ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Βρυξέλλες, 19 Ιουνίου 2004

(τοπική ώρα: 00.30)

ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

2^η ΗΜΕΡΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, μετά τη λήξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στους Ελληνες δημοσιογράφους.

Ο Πρωθυπουργός στην εισαγωγική παρέμβασή του είπε τα εξής:

«Σήμερα είναι μεγάλη ημέρα για την Ευρώπη.

Σήμερα η Ευρώπη αποκτά τον πρώτο της Συνταγματικό Χάρτη.

Το Σύνταγμα της Ευρώπης, με τη μορφή της Συνταγματικής Συνθήκης, που υιοθετήθηκε, μόλις πριν από λίγο, ομόφωνα από όλα τα κράτη-μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας, είναι ένα πολύ μεγάλο βήμα μπροστά.

Με αυτή τη νέα Συνθήκη, η Ευρωπαϊκή Ένωση:

-Μετεξελίσσεται θεσμικά, ενισχύοντας τον πολιτικό της χαρακτήρα. Καθίσταται μια οικονομική και πολιτική Ενωση με ισχυρότερο δημοκρατικό και οικονομικό πρόσωπο.

-Έρχεται πιο κοντά στον Ευρωπαίο πολίτη, καθιστώντας τους θεσμούς της πιο κατανοητούς και πιο προσιτούς.

-Βελτιώνει τη δημοκρατική λειτουργία της, αλλά και την αποτελεσματικότητά της προς όφελος όλων.

-Ενισχύει τις δυνατότητες για παραπέρα οικονομική ανάπτυξη, ισχυροποιώντας ταυτόχρονα το κοινωνικό της πρόσωπο.

-Ενδυναμώνει την παρουσία και το ρόλο της στον κόσμο, προς όφελος της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας.

Η Συνταγματική Συνθήκη είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς, επίπονης διαδικασίας, που χαρακτηρίσθηκε από διάλογο, ελεύθερο διάλογο, συχνά έντονο διάλογο. Διάλογο που διεξήχθη με διαφανή τρόπο, στο πλαίσιο της Συντακτικής Συνέλευσης, υπό την καθοδήγηση, υπό την προεδρία του Ζισκάρ ντ’ Εσταίν.

Και θέλω εδώ να πω λίγες λέξεις γι’ αυτόν τον εμπνευσμένο Ευρωπαίο: αξίζει τα συγχαρητήρια, γιατί κατέβαλε πραγματικά πολύ σημαντικές προσπάθειες, με βάση το όραμά του για μια δημοκρατική, πιο ισχυρή Ευρώπη.

Αισθάνομαι, όμως, ότι δεν αδικώ κανέναν όταν εκφράζω τα πιο θερμά μου συγχαρητήρια και τις ευχαριστίες μου στην ιρλανδική προεδρία, στο φίλο Πρωθυπουργό κ. Αχέρν και βέβαια στον Υπουργό Εξωτερικών της Ιρλανδίας κ. Κόουεν.

Με τη σημερινή της απόφαση να υιοθετήσει την νέα Συνταγματική Συνθήκη, η Ευρώπη – και μάλιστα αμέσως μετά την πρόσφατη ευρύτατη διεύρυνσή της – απέδειξε πρώτα απ΄ όλα στον εαυτό της, αλλά και σε όλο τον κόσμο, ότι έχει τη δύναμη να απαντά σε προκλήσεις και να χαράσσει νέες προοπτικές.

Ελπίζω ότι με τη σημερινή μας απόφαση κάνουμε ένα βήμα αποφασιστικό για να ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων πολιτών. Και το αναφέρω αυτό, γιατί στις πρόσφατες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπήρξε αναμφισβήτητα ένα μήνυμα από τους πολίτες, που απαιτούν μια Ευρώπη ισχυρή, δίπλα στον Ευρωπαίο πολίτη.

Εμείς παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στην ομοσπονδιακή προοπτική της Ευρώπης.

Πιστεύω ότι η νέα Συνταγματική Συνθήκη δίνει μια ουσιαστική ώθηση, στην κατεύθυνση αυτού του οράματος.

Και θα ήθελα να σας παρουσιάσω κάποιες βασικές, κατά την άποψή μου, αλλαγές, που γίνονται με αυτή τη Συνθήκη:

1^ον : Απλουστεύονται οι διαδικασίες λειτουργίας της Ένωσης, που ίσχυαν μέχρι τώρα. Η νέα Συνταγματική Συνθήκη υποκαθιστά όλες τις ισχύουσες συνθήκες.

2^ον : Διευκολύνεται η λήψη των αποφάσεων, έτσι ώστε η διευρυμένη Ευρώπη των 25 να μπορεί να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά. Όπως είναι γνωστό, στο Συμβούλιο οι αποφάσεις λαμβάνονται, είτε με ομοφωνία, είτε με ειδική πλειοψηφία, ανάλογα με το θέμα και πάντα σύμφωνα με τις ισχύουσες Συνθήκες.

Μέχρι σήμερα, ο ορισμός της ειδικής πλειοψηφίας βασιζόταν σε έναν πολύπλοκο τρόπο, που αποτέλεσε το αντικείμενο σκληρών διαπραγματεύσεων σε προηγούμενες Διακυβερνητικές Διασκέψεις, με αποκορύφωμα τη Νίκαια.

Το Σύνταγμα εισάγει ένα νέο ορισμό: μια απόφαση λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο, όταν εξασφαλίζει την πλειοψηφία του 55% των κρατών-μελών, 15 τουλάχιστον κρατών-μελών, και βέβαια εκπροσωπεί το 65% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3^ον : Αναγνωρίζεται, για πρώτη φορά, ο Τουρισμός ανάμεσα στις υποστηρικτικές πολιτικές της Ένωσης και προβλέπονται δράσεις ενίσχυσής του. Είναι κατανοητό ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς.

4^ον : Υπάγονται όχι πλέον ορισμένες, αλλά ευρύτερα οι νησιωτικές, συνοριακές και ορεινές περιοχές στην εφαρμογή ειδικών μέτρων για την ανάπτυξή τους, βάσει των διατάξεων για την κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό είναι κέρδος για την Ελλάδα.

5^ον : Ενισχύεται η κοινωνική διάσταση της Ένωσης. Στόχοι όπως αυτοί της κοινωνικής ισότητας, της κοινωνικής προόδου, της πλήρους απασχόλησης, της αλληλεγγύης, της καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού, της ισότητας των δύο φύλων, της καταπολέμησης της φτώχειας και της ανάπτυξης, γίνονται καταστατικοί στόχοι της Ένωσης.

6^ον : Υιοθετείται Δήλωση για το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή έχει δικαίωμα να υποβάλει συστάσεις και όχι προτάσεις. Αυτή υπήρξε και η από κοινού θέση μας με άλλες χώρες, με τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία προς την Προεδρία. Υποστηρίξαμε, δηλαδή, τη διατήρηση του ισχύοντος συστήματος, γιατί παρέχει τη σχετική, την απαραίτητη για τα κράτη- μέλη ευελιξία στην οικονομική τους πολιτική. Και αυτό είναι επιτυχία.

7^ον : Εξασφαλίζεται στην εξωτερική πολιτική η καθιέρωση Ευρωπαίου Υπουργού των Εξωτερικών. Με τον τρόπο αυτό, προωθείται μια πιο συντονισμένη και ορθολογική χρήση των μέσων εξωτερικής πολιτικής, που διαθέτει σήμερα η Ένωση. Το ίδιο άτομο, δηλαδή, θα είναι από εδώ και πέρα υπεύθυνο για τις διπλωματικές επαφές, τον πολιτικό διάλογο, που έχει η Ένωση με τρίτες χώρες και για τη θεσμοθετημένη και μεθοδευμένη συνεργασία της με αυτές. Αυτό περιλαμβάνει εμπορικές σχέσεις, αναπτυξιακή συνεργασία και ανθρωπιστική βοήθεια.

8^ον : Καθιερώνεται η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης, μέσα από την καθιέρωση διαρθρωμένης συνεργασίας στον τομέα της άμυνας. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Προβλέπεται, με άλλα λόγια, η παροχή βοήθειας και συνδρομής από τα συμμετέχοντα κράτη-μέλη προς όποιο από αυτά αποτελεί αντικείμενο ένοπλης επίθεσης στο έδαφός του. Η συνδρομή παρέχεται με όλα τα μέσα, που τα συμμετέχοντα κράτη-μέλη έχουν στη διάθεσή τους, στρατιωτικά και άλλα. Αν και η στρατιωτική συνεργασία προωθείται σε εθελοντική βάση και δεν δεσμεύει όλα τα κράτη-μέλη, δημιουργεί πάντως, σε κάθε περίπτωση, μια δυναμική που – όπως και στις περιπτώσεις του Σέγκεν και του ευρώ – οδηγεί κατά πάσα πιθανότητα αναπόφευκτα σε εμβάθυνση και επέκταση της σχετικής συνεργασίας.

9^ον : Καθιερώνεται ρήτρα αλληλεγγύης, που προβλέπει την από κοινού ενεργοποίηση Ένωσης και κρατών-μελών, ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, αν ένα κράτος-μέλος δεχθεί τρομοκρατική επίθεση ή πληγεί από φυσική ή άλλη καταστροφή.

10^ον : Ενισχύεται η δημοκρατική συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών. Κατ΄ αρχήν, η ίδια η εκπόνηση του κειμένου της Συνταγματικής Συνθήκης και η απλοποίηση των διαδικασιών συμβάλλουν ουσιαστικά στην προσέγγιση του Ευρωπαίου πολίτη με την Ένωση.

Μια σημαντική νέα πρόταση είναι και αυτή με το δικαίωμα ενός εκατομμυρίου πολιτών να ζητούν άμεσα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αίτημα βέβαια που συνυπογράφουν, να προτείνει νομική ρύθμιση του συγκεκριμένου θέματος.

Η ενσωμάτωση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στη Συνθήκη είναι επίσης ένα σημαντικό στοιχείο, γιατί προστατεύει τους πολίτες έναντι μιας κοινοτικής νομοθεσίας, που παραβιάζει τα δικαιώματά τους, π.χ. το απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής.

Ταυτόχρονα, ενισχύεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως πλέον δημοκρατικού και άμεσα εκλεγόμενου από τους λαούς της Ένωσης οργάνου, που πια συναποφασίζει με το Συμβούλιο για πολλά και σημαντικά θέματα.

Με αυτό τον τρόπο, εξασφαλίζεται ο δημοκρατικός έλεγχος στη νομοθετική εργασία, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό πάντως απ΄ ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα.

11^ον : Ως προς τα θεσμικά θέματα επέρχεται αλλαγή με το διαχωρισμό της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δηλαδή του Συμβουλίου των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων και του Συμβουλίου που λειτουργεί σε υπουργικό επίπεδο και επίπεδο Ομάδας Εργασίας. Του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα προεδρεύει πλέον όχι ο Πρόεδρος ή ο Πρωθυπουργός μιας χώρας, αλλά ένα πρόσωπο που θα εκλέγεται από το ίδιο το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία για θητεία δυόμισι ετών, που θα μπορεί να ανανεώνεται για μια ακόμη θητεία.

Η εναλλαγή στην προεδρία του Συμβουλίου διατηρείται στο υπουργικό επίπεδο και σε αυτό των Ομάδων Εργασίας.

12^ον : Εξασφαλίζεται η ισότητα των κρατών-μελών μέσω της διατήρησης της αρχής, ένας Επίτροπος ανά κράτος-μέλος, με πλήρη δικαιώματα τουλάχιστον μέχρι το 2014.

13^ον : Υιοθετείται η καθιέρωση κατώτατου ορίου έξι Ευρωβουλευτών ανά κράτος –μέλος, που ευνοεί τα μικρά κράτη-μέλη, όπως είναι η Κύπρος, για την καλύτερη εκπροσώπησή τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, χωρίς όμως να διαταράσσεται η ευρύτερη αριθμητική ισορροπία των μελών του Ευρωκοινοβουλίου.

14^ον : Εξασφαλίζεται η συνεκτικότητα και αποτελεσματικότητα του έργου των τριών βασικών οργάνων της Ένωσης, του λεγόμενου θεσμικού τριγώνου, δηλαδή «Επιτροπή – Συμβούλιο – Κοινοβούλιο». Αυτό σημαίνει ότι κανένα όργανο δεν ενισχύεται σε βάρος των άλλων και ότι παραμένει σεβαστή η αρχή της ισότητας των κρατών-μελών. Και,

15^ον : Καθιερώνεται ενιαία νομική προσωπικότητα, που διευκολύνει τη σύναψη και κύρωση διεθνών συνθηκών από την Ένωση και ενισχύει το ρόλο της στη διεθνή σκηνή.

Καλούμαστε, λοιπόν, όλοι από εδώ και εμπρός να προωθήσουμε στην πράξη αυτές τις αλλαγές σε μια νέα Ευρώπη, μια νέα μεγάλη Ευρώπη των 25 κρατών –μελών και λαών. Αλλαγές, που στόχο έχουν να φθάσουν κοντά, δίπλα σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας και είμαι στη διάθεσή σας για ερωτήσεις.

ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ (AZZAMAN): Κύριε Πρόεδρε, σύμφωνα με τη διαδικασία που επελέγη το σχέδιο Συντάγματος θα πρέπει να κυρωθεί από τα Κοινοβούλια των 25 χωρών, αλλά και να υπερψηφιστεί στα δημοψηφίσματα που πέντε χώρες έχουν ανακοινώσει ότι θα κάνουν. Αν κάποιος λαός καταψηφίσει το σχέδιο τι θα γίνει; Υπάρχει κάποια διαδικασία που να δίνει λύσεις;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κατ` αρχάς, πιστεύω ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε αυτό το ενδεχόμενο. Ας ξεκινήσουμε με την αισιόδοξη διάσταση. Σήμερα υπογράφτηκε η συνταγματική συνθήκη. Είναι μια μεγάλη ημέρα και νομίζω ότι αυτό δημιουργεί και μια δυναμική, η οποία μας επιτρέπει να δούμε τα πράγματα με θετικό τρόπο. Και εν πάση περιπτώσει, τούτη την ώρα δεν έχει προβλεφθεί και βεβαίως δεν έχει αποφασιστεί τρόπος αντίδρασης στη συγκεκριμένη περίπτωση που αναφέρατε, αν ο μη γένοιτο βρεθεί μπροστά μας.

ΚΑΡΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ (ΤΑ ΝΕΑ): Κύριε Πρόεδρε, είμαι βέβαιη ότι πολλοί συμμερίζονται την αισιοδοξία σας για το γεγονός ότι εγκρίθηκε το Σύνταγμα, επιτέλους από την Ενωση. Παρόλα αυτά αυτή η Σύνοδος χαρακτηρίστηκε και από ένα αδιέξοδο. Το αδιέξοδο αυτό ήταν η ανάδειξη Προέδρου της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Θα ήθελα μια πολιτική αποτίμηση εκ μέρους σας αυτού του αδιεξόδου. Δηλαδή, θεωρείτε ότι η Ενωση εξ αυτού του αδιεξόδου διέρχεται κάποια κρίση; Θεωρείτε ότι είναι θέμα συσχετισμών; Θεωρείτε ότι είναι θέμα έλλειψης καταλλήλων προσώπων; Θα ήθελα ένα πολιτικό συμπέρασμα εκ μέρους σας. Ευχαριστώ.

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Να σας πω κάτι πολύ απλό. Δεν ξέρω αν θα μίλαγα για αδιέξοδο. Και να σας πω γιατί: το θέμα της επιλογής Προέδρου της Επιτροπής συζητήθηκε μόνο κατά το χθεσινοβραδινό δείπνο. Αναμενόταν ότι θα συνεχιστεί η συζήτηση σήμερα, όμως οι διαπραγματεύσεις, οι διαβουλεύσεις για το Σύνταγμα κράτησαν μέχρι πριν από μία ώρα. Ηταν η τελική Ολομέλεια, η οποία στην ουσία είχε πανηγυρικό χαρακτήρα και βεβαίως ο προεδρεύων, ο κ. Αχερν έκλεισε, λέγοντας ότι δεν είναι διατεθειμένος να συνεχίσει το Συμβούλιο, γιατί ήταν πολύ αργά και χωρίς να προσδιορίσει ημερομηνία είπε ότι θα συνεχίσουμε τη συζήτηση για το θέμα που μένει εκκρεμές. Θέλω, λοιπόν, να πω ότι σε τελική ανάλυση, ακόμα και για λόγους πρακτικούς κατέστη αδύνατη η ουσιαστική συζήτηση γι` αυτό το θέμα σήμερα. Τώρα, σε ένα σκέλος αυτών που είπατε θα απαντήσω: στο μόνο, στο οποίο νομίζω ότι δεν υπάρχει αδυναμία είναι στην ύπαρξη αξιόλογων, αξιόπιστων, ικανών ανθρώπων να φέρουν το βάρος, να αναλάβουν αυτή την ευθύνη, αυτή την υποχρέωση. Και βεβαίως ισχύουν και εκείνα που σας είπα χθες στο συγκεκριμένο ζήτημα.

ΛΙΑΡΕΛΛΗΣ (MEGA): Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να μας πείτε ποια θέση διατύπωσε η ελληνική κυβέρνηση στο θέμα της διαδοχής του κ. Πρόντι και εννοώ ποια υποψηφιότητα υποστήρίξε. Και ακόμη πόσο πιθανό θεωρείτε να επιλεγούν τα πρόσωπα που θα αναλάβουν τις δύο νεοπαγείς θέσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του μόνιμου υπουργού Εξωτερικών, κατά τη διάρκεια της έκτακτης Συνόδου Κορυφής που θα επιλέξει το διάδοχο του κ. Πρόντι;

ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Το δεύτερο είναι πιθανό. Αλλά, αυτή τη στιγμή, κανένας δεν μπορεί να το πει σίγουρα. Και λέω ότι είναι πιθανό, διότι κατά δήλωση του Προέδρου μένει η εκκρεμότητα για την κάλυψη αυτών των θέσεων. Αρα, δεν είναι μόνο μία η εκκρεμότητα, όσο και αν η μια, η συγκεκριμένη έχει τη μεγαλύτερη βαρύτητα. Το άλλο που θέλω να σας πω είναι ότι στη χθεσινή συζήτηση, δεν έγινε αναφορά σε πρόσωπα, εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις συγκεκριμένων χώρων που προτείνουν ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Επειδή με ρωτάτε για τη δική μας θέση, εκείνο που είπα χθες είναι ότι πρώτον, θεωρώ εύλογη την άποψη του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος να έχει βαρύνοντα λόγο, έχοντας την πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά από την υπεροχή του στις πρόσφατες ευρωεκλογές. Ότι, δηλαδή, είναι ένας σημαντικός παράγοντας που πρέπει να συνεκτιμάται. Και δεύτερον, επειδή ελέχθη ότι πιθανό θα χρειαστούν ψηφοφορίες, είπα ότι η δική μου άποψη είναι ότι θα πρέπει να εξαντληθούν όλα τα περιθώρια, προκειμένου να βρεθεί συναινετική λύση. Νομίζω ότι αυτό συνάδει με το πνεύμα της Ε.Ε. και είναι καλύτερα, χωρίς να μπορεί να αποκλείσει κανένας ότι θα φτάσει σε ψηφοφορίες, κατ` αρχήν να κάνουμε κάθε προσπάθεια, ώστε να βρεθεί συναινετική λύση. Αυτή περίπου ήταν η κουβέντα που έγινε χθες. Αυτή η άποψη που σας λέω τώρα –το δεύτερο, δηλαδή, σημείο που παρουσίασα χθες- νομίζω ότι συνάντησε αν όχι καθολική, πάντως συντριπτική αποδοχή. Το είπαν και πάρα πολλοί άλλοι. Γι` αυτό και όταν ξαναβρεθήκαμε χθες το βράδυ δεν υπήρξε συζήτηση για ονόματα. Το δε γεγονός της τεχνικής δυσκολίας σήμερα να επανέλθουμε στο συγκεκριμένο ζήτημα το άφησε εκκρεμές.

ΠΟΥΛΙΔΟΥ (ΑΠΕ): Κύριε Πρόεδρε, μέχρι πρότινος η Νέα Δημοκρατία ενέτασσε τον εαυτό της στις φεντεραλιστικές δυνάμεις της Ε.Ε.. Τώρα σας αρκεί μια συναινετική λύση και εν πάση περιπτώσει ο Γάλλος Πρόεδρος επιμένει στην ανάγκη επιλογής ενός φεντεραλιστή υποψήφιου. Όμως, το Ε.Λ.Κ. υποστήριξε για Πρόεδρο της Επιτροπής έναν υποψήφιο από μια χώρα, όπου διακυβεύεται σοβαρά ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της. Είπατε ότι επιδιώξατε μια λύση συναινετική στο θέμα διαδοχής Πρόντι. Αρκεί αυτό, άλλαξε θέσεις η Ν.Δ. στην Ευρώπη;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Είναι πάρα πολύ απλό. Οι θέσεις μας είναι γνωστές, τις επανέλαβα και σήμερα. Είμαι βέβαιος ότι τις ακούσατε και μάλιστα με προσοχή, αλλά αυτό δεν συνδέεται κατ` ανάγκη με πρόσωπα. Είναι πολλά πρόσωπα, τα οποία μπορεί να εκφράζουν τη λογική, το όραμα, την προοπτική της Ε.Ε. και να είναι πάρα πολύ κοντά στις απόψεις όχι μόνο της Ν.Δ., του Ε.Λ.Κ..

Τώρα, όσον αφορά το αν υπάρχει μια πλειοψηφούσα άποψη σε μια μεγάλη πολιτική ευρωπαϊκή οικογένεια, όπως είναι το Ε.Λ.Κ., δεν σημαίνει ότι μέσα σε αυτή δεν θα υπάρχουν και διαφορετικές γνώμες. Το λέω αυτό για να καλύψω το γεγονός ότι είπατε πως κάποιοι εξ αυτών δεν συμμετέχουν. Στη συγκεκριμένη μάλιστα περίπτωση, θα σας έλεγα, ότι ειδικά οι Πρόεδροι της Δημοκρατίας δεν συμμετέχουν σε πολιτικούς σχηματισμούς. Μπορεί το κόμμα το οποίο είναι κοντύτερα, ας το πούμε, προς τον Πρόεδρο της Γαλλίας να συμμετέχει στο Ε.Λ.Κ., αλλά ξέρετε τη γαλλική ιδιαιτερότητα. Δεν δεσμεύει τη συμπεριφορά και τις επιλογές του συγκεκριμένου Προέδρου. Θα έλεγα, λοιπόν –αν θέλετε και χαριτολογώντας- ότι δεν υπόκειται σε κομματική γραμμή ο Γάλλος Πρόεδρος.

ΤΡΙΚΑΣ (ΝΕΤ): Κύριε Πρόεδρε, ακούγεται η πολιτική εκτίμηση ότι η Ευρώπη των 25 έχει αλλάξει τους μέχρι τώρα συσχετισμούς. Ο γαλλογερμανικός άξονας φαίνεται να υποχωρεί και να δημιουργείται ένας φιλοατλαντικός βραχίονας μικρών νέων χωρών μαζί με τη Μ. Βρετανία. Συμμερίζεστε αυτή την προσέγγιση;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Νομίζω ότι αυτά είναι λίγο έως πολύ υπεραπλουστευμένα. Και να εξηγήσω κάτι: Βεβαίως, η Ευρώπη των 25 είναι μια διαφορετική Ευρώπη. Αυτό είναι δεδομένο. Το θέλαμε όμως να είναι έτσι. Γι` αυτό, αποφασίσαμε να κάνουμε τη διεύρυνση. Ηταν μια εθελούσια, μια συνειδητή επιλογή. Γιατί πιστεύω ότι εκπληρώνουμε – η Ευρώπη δηλαδή- μια ιστορική αποστολή, κάνοντας αυτό. Και βεβαίως τα νέα κράτη-μέλη θα περάσουν και τη φάση που όλοι μας έχουμε περάσει, της σταδιακής προσαρμογής στον τρόπο, τη νοοτροπία, το πνεύμα της Ε.Ε. Αυτό είναι δεδομένο. Εκτιμώ, όμως, από τη μέχρι τώρα εμπειρία και απόδειξη είναι η σημερινή συνταγματική συνθήκη, ότι ήδη κάνουν πολύ σημαντικά βήματα σε αυτή την κατεύθυνση. Θα σας πω, για παράδειγμα, ότι πάρα πολλές από τις χώρες είχαν απαιτήσεις ή αντιρρήσεις σε συγκεκριμένες διατάξεις και γι` αυτό, άλλωστε όπως ξέρετε, είχαμε το ναυάγιο του Δεκεμβρίου και χρειάστηκε πολύ μακρά και επίπονη δουλειά για να φτάσουμε σήμερα. Υπήρχαν αμφιβολίες αν και σήμερα ακόμη θα φτάσουμε σε συμφωνία. Αυτό σημαίνει ότι όλοι αρχίζουν να καταλαβαίνουν ή έχουν καταλάβει ότι η Ε.Ε. είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία που λειτουργεί στη βάση των συνθέσεων ή -αν θέλετε, ακόμη να χρησιμοποιήσω και μια άλλη φράση- και των αμοιβαίων συμβιβασμών. Αυτή είναι η κουλτούρα, αυτό είναι το πνεύμα της Ε.Ε.. Αλλιώς, από τις αρχικά έξι χώρες μέχρι τις 25 που είναι σήμερα, δεν θα μπορούσε να προχωράει η Ε.Ε. Αυτό είναι το πρώτο. Το δεύτερο που θα σας έλεγα είναι ότι θεωρώ –και αυτό νομίζω ότι δεν αλλάζει- πως η Γαλλία και η Γερμανία είναι πάρα πολύ σημαντικές χώρες στην Ε.Ε. για πάρα πολλούς λόγους, ιστορικούς, πολιτικούς και άλλους και νομίζω ότι αυτό εξακολουθεί να ισχύει. Ολοι μας υπολογίζουμε σε μια σταθερή και σημαντική δυναμική που αναπτύσσουν πάντα αυτές οι χώρες. Το λέω αυτό -επειδή αντιλαμβάνομαι από την ερώτησή σας ότι συσχετίζετε με πιθανά πρόσωπα ή προτάσεις- γιατί δεν είναι κατ` ανάγκη ευθέως ανάλογος αυτός ο συσχετισμός. Δηλαδή, άλλο πράγμα είναι να αναγνωρίζει κάποιος τη συμμετοχή, τη συμβολή, το ρόλο το σημαντικό, ακόμη και τον πρωταγωνιστικό μιας χώρας και άλλο πράγμα είναι να υπάρχει πάντα απόλυτη συμφωνία σε επιλογές και μάλιστα που δεν έχουν να κάνουν κατ` ανάγκην με πολιτική επιλογή, αντιλήψεις, ιδέες, ιδεολογία, αλλά έχουν να κάνουν με επιλογές προσώπων. Αλλωστε, όπως καλά γνωρίζετε, συμφωνίες και διαφωνίες για πρόσωπα και μάλιστα για το συγκεκριμένο πόστο, το συγκεκριμένο ρόλο, έχουν υπάρξει ουκ ολίγες και στο πρόσφατο και το απώτερο παρελθόν.

ΒΛΑΧΟΣ (ALPHA): Κύριε Πρόεδρε, τις τελευταίες ημέρες που γίνεται πολλή συζήτηση για το ποιος θα διαδεχθεί τον κ. Πρόντι, έρχονται συνεχώς πληροφορίες από την Αθήνα ότι για τη σημαντικότατη θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από την πλευρά του κ. Σημίτη. Θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν υπάρχει, όντως, ενδιαφέρον από τον κ. Σημίτη, αν τον καλέσετε να συζητήσει μαζί σας και τι θα πράξετε σε αυτή την περίπτωση;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Για να μην επανερχόμαστε, αυτό συζητήθηκε και το κάλυψα χθες. Σε μένα δεν έχει εκδηλωθεί. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Εν πάση περιπτώσει, μπαίνουμε σε μια νέα φάση συζητήσεων με την Ε.Ε. Θα δούμε. Νομίζω ότι καλύπτεται απόλυτα η ερώτησή σας από αυτό που σας απάντησα χθες: ότι σε περίπτωση που υπάρχει ένα τέτοιο ενδιαφέρον, αναμφισβήτητα για μας, με την εθνική ιδιαιτερότητα που έχει, είναι μια παράμετρος όχι μόνο σημαντική, αλλά θα έλεγα ότι σε τελική ανάλυση υπερτερεί όλων των άλλων.

ΑΔΑΜ (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ): Κύριε Πρόεδρε, εκτιμάτε ότι η κομματική πειθαρχία, που επιλέξατε να ακολουθήσετε στο πλαίσιο του Ε.Λ.Κ. για την υποψηφιότητα του Προέδρου της Επιτροπής, συνάδει ή ευνοεί τα εθνικά συμφέροντα και ειδικότερα τα ανοιχτά θέματα;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κατ` αρχήν, να σας πω ότι δεν πρόκειται για πειθαρχία. Και αν χρησιμοποιείτε κάτι που είπα πριν από λίγο, είχα τονίσει τη μετοχή «χαριτολογώντας». Εν πάση περιπτώσει, εκείνο που εκτιμώ και σας το είπα και χθες είναι ότι θεωρώ πως η πολιτική οικογένεια που αναδείχθηκε νικήτρια στις ευρωεκλογές και έχει τη σχετική, αλλά σημαντική πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο, νομίζω ότι ορθό και πρέπον είναι να έχει βαρύνοντα λόγο σε μια τέτοια επιλογή. Θεωρώ δε ότι αυτό συνάδει και με τα καλώς εννοούμενα εθνικά συμφέροντα. Γιατί, θεωρώ ότι το Ε.Λ.Κ. έχει σειρά προσωπικοτήτων που θα μπορούσαν να παίξουν πάρα πολύ καλά αυτό το ρόλο.

ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ (ΤΟ ΒΗΜΑ): Κύριε Πρόεδρε, αυτό το κείμενο του Συντάγματος είναι πραγματικά ένα πάρα πολύ σημαντικό κείμενο. Είναι σημαντικό επίσης, όπως είπατε, για την Ευρώπη, για την Ελλάδα. Τι κάνουμε παρακάτω; Είπατε ότι θα το μάθει ο κόσμος, ότι βοηθάει να αντιληφθεί ο κόσμος την Ευρώπη του σήμερα και του αύριο. Τι θα κάνουμε, λοιπόν, για όλα αυτά τα πράγματα. Τι εργασία περιμένει την κυβέρνηση; Πώς πρόκειται να αξιοποιηθεί το Σύνταγμα από την Ελλάδα;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κύριε Ευσταθιάδη, ξέρετε ίσως καλύτερα από μένα ότι η Ευρώπη είναι μια πολύ σημαντική υπόθεση και ότι πηγαίνει βήμα-βήμα. Εγώ δεν θα ισχυριστώ ότι το κείμενο αυτό είναι τέλειο, ούτε και ότι δεν υπάρχουν και επόμενα βήματα. Είναι, όμως, ένας σταθμός, ένας σημαντικός σταθμός, που από τη μια πλευρά επιτρέπει στην Ε.Ε. και σε θεσμικό, αλλά και σε πολιτικό επίπεδο να γίνει περισσότερο αποτελεσματική. Είναι, δηλαδή, ένα μεγάλο βήμα στην κατεύθυνση της εμβάθυνσης. Από εκεί και πέρα, δεν είναι πανάκεια, δεν καλύπτει όλα τα προβλήματα. Πρώτον, διότι πρέπει να γίνουν και άλλα βήματα και δεύτερον, δεν σημαίνει ότι υποκαθιστά τις δράσεις ή τις υποχρεώσεις των επιμέρους κυβερνήσεων. Δεν θα μπω βέβαια σε εσωτερικά θέματα, αλλά νομίζω ότι δεν αρκούμαστε στο ότι επετεύχθη μια πολύ σημαντική συμφωνία και η Ευρώπη αποκτά το πρώτο της Σύνταγμα, όσο μεγάλο θέμα και αν είναι αυτό. Να σας πω ένα πολύ απλό παράδειγμα, χωρίς επαναλαμβάνω να θέλω να υπεισέλθω σε εσωτερικά θέματα, ότι το να βρίσκεσαι σε κατάσταση οικονομικής ευεξίας, δημοσιονομικής ισορροπίας, υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και χαμηλής ανεργίας, βεβαίως επηρεάζεται σε ένα βαθμό από τις επιλογές που γίνονται σε επίπεδο της Ε.Ε., αλλά –κακά τα ψέματα- κατά μείζονα λόγο είναι δική μας, κυρίως, ευθύνη. Λοιπόν, μη θεωρούμε την Ε.Ε. και τη συνταγματική συνθήκη της το μαγικό ραβδί που μας λύνει όλα τα προβλήματα. Είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα στην κοινή προσπάθεια. Από εκεί και πέρα, δεν υποκαθιστά τις ανάγκες ή το χρέος, το καθήκον που έχει κάθε χώρα, η κυβέρνηση, αλλά και η χώρα γενικότερα, οι πολίτες για να βοηθήσουν να πάει η χώρα τους μπροστά.

ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ: Θα το φέρετε στη Βουλή αυτό;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Προφανώς, κ. Ευσταθιάδη. Δεν μπορώ να σας δώσω χρονοδιάγραμμα, γιατί ακόμη είναι νωπές οι υπογραφές στη συνταγματική συνθήκη.

ΤΣΙΟΔΡΑΣ (MEGA): Κύριε Πρόεδρε, στο Σύνταγμα προβλέπεται η ενισχυμένη πλειοψηφία. Μπορείτε να μας πείτε σε ποιες περιπτώσεις συνεχίζει να απαιτείται ομοφωνία και πώς η διατήρηση του veto συμβάλλει σε αυτό που περιγράψατε ως πορεία της Ευρώπης προς την «ομοσπονδοποίηση»;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα το δείτε αναλυτικά με τους αριθμούς που συμφωνήθηκαν σαν μια συνθετική λύση σε ένα θέμα που υπήρχαν πολύ έντονες απόψεις από πολλές πλευρές. Θα θυμάστε ότι με την εμμονή κάποιων χωρών το Δεκέμβριο αυτός ήταν ο βασικός λόγος που δεν υπήρξε τότε συμφωνία. Υπάρχουν συμφωνίες που περιλαμβάνονται με μεγάλη ακρίβεια και λεπτομέρεια και θα έλεγα με συγκεκριμένους αριθμούς ποιες είναι οι ειδικές πλειοψηφίες, ποιες είναι οι μειοψηφίες που μπορούν να μπλοκάρουν μια απόφαση κ.τλ. Αυτά είναι μέσα στο κείμενο και μπορεί κανείς εύκολα να τα δει. Όμως, θα σας έλεγα -χωρίς να μηδενίζω τη χρησιμότητά τους- ότι η Ε.Ε., η ιδέα και το πνεύμα της είναι να προχωρά, αναζητώντας συναινετικές λύσεις. Αυτό είναι το πραγματικό πνεύμα. Αλλωστε, είναι σαφές ότι στην εδώ και πολλών δεκαετιών πορεία της, πετυχημένη πορεία της, ελάχιστες φορές έγινε επίκληση και ακόμη πιο λίγες έγινε χρήση αυτού που λέμε αρνησικυρία, veto ή εν πάση περιπτώσει εκείνων των διατάξεων που μπορούν να μπλοκάρουν μια πολιτική απόφαση. Θα σας έλεγα, λοιπόν, ότι αντιλαμβάνομαι τις ευαισθησίες όλων. Και των 25, γιατί ο καθένας από τη σκοπιά του προσπαθεί να διασφαλίσει εκείνα που θεωρεί σημαντικά. Αλλά, η επιτυχία της Ευρώπης είναι αυτά να αποδεικνύονται γράμμα κενό ή πάντως γράμμα όχι προς χρήση. Είναι, αν θέλετε, η προσπάθεια αποφυγής του χειρότερου πιθανού σεναρίου από την κάθε πλευρά, των πιθανών ανασφαλειών. Θα σας έλεγα ακόμη, χωρίς να θέλω να θίξω καμία χώρα, ότι ένα από τα σημαντικότερα θέματα σήμερα ήταν οι ειδικές πλειοψηφίες. Ένα θέμα για το οποίο δύο χώρες έκαναν τόσο δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας το Δεκέμβριο και σήμερα ήταν το σημαντικότερο ζήτημα διαπραγμάτευσης και διαβούλευσης. Κατανοητό, σεβαστό, έχουν κάποιες ευαισθησίες. Αλλά, από την άλλη πλευρά, θεωρώ ότι η ίδια η ζωή έχει αποδείξει και θα αποδείξει ότι καθ` υπερβολήν υπήρχαν αυτές οι ανησυχίες. Διότι όλο το πνεύμα, όλος ο τρόπος, όλη η λογική της λειτουργίας της Ενωσης είναι να προχωρά με συναινετικό τρόπο.

ΣΠΥΡΑΚΗ (STAR): Κύριε Πρόεδρε, τις ημέρες της Συνόδου πληροφορούμασταν από τον Τύπο και τις αντιπροσωπείες ότι οι 25 ηγέτες ομονοείτε στο πρόσωπο του Πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου Ζαν Κλωντ Γιούνκερ για τη διαδοχή του κ. Πρόντι. Προτίθεστε να αναλάβετε κάποια πρωτοβουλία, στο πλαίσιο του Ε.Λ.Κ., ώστε να καλέσετε τον κ. Γιούνκερ να ηγηθεί της Επιτροπής;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η ερώτηση και το περιεχόμενό της, αλλά επιτρέψτε μου να σας πω ότι από τη στιγμή που δεν άνοιξε η συζήτηση για συγκεκριμένα πρόσωπα, όχι μόνο για λόγους τακτ, αλλά και για λόγους ουσίας αυτή την ώρα να μην μπω σε μια τέτοια συζήτηση.

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ (ΑΝΤ1): Κύριε Πρόεδρε, υπάρχει περίπτωση να αλλάξει απόφαση το Ε.Λ.Κ. για το πρόσωπο που θα υποστηρίξει στην έκτακτη Σύνοδο για τη θέση του Προέδρου της Κομισιόν;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κατ` αρχάς, ισχύουν όσα είπαμε. Θα σας πω, όμως, και κάτι ακόμα. Εγώ από την πρώτη ημέρα είπα ότι το Ε.Λ.Κ. δικαιούται –και το πιστεύω αυτό- να έχει βαρύνοντα λόγο, αλλά δεν θεώρησα δεσμευτική καμία σκέψη που εκφράστηκε. Σέβομαι όλες τις απόψεις. Θεωρώ, επαναλαμβάνω, ότι ως ζήτημα αρχής ισχύει αυτό που σας είπα, αλλά νομίζω ότι το Ε.Λ.Κ. έχει σημαντικό αριθμό ανθρώπων που θα μπορούσαν να παίξουν πάρα πολύ ικανοποιητικά αυτό το ρόλο. Πάντως, το τελικό αποτέλεσμα θα μετρήσει και όχι οι αρχικές ή κατά την πορεία των συζητήσεων προτάσεις.

ΜΟΣΧΟΝΑΣ (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ): Κύριε Πρόεδρε, για τη θέση του υπουργού Εξωτερικών της Ε.Ε. έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, όπως γνωρίζετε, ο κ. Σολάνα. Μάλιστα, ορισμένες χώρες, όπως η Γαλλία έχουν ταχθεί υπέρ αυτής της υποψηφιότητας. Η Ελλάδα θα υποστηρίξει την υποψηφιότητα Σολάνα;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Είπα ότι σήμερα δεν θα μιλήσω για πρόσωπα. Ισχύει και εδώ αυτό. Θα σας έλεγα, όμως, ότι η εκτίμησή μου είναι πως για τη συγκεκριμένη θέση δεν νομίζω ότι θα υπάρχουν σημαντικές εμπλοκές.

ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ (ΕΘΝΟΣ): Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω ευθέως, γιατί υπάρχουν ορισμένα ερωτηματικά. Η Ελλάδα στήριξε την υποψηφιότητα του Κρις Πάτεν, στο πλαίσιο του Ε.Λ.Κ.;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η Ελλάδα υποστήριξε αυτά που σας είπα. Συγκεκριμένο πρόσωπο δεν έχει υποστηρίξει, ούτε εκλήθη να υποστηρίξει. Στη συζήτηση δε χθες το βράδυ στο Συμβούλιο δεν έγινε αναφορά σε πρόσωπα, παρά μόνο από συγκεκριμένες χώρες που φαίνεται ότι έχουν δεσμευτεί να υποστηρίξουν μια υποψηφιότητα, η οποία βέβαια δεν έχει σχέση με το Ε.Λ.Κ., έχει σχέση με τον Πρωθυπουργό της χώρας που μας φιλοξενεί. Αλλά και αυτό, δύο-τρεις χώρες το είπαν μόνο.

ΜΠΕΛΛΟΣ (ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ): Κύριε Πρόεδρε, το θέμα του Προέδρου της Κομισιόν πάει πλέον στην ολλανδική προεδρία. Θα ήθελα να ρωτήσω, υπάρχει χρονικός ορίζοντας πότε θα έχουμε μια Σύνοδο Κορυφής; Και δεύτερον, πιστεύετε ότι η ομαδοποίηση των υποψηφιοτήτων, δηλαδή αν υπάρξει και Πρόεδρος του Συμβουλίου και υπουργός Εξωτερικών θα διευκολύνει τη λήψη απόφασης, δεδομένων των δυσκολιών που υπάρχουν;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Βλέπω ότι σκέφτεστε πάρα πολύ σύνθετα, κάτι που κάνει πιο πολύπλοκο το ζήτημα. Δεν ξέρω αν θα είναι ομαδοποίηση ή όχι. Εγώ ξέρω ότι έχουμε ένα συγκεκριμένο ζήτημα: ότι στο κοντινό προσεχές μέλλον, πρέπει να λυθεί ένα ζήτημα. Και νομίζω ότι θα λυθεί. Δεν μπορώ να σας πω πότε, γιατί η ίδια η ιρλανδική προεδρία είπε «τις επόμενες μέρες θα σας πούμε το πότε». Εκτιμώ και θα ήθελα να το δω σύντομα.

ΑΔΑΜ: Μια διευκρίνιση, κ. Πρόεδρε: στη χθεσινοβραδινή, πολύ αργά, ενημέρωση που έκανε ο προεδρεύων του Συμβουλίου μας περιέγραψε ότι είχε διμερείς διαβουλεύσεις με κάθε χώρα για να μπορέσει να διαπιστώσει αν υπάρχει πλειοψηφία στην υποψηφιότητα, είτε του κ. Πάτεν, είτε του κ. Φερχόφστατ.Δεν υπήρξε πλειοψηφία και έτσι η συζήτηση δεν προχώρησε. Επομένως, κληθήκατε και εσείς, υποθέτω, να πείτε εάν είστε υπέρ του ενός υποψηφίου ή του άλλου. Εκεί δεν συζητήσατε θέμα ονόματος;

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Εκείνο που είπα στον προεδρεύοντα του Συμβουλίου στη διμερή αυτή συζήτηση, είναι αυτό που σας είπα κι εδώ: ότι πιστεύω πως το Ε.Λ.Κ. πρέπει να έχει βαρύνοντα λόγο και ότι υπάρχουν πολλά ονόματα που θα μπορούσαν να παίξουν ικανοποιητικά αυτό το ρόλο.

Σας ευχαριστώ.