Συνέντευξη Τύπου Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή μετά το πέρας των εργασιών του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Βρυξέλλες, 1 Μαρτίου 2009

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΟΥ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Όπως ξέρετε, η παγκόσμια οικονομική κρίση μας φέρνει συνεχώς αντιμέτωπους με νέα δεδομένα. Κατά συνέπεια, είναι επιβεβλημένος ο τακτικός συντονισμός μας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Έτσι κρίθηκε απαραίτητη η σύγκληση μιας ακόμη έκτακτης συνάντησης, για να συζητηθούν οι σχετικές εξελίξεις.

Μας απασχόλησαν η διασφάλιση της αποκατάστασης της ομαλής λειτουργίας του πιστωτικού συστήματος, της εμπιστοσύνης των αγορών, ο συντονισμός των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης της οικονομίας, η διαφύλαξη της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και, βέβαια, η εξέταση των συνεπειών της κρίσης στην απασχόληση.

Είναι αλήθεια ότι οι ευρωπαϊκές και οι παγκόσμιες οικονομίες βρίσκονται, σε πολλές περιπτώσεις, σε ύφεση, ορισμένες σε βαθιά ύφεση. Η ζήτηση μειώνεται με ταχείς ρυθμούς και, ταυτόχρονα, οι περισσότερες αναπτυγμένες οικονομίες αντιμετωπίζουν και σοβαρά προβλήματα στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Βιώνουμε πράγματι την πιο σύνθετη κρίση στη μεταπολεμική εποχή.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν παρέμβει για να μειωθεί η αβεβαιότητα και να αντιμετωπισθεί, όσο γίνεται, η συρρίκνωση της ζήτησης.

Βεβαίως εμφανίζονται διαρκώς και νέες προκλήσεις. Στην παρέμβασή μου τόνισα ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να αγνοούν και τις κοινωνικές  επιπτώσεις της κρίσης. Οφείλουμε να παρέχουμε, κατά το δυνατόν, ανακούφιση και στήριξη σ’ εκείνους που πλήττονται περισσότερο. Οφείλουμε, όσο γίνεται, να θωρακίζουμε την απασχόληση. Αυτό βεβαίως απαιτεί η κοινωνική συνοχή, απαιτεί η κατανόηση του κοινωνικού συμφέροντος.

Επιπλέον, είναι πολύ σημαντική η αποφυγή του προστατευτισμού. Είναι ενίοτε φυσικό, σε τέτοιες συγκυρίες, να ελλοχεύει ο πειρασμός του προστατευτισμού, της αντιμετώπισης σε εθνική βάση. Κάτι που όμως μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όσα έχουμε πετύχαμε μέχρι σήμερα, ως Ευρώπη. Μια από τις επισημάνσεις που έκανα είναι ότι οφείλουμε, αντ’ αυτού, να προωθήσουμε την Ενιαία Αγορά, που είναι ένα ζωτικής σημασίας κομμάτι για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Και, βεβαίως, ότι είναι παράλληλα αναγκαία η υποστήριξη κάποιων ειδικότερων οικονομικών τομέων, όπως είναι ο τουρισμός, η ναυτιλία, η αυτοκινητοβιομηχανία, με κοινές αρχές και συνεργασίες, για να μην πληγεί μακροπρόθεσμα και η ανταγωνιστικότητα.

Μεταξύ άλλων, στη σημερινή συνάντηση, συζητήθηκε: Να συνεχισθούν οι εργασίες που ξεκίνησαν τον περασμένο Οκτώβριο, για  να αποκατασταθεί η χρηματοδότηση στην πραγματική οικονομία. Να βελτιωθούν οι ρυθμίσεις για την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Να αξιοποιηθεί η ενιαία αγορά ως μηχανισμός ανάκαμψης, για να στηριχθούν και η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας. Ακόμα αναγνωρίσθηκε, η σημασία λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων στην απασχόληση. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των υφιστάμενων εργαλείων και να αναδειχθεί ο ηγετικός ρόλος της ΕΕ στη διαδικασία της Ομάδας των 20.

Για μια ακόμα φορά, θέλω να τονίσω ότι οι συνέπειες της κρίσης επηρεάζουν έντονα και τη χώρα μας. Επηρεάζουν σημαντικούς τομείς της οικονομίας μας. Υπενθυμίζω ότι είμαστε από τις πρώτες χώρες που διέγνωσαν το μέγεθος της διεθνούς οικονομικής κρίσης και επεξεργαστήκαμε ένα συνολικό σχέδιο για την αντιμετώπιση των συνεπειών της. Το σχέδιο μας είναι συγκεκριμένο, είναι πλήρες, είναι  ολοκληρωμένο. Έχει τρεις άξονες: Ανάπτυξη – Δημοσιονομική Εξυγίανση – Στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων συμπολιτών μας.

Δεν ωραιοποιήσαμε ποτέ την κατάσταση. Η κατάσταση είναι δύσκολη. Η  κρίση δεν είναι στατική. Εξελίσσεται συνεχώς, με ρυθμούς και κατευθύνσεις που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει.

Είναι γνωστή η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι στα δημοσιονομικά χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια. Από την πλευρά μας, είμαστε αποφασισμένοι να εφαρμόσουμε, χωρίς την παραμικρή απόκλιση, το σχέδιο μας. Και βεβαίως να παρακολουθούμε από κοντά την εξέλιξη της κρίσης, να είμαστε σε ετοιμότητα, ώστε σε κάθε της στάδιο – όποτε χρειασθεί – να κάνουμε τις αναγκαίες προσαρμογές, βελτιώσεις ή διορθώσεις.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, πήραμε πρόσφατα – και εφαρμόζουμε ήδη – σειρά μέτρων για την περιστολή των δαπανών στο δημόσιο. Απαρέγκλιτα εφαρμόζουμε αυτή τη δέσμευση, όπως και γενικότερα το συνολικό σχέδιο για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης. Μοναδικός γνώμονας γι΄ αυτό είναι το συμφέρον της χώρας.

Μ. ΣΠΥΡΑΚΗ: Κύριε Πρόεδρε, δεδομένου ότι έχει ξεκινήσει μία συζήτηση για την εμπέδωση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ακόμα και στο πεδίο της εγγύησης δανεισμού χωρών που αντιμετωπίζουν προβλήματα, θέλω να ρωτήσω πώς μπορεί αυτή η συζήτηση να εξειδικευτεί για την Ελλάδα. Αν αυτό για την Ελλάδα θα σημάνει περαιτέρω μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας, τα οποία φαίνεται ότι ζητούν οι Βρυξέλλες, τουλάχιστον αυτό αποτυπώνεται στα δημοσιεύματα, για να προσφέρουν τις εγγυήσεις. Και για να το πω πολύ λαϊκά και κατανοητά, μια κι εσείς επιμένετε ότι είναι μέριμνά σας η στήριξη των ασθενέστερων, πώς θα τα καταφέρετε όλα μαζί; Να πειθαρχείτε δημοσιονομικά, να στηρίζετε τους ασθενέστερους και να δανείζεστε ακριβά; Σχεδιάζετε να επιβάλλετε νέους φόρους και ως ένα δείγμα γραφής προς τις αγορές και για να εισρεύσουν κονδύλια στα ταμεία;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Να ξεκινήσω με μία αναφορά που κάνατε στον δανεισμό. Και αυτό είναι ανάγκη να ξεκαθαριστεί. Η Ελλάδα δεν αντιμετώπισε και δεν αντιμετωπίζει ούτε σήμερα κανένα πρόβλημα στην εξυπηρέτηση του χρέους της, στην εξυπηρέτηση των δανειακών της αναγκών. Η δανειοληπτική ικανότητα της χώρας δεν αμφισβητείται από κανέναν. Και θέλω να θυμίσω ότι και τα πρόσφατα δάνεια που σύναψε η χώρα, αντίθετα με ό,τι συνέβη και με άλλες χώρες, είχαν και μεγάλη ζήτηση και υπερκαλύφθηκαν.

Τώρα, στο πολύ συγκεκριμένο που ρωτήσατε, να πω το εξής. Εξαρχής έχουμε πει ότι οι βασικοί άξονες του Σχεδίου αντιμετώπισης της κρίσης είναι τρεις: Ανάπτυξη – δημοσιονομική εξυγίανση –  ενίσχυση των ασθενεστέρων συμπολιτών μας. Πράγματι, είναι μία δύσκολη προσπάθεια να εξυπηρετηθούν ταυτόχρονα τρεις στόχοι. Έχω πει επίσης επανειλημμένα, ότι πράγματι οι δημοσιονομικές αδυναμίες, κυρίως το μεγάλο χρέος που έχει η χώρα, δεν επιτρέπει να κάνουμε όσα θα θέλαμε. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε κάνει και δεν θα συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, μέσα στα όρια βεβαίως των αντοχών της οικονομίας, για τις εισοδηματικά ασθενέστερες ομάδες του πληθυσμού.

Σας θυμίζω σειρά μέτρων που έχουμε πάρει: Από τις εγγυήσεις των καταθέσεων, μέχρι το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης πρόσφατα, το επίδομα για τα στεγαστικά δάνεια – το οποίο έχουμε δεσμευτεί και θα γίνει και αυτό πραγματικότητα – και πολλά άλλα ακόμα.

Κλείνω λέγοντας, ότι ακόμα και η προσπάθεια που γίνεται – και θα συνεχιστεί – να περιοριστούν όσο γίνεται, οι δημόσιες δαπάνες, θα επιτρέψει, θα δώσει τη δυνατότητα κάποιων πρόσθετων κινήσεων, κάποιων πρόσθετων πολιτικών ενίσχυσης της απασχόλησης και των εισοδηματικά ασθενέστερων συμπολιτών μας.

Μ. ΣΠΥΡΑΚΗ: Κύριε Πρόεδρε, σας ρώτησα αν θα βάλετε νέους φόρους.

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Και σας είπα ότι, όπως επανειλημμένα έχω πει, δεν είναι αυτή η πρόθεσή μας. Εκείνο που είπα – και επαναλαμβάνω – ξεκάθαρα, είναι ότι δεν έχουμε βεβαίως τα περιθώρια που θέλαμε, για να κάνουμε ευρύτερη κοινωνική πολιτική, γιατί αυτό θα ήταν επικίνδυνο για την δημοσιονομική ισορροπία της χώρας, αλλά, στα περιθώρια που υπάρχουν, θα εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα.

Ν. ΜΠΕΛΛΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, τις τελευταίες μέρες ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αλλά σας κατηγορεί ότι ήρθατε απροετοίμαστος, χωρίς σχέδιο στις Βρυξέλλες, χωρίς πολιτική για την προστασία των εθνικών ζητημάτων. Ποια είναι η απάντηση;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καταρχήν, θα μου επιτρέψετε να πω ότι προτιμώ να μην μπαίνω σε αυτή την συζήτηση, τουλάχιστον όταν βρισκόμαστε εδώ και συζητάμε τόσο μεγάλα θέματα. Αλλά δεν θέλω να εκληφθεί αυτό ως άρνηση  στην ερώτησή σας.

Είπα και πριν ότι είμαστε από τους πρώτους που διέγνωσαν το βάθος της οικονομικής κρίσης, από τους πρώτους στην Ευρώπη που πήραμε εγγυήσεις για τις καταθέσεις, που αυξήσαμε το ελάχιστο όριο των νομικά εγγυημένων ορίων των καταθέσεων. Ήμασταν μέσα στις τρεις πρώτες χώρες, που εγκρίθηκε το πρόγραμμα για την ενίσχυση της ρευστότητας. Πρωταγωνιστήσαμε εξαρχής στην υπόθεση ‘’σχέδιο για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης’’. Βεβαίως, στηριγμένο στους άξονες που σας είπα, αλλά με την αναγκαία ευελιξία, ακριβώς επειδή είναι μία εξελισσόμενη κατάσταση.

Κατά συνέπεια, είναι εσφαλμένο να λέγεται ότι η Ελλάδα δεν έχει σχέδιο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζονται. Αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα με το βαθύτερο δυνατό αίσθημα ευθύνης και απέναντι στους πολίτες και απέναντι στη χώρα.

