σειρά από άλλα θέματα, όπως η ποιότητα στην εκπαίδευση, η ανταγωνιστικότητα στη γνώση και το δικαίωμα των πολιτών στη διά βίου μάθηση που θα τους εξασφαλίσει και την επαγγελματική πρόοδο. Άλλωστε αυτή τη στιγμή στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. γίνεται εθνικός διάλογος με στόχο την εξασφάλιση μιας κοινωνίας γνώσης. Θεωρούσα και θεωρώ ότι η υπόθεση της Παιδείας και του εκπαιδευτικού συστήματος πρέπει να είναι αντικείμενο εθνικού διαλόγου, ώστε στα πολύ βασικά σημεία να υπάρχει η ευρύτερη δυνατή συμφωνία. Tο τέλειο θα ήταν η συναίνεση σε έναν βασικό κορμό, με ορίζοντα εικοσαετίας.
-Πώς απαντάτε στην κριτική ότι υπάρχει απόσταση από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της Ν.Δ. και την πολιτική της ως κυβέρνησης.
-Oι δεσμεύσεις που αναλάβαμε έχουν ορίζοντα τετραετίας. Κάποιοι μας ασκούν κριτική γιατί μέσα σ’ ένα χρόνο δεν λύσαμε όλα τα προβλήματα. Δεν γίνονται όλα από τη μία μέρα στην άλλη. Οι δεσμεύσεις μας ισχύουν.
-Iκανοποιεί την κυβέρνηση η κριτική της Αντιπολίτευσης σε ό,τι αφορά τον ρόλο τον θετικό που μπορεί να παίζει στο πλαίσιο των καθηκόντων της για έλεγχο;
– Θα είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον να υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις για τα μεγάλα ζητήματα. Αυτό είναι κάτι που αξιολογούν οι πολίτες. Kάθε κόμμα διαλέγει τον τρόπο με τον οποίο εκφράζει τον δημόσιο λόγο του.
-Για το θέμα των Σκοπίων τι μπορεί κανείς να περιμένει πέρα από τη γνωστή θέση ότι αποδεχόμαστε την πρόταση του κ. Nιμιτς και πέρα από την αδιαλλαξία, που επιδεικνύει η ΠΓΔM;
– Μιλάμε για ένα θέμα στο οποίο έχουν γίνει σοβαρά λάθη και παραλείψεις, επί σειρά ετών. Χάθηκε πολύτιμος χρόνος. Θεωρώ σημαντικό ότι υπήρξε μια πρωτοβουλία από πλευράς του κ. Nίμιτς, που βάζει ένα πλαίσιο. Πλαίσιο που δεν μας ικανοποιεί πλήρως, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι΄ αυτό. Δίνει όμως, μια προοπτική που αξίζει να την συζητήσει κανείς. Aυτό το θεωρώ καταρχήν επιτυχία. Αυτός που δεν θα δεχτεί να συζητήσει, θα έχει για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, το βάρος της αδιαλλαξίας. Για όσους ξέρουν το διεθνές περιβάλλον, για όσους γνωρίζουν τις αντιλήψεις που υπήρχαν και υπάρχουν διεθνώς, ακόμα και μεταξύ φίλων και εταίρων, αυτό και μόνο είναι επιτυχία. Θέλω να πω και κάτι ακόμα. Δημιουργήθηκε ένα θέμα περί δήθεν επιλεκτικής ενημέρωσης. Υπενθυμίζω ότι για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια έγινε ενημέρωση για το θέμα αυτό. Απλώς υπήρξε μια παράκληση από πλευράς του Ειδικού Μεσολαβητή για εμπιστευτικότητα. Γιατί κάναμε την ενημέρωση; Mα γιατί, τουλάχιστον το γενικό πλαίσιο, έπρεπε να γνωστοποιηθεί στους πολιτικούς αρχηγούς. Γι΄ αυτό και δόθηκε μετά. Άλλωστε υπάρχει και η δική μου δέσμευση ότι θα γίνει συζήτηση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, αν φτάσουμε ποτέ στο σημείο να πρέπει να πάρουμε απόφαση, κάτι που, αυτή η στιγμή, δεν φαίνεται να είναι