Απορρίπτω τελείως την λογική της ανευθυνότητας, ή του λαϊκισμού, που μπορεί να υιοθετούν άλλοι. Δεν προσφέρονται αυτά τα θέματα – και μάλιστα η αντιμετώπιση της κρίσης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – για κομματική εκμετάλλευση, ούτε για εντυπώσεις εσωτερικής κατανάλωσης. Άλλο πράγμα είναι να θέτουμε θέματα, τα οποία ίσως μπορεί να ακούγονται ευχάριστα από κάποιους στο εσωτερικό της χώρας και άλλο να εργαζόμαστε συστηματικά, να πετυχαίνουμε αποφάσεις για το συμφέρον της χώρας, αλλά  και την πορεία της Ευρώπης γενικότερα.

Λ. ΚΑΛΑΡΥΤΗΣ: Έχετε ζητήσει συναίνεση από την Αντιπολίτευση για τους χειρισμούς στην οικονομία. Το ΠΑΣΟΚ απαντά ότι αναζητείτε συνενόχους για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί και ζητά εκλογές. Αν στην κατ’ ιδίαν  συνάντηση που θα έχετε με τον κύριο Παπανδρέου δεν βρεθεί πλαίσιο συνεννόησης και σας επαναλάβει το αίτημα για εκλογές, τι θα κάνετε; Θα προχωρήσετε μόνος σας,  ή θα προσφύγετε σε εκλογές;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Για να ξεκινήσουμε από το τελευταίο, το έχω ξεκαθαρίσει επανειλημμένα: δεν σκέφτομαι εκλογές. Τελείωσε αυτό το θέμα.

Όμως, πρέπει να σας πω ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία να κατανοήσουμε όλοι κάτι: Ζούμε σε έκτακτες συνθήκες. Δεν είναι τυχαίο ότι, για μία ακόμα φορά, είχαμε έκτακτη συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό το αισθάνονται όλοι, όλες οι χώρες, όλες οι κυβερνήσεις. Κάτω από αυτές λοιπόν τις έκτακτες συνθήκες έχει σημασία να επιδείξουμε όλοι και το αναγκαίο αίσθημα ευθύνης απέναντι στην χώρα και στους πολίτες.

Λέω για συναίνεση. Δεν θέλετε συναίνεση; Δεν διεκδικώ να συμφωνήσουμε σε όλα, αλλά, τουλάχιστον, να συνεννοηθούμε σε κάποια βασικά. Δεν μπορεί να συμφωνήσουμε σε κάποια αυτονόητα; Για τα όρια αντοχής της οικονομίας; Για τις υποχρεώσεις που έχουμε ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Για το χρέος μας να αποφεύγουμε πλειοδοσίες και καλλιέργεια ψεύτικων προσδοκιών στους πολίτες;

Η έξοδος από την κρίση, με τις δυνατόν λιγότερες επιπτώσεις για όλους τους πολίτες, είναι μία υπόθεση που αφορά τον Τόπο, αφορά κάθε Ελληνίδα, αφορά κάθε Έλληνα. Επιτρέψτε μου να πω ότι είναι εθνική υπόθεση. Σαν τέτοια πρέπει να αντιμετωπιστεί απ’ όλους.

Επαναλαμβάνω, δεν διεκδικώ ταυτότητα απόψεων. Είμαστε ανοικτοί και σε κάθε ρεαλιστική πρόταση. Ρεαλιστική, όμως – το τονίζω – και όχι πλειοδοσίας. Πρόταση που μπορεί να συμπληρώσει, να προσθέσει στο σχέδιο που έχουμε κάνει εμείς. Από την άλλη πλευρά, έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία να καταλάβουμε ότι το ήρεμο πολιτικό κλίμα, η σοβαρότητα, η παραδοχή των βασικών δεδομένων θα ήταν πολύ μεγάλης σημασίας και ιδιαίτερα ενισχυτικό στην αντιμετώπιση της κρίσης από τη χώρα